Cây sồi hơn 1.000 năm tuổi gắn với huyền thoại Robin Hood đã chết

Theo truyền thuyết, cây sồi Major từng là nơi ẩn náu của Robin Hood và đồng đội khi trốn tránh sự truy đuổi của Cảnh sát trưởng Nottingham. Ảnh: Getty Images.

Theo các nhà quản lý khu rừng, cây đã không ra lá trong năm nay sau nhiều năm liên tiếp chịu tác động của nắng nóng và hạn hán.

Sự ra đi của cây sồi biểu tượng không chỉ khiến người dân địa phương tiếc nuối mà còn làm dấy lên lo ngại về tác động ngày càng rõ rệt của biến đổi khí hậu đối với những di sản thiên nhiên quý giá.

Với chu vi thân khoảng 11m và tán cây rộng tới 28m, cây sồi Major từ lâu được xem là biểu tượng của rừng Sherwood. Hàng trăm nghìn du khách từ khắp nơi trên thế giới tìm đến đây mỗi năm để chiêm ngưỡng "gã khổng lồ xanh" nổi tiếng này.

Danh tiếng của cây không chỉ đến từ kích thước đồ sộ hay tuổi đời hàng thiên niên kỷ, mà còn bởi mối liên hệ với huyền thoại Robin Hood. Theo truyền thuyết dân gian Anh, cây từng là nơi Robin Hood và những người bạn ngoài vòng pháp luật ẩn náu khi trốn chạy lực lượng của Cảnh sát trưởng Nottingham.

Nhiều du khách coi việc đứng dưới tán cây sồi Major là cách chạm tới một phần lịch sử và văn hóa dân gian nước Anh.

Ông Robert Brackley, nhà giáo dục ngoài trời đã nhiều năm hóa thân thành Robin Hood để giới thiệu khu rừng cho học sinh và cho rằng di sản lớn nhất mà cây để lại chính là những câu chuyện.

“Những câu chuyện mà nó mang lại cho chúng ta chính là di sản. Huyền thoại sẽ còn mãi”, ông nói.

Cây sồi Major vào khoảng năm 1900. Ảnh: Heritage Images

Sự suy yếu của cây sồi Major đã được ghi nhận trong nhiều năm. Các chuyên gia cho biết cây liên tục phải đối mặt với các đợt nắng nóng và hạn hán nghiêm trọng, đặc biệt là đợt nóng lịch sử năm 2022 khi nhiệt độ tại Anh lần đầu tiên vượt ngưỡng 40°C.

Ngoài tác động của khí hậu, cây còn chịu áp lực từ hoạt động của con người trong suốt nhiều thế kỷ. Kể từ khi được đặt tên vào năm 1790, cây trở thành điểm đến nổi tiếng và hiện đón khoảng 350.000 lượt khách mỗi năm. Việc du khách tập trung đông quanh gốc cây khiến đất bị nén chặt, làm suy giảm khả năng hấp thụ nước và dinh dưỡng của hệ rễ.

Nhiều biện pháp bảo tồn trong quá khứ cũng vô tình gây thêm áp lực cho cây. Các cành lớn được chống đỡ bằng hệ thống khung kim loại, thân cây từng được gia cố bằng bê tông, chì và sợi thủy tinh nhằm kéo dài tuổi thọ.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, những biện pháp này có thể đã làm giảm khả năng thích nghi tự nhiên của cây khi bước vào giai đoạn lão hóa.

Các thanh chống và dây xích kim loại được lắp đặt từ năm 1904 để bảo vệ những cành lớn của cây sồi

Bà Chloe Ryder, quản lý khu rừng Sherwood thuộc Hiệp hội Bảo vệ Chim Hoàng gia Anh (RSPB) cho biết các cuộc khảo sát gần đây phát hiện hệ rễ của cây bị suy yếu nghiêm trọng và gần như mất kết nối với môi trường đất xung quanh.

“Thật đau lòng. Tôi đã hy vọng cây có thể tiếp tục tồn tại lâu hơn nữa”, bà nói.

Dù không còn sự sống, cây sồi Major sẽ không bị đốn hạ. Các nhà bảo tồn cho biết phần gỗ chết của cây vẫn có giá trị sinh thái rất lớn, là môi trường sống của nhiều loài côn trùng, nấm và sinh vật rừng.

Ông Ed Pyne, cố vấn cấp cao của Tổ chức Bảo tồn Rừng Vương quốc Anh nhấn mạnh rằng, giá trị của cây không kết thúc khi cây chết. Theo ông, một phần tư các loài sinh vật rừng phụ thuộc vào gỗ mục trong một giai đoạn nào đó của vòng đời.

Sự ra đi của cây sồi Major cũng là lời cảnh báo về số phận của những cây cổ thụ khác tại Anh và châu Âu. Các nhà bảo tồn cho biết mỗi năm đều có những cây cổ thụ quý giá biến mất, trong khi nhiều cây chưa được bảo vệ bằng những quy định pháp lý riêng.