CERN ngừng máy gia tốc hạt để tiến hành cuộc chuyển đổi lớn
Máy gia tốc hạt lớn LHC sẽ được nâng cấp thành phiên bản mạnh mẽ hơn giúp các nhà vật lý giải mã những bí ẩn về hạt Higgs, vật chất tối và nhiều vấn đề khác.
Một kỷ nguyên đã khép lại đối với các nhà vật lý hạt: Họ vừa nói lời chia tay với Máy Va chạm Hadron Lớn (Large Hadron Collider - LHC) nổi tiếng.
LHC, máy gia tốc hạt đặt tại phòng thí nghiệm vật lý hạt nhân châu Âu CERN gần Geneva, đã chính thức ngừng hoạt động để chuẩn bị cho thế hệ máy tiếp theo.
Dự kiến, Máy Va chạm Hadron Lớn Độ sáng cao (High-Luminosity LHC - HL-LHC) sẽ đi vào vận hành vào năm 2030.
Máy gia tốc hạt lớn LHC của CERN đã giúp nhân loại đạt được những thành tựu đột phá về hạ nguyên tử.
Kể từ năm 2010, LHC đã tăng tốc các proton lên mức năng lượng cao và cho chúng va chạm bên trong vòng hầm ngầm dài 27 km, nằm giữa biên giới Pháp và Thụy Sĩ.
Thành tựu nổi bật nhất của LHC là góp phần phát hiện ra boson Higgs — hạt hạ nguyên tử giúp giải thích nguồn gốc của khối lượng. Bước đột phá này được công bố vào năm 2012 bởi hai thí nghiệm ATLAS và CMS đặt tại máy va chạm này.
HL-LHC sắp tới sẽ có tốc độ va chạm tăng đột biến so với LHC hiện tại, nhờ vào việc nâng cao độ sáng — chỉ số đo mức độ tập trung của các proton trong chùm tia. HL-LHC sẽ đạt độ sáng gấp tới 10 lần so với người tiền nhiệm.
Một phiên bản mạnh mẽ hơn rất nhiều sẽ đi vào hoạt động năm 2030 giúp nghiên cứu về "hạt của chúa".
Việc nâng cấp này không chỉ là một cuộc “tân trang” nhỏ. Hơn 1,2 km linh kiện của máy gia tốc trong LHC sẽ phải được tháo dỡ và thay thế, cùng với nhiều cải tiến khác.
Đồng thời, để đáp ứng tốc độ va chạm hạt cao hơn, các thiết bị dò tìm ghi nhận kết quả va chạm của LHC cũng sẽ được nâng cấp toàn diện.
Với HL-LHC, các nhà nghiên cứu kỳ vọng sẽ thu thập dữ liệu về 380 triệu boson Higgs.
Điều này có thể giúp các nhà khoa học tìm kiếm những hiệu ứng mới mâu thuẫn với lý thuyết vật lý hạt hiện tại, gọi là mô hình chuẩn.
Ngoài ra, dữ liệu này còn có thể làm sáng tỏ những bí ẩn của vật lý như vật chất tối — chất vô hình trong vũ trụ, hoặc lý do tại sao phản vật chất lại hiếm trong khi vật chất lại phổ biến.
Higgs Bosom - Vật chất siêu nhiên tạo ra vũ trụ.
Tin nóng
Nhiệt độ bề mặt đại dương đã lập mức cao kỷ lục, làm dấy lên lo ngại về một đợt nắng nóng cực đoan khác trong mùa hè năm nay.
Trong những dòng sông đục ngầu ở Nam Mỹ có một loài cá có thể tạo ra dòng điện mạnh đến mức làm choáng cả con người.
Các chuyên gia hào hứng khi tìm thấy tàn tích một thành phố 4.000 năm tuổi - lớn hơn cả Tử Cấm Thành, đây có thể là vương quốc cổ nhất trong lịch sử quốc gia.
Hãy tưởng tượng mỗi đêm ngước nhìn bầu trời, thay vì một, nhân loại sẽ thấy hai Mặt Trăng cùng tỏa sáng giữa màn đêm.
Đầu tháng 6/2026, lãnh đạo 18 quốc gia và vùng lãnh thổ của Diễn đàn các Đảo Thái Bình Dương (PIF) ra một tuyên bố chung kêu gọi hòa bình và xây dựng thế giới không vũ khí hạt nhân. Một tuyên bố rất đáng chú ý bởi nó xuất phát từ những vùng đất từng là bãi thử hạt nhân của các cường quốc, nơi hàng trăm vụ nổ để lại di chứng kéo dài qua nhiều thế hệ.
Suốt 2.000 năm qua, trên 'siêu xa lộ quân sự' dài gần 800km, nơi rộng nhất đủ cho 13 cỗ xe ngựa chạy song song mà Tần Thủy Hoàng cho xây dựng không hề có cỏ mọc.
Tin mới
Hộp sọ người 100.000 năm tuổi được tìm thấy ở tỉnh Hà Nam, Trung Quốc hé lộ sự thật kinh ngạc.
Giữa vùng sa mạc khắc nghiệt bậc nhất Bắc Mỹ tồn tại một loài cá nhỏ bé đã sống cô lập hàng nghìn năm trong một hang nước sâu bí ẩn. Từng nhiều lần đứng trước nguy cơ biến mất khỏi Trái Đất, loài cá này vẫn đang được các nhà khoa học nỗ lực giành giật sự sống từng ngày.
Một bé trai đã được cứu sống khỏi đống đổ nát ở Venezuela, 6 ngày sau khi đất nước này bị tàn phá bởi 2 trận động đất liên tiếp.
Các phương trình vật lý tưởng như cơ bản đang hé lộ một sự thật 'sốc' về quy trình vận hành thực sự của thời gian.
Astrobotic, Firefly Aerospace và Intuitive Machines được lựa chọn thực hiện 4 sứ mệnh mới đưa thiết bị khoa học lên Mặt Trăng vào cuối năm 2028, trong khuôn khổ Chương trình Căn cứ Mặt Trăng.
Khi làn sóng văn hóa và đức tin từ Hoa Kỳ, Hàn Quốc, Ấn Độ hay Đài Loan không ngừng tràn vào Nhật Bản, sợi dây gắn kết giữa người dân nơi đây với cội nguồn tôn giáo truyền thống ngày càng lỏng lẻo, đặc biệt là ở thế hệ trẻ.
Thời tiết cực đoan tiếp tục hoành hành châu Âu, đẩy số người chết vì nắng nóng trong 4 năm qua ở lục địa già lên hơn 200.000.
Mối quan hệ giữa đô thị và nguồn nước vốn là một sự cân bằng mong manh. Quá ít nước sẽ dẫn đến cảnh quan khô cằn và nạn hạn hán; quá nhiều nước lại gây ra lũ lụt kinh hoàng, cuốn trôi nhà cửa, sinh mạng và cả sinh kế của con người.