Cha mẹ có quyền giữ tiền lì xì của con không?

Theo Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, tiền lì xì mà trẻ được tặng cho riêng được xác định là tài sản riêng của trẻ. Điều 75 của luật này quy định tài sản do cá nhân được tặng cho riêng thuộc quyền sở hữu của cá nhân đó, không phải tài sản chung của gia đình. Điều này đồng nghĩa, phong bao lì xì không phải "tiền chung của nhà", mà là tài sản hợp pháp của đứa trẻ được nhận.

Tuy nhiên, pháp luật cũng thừa nhận thực tế rằng trẻ nhỏ chưa đủ khả năng tự quản lý tài sản. Vì vậy, Điều 76 Luật Hôn nhân và Gia đình quy định cha mẹ có quyền quản lý tài sản riêng của con khi con chưa đủ 15 tuổi hoặc chưa có năng lực hành vi dân sự đầy đủ. Việc cha mẹ giữ tiền lì xì trong trường hợp này là hợp pháp, với điều kiện phải quản lý vì lợi ích của con, không được tùy tiện sử dụng cho mục đích cá nhân.

Trong trường hợp cha mẹ tự ý dùng tiền lì xì của con cho mục đích riêng mà không vì lợi ích của trẻ, hành vi này có thể bị xem là vi phạm pháp luật. Điều 58 Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định phạt tiền từ 20 đến 30 triệu đồng đối với hành vi chiếm đoạt tài sản riêng của thành viên gia đình. Dù trên thực tế rất hiếm trường hợp bị xử phạt, quy định này cho thấy pháp luật bảo vệ quyền sở hữu tài sản của trẻ em một cách nghiêm túc.

Ảnh minh họa.

Ở góc độ tâm lý - giáo dục, nhà tâm lý Lê Ngọc Trâm (Công ty TNHH Giáo dục OED) nhìn nhận rằng, tiền lì xì không chỉ mang giá trị vật chất mà còn là biểu tượng của sự công nhận, yêu thương và tôn trọng đối với trẻ.

Theo bà Trâm, khi cha mẹ minh bạch với con về số tiền lì xì, chẳng hạn cùng con đếm tiền, bàn bạc cách sử dụng, trẻ sẽ học được giá trị đồng tiền và trách nhiệm đi kèm với quyền sở hữu. Ngược lại, nếu cha mẹ luôn "thu hồi" tiền lì xì mà không giải thích, trẻ có thể cảm thấy mình không được tôn trọng hoặc bị tước đoạt quyền lợi.

Bà cũng cho rằng cách ứng xử với tiền lì xì nên linh hoạt theo độ tuổi. Với trẻ nhỏ, cha mẹ có thể giữ tiền nhưng cần nói rõ mục đích sử dụng. Với trẻ lớn hơn, nên để con quyết định một phần số tiền nhằm khuyến khích tư duy tự chủ và trách nhiệm tài chính.

Từ góc nhìn của chuyên gia, câu chuyện tiền lì xì phản ánh sự giao thoa giữa truyền thống văn hóa và khuôn khổ pháp lý hiện đại. Phong tục mừng tuổi vốn mang ý nghĩa chúc phúc, nhưng trong bối cảnh hiện nay cũng gắn với quyền sở hữu cá nhân được pháp luật bảo vệ.

Theo nhà tâm lý Lê Ngọc Trâm, nếu được nhìn nhận đúng cách, tiền lì xì có thể trở thành cơ hội giáo dục giá trị cho trẻ. Khi trẻ được tham gia quyết định sử dụng tiền mừng tuổi, tiết kiệm, chi tiêu hợp lý hay chia sẻ với người khác, các em sẽ hình thành nhận thức về trách nhiệm, sự sẻ chia và giá trị đồng tiền. Những bài học này không nằm trong sách giáo khoa, nhưng có ảnh hưởng lâu dài đến cách trẻ nhìn nhận tài chính và các mối quan hệ xã hội khi trưởng thành.

Đỗ Vi