Chạm bản sắc, nghe làng nghề kể chuyện

Du khách tìm hiểu về nghề mộc Kim Bồng. Ảnh: Xuân Hà

Tiếng đục đẽo, khói đất nung từ lò gốm, mùi mắm chượp, sắc rau non… tạo “bản đồ xuân” rất riêng của các vùng miền thành phố Đà Nẵng.

Chạm vào nguyên bản

“Chạm bản sắc – Nơi làng nghề kể chuyện” là chương trình được Trung tâm xúc tiến du lịch thành phố Đà Nẵng triển khai xuyên suốt, bắt đầu từ ngày 14/2/2026 đến 31/12/2026.

Chị Nguyễn Thị Hồng Thắm, Giám đốc Trung tâm xúc tiến du lịch Đà Nẵng cho biết, chương trình sẽ đưa du khách trở về với những làng nghề di sản “đang sống”. Theo đó, du khách sẽ không tiếp cận làng nghề như một điểm tham quan, mà chương trình mở ra những không gian kể chuyện, nơi lịch sử, tập quán và ký ức cộng đồng được lưu giữ bằng chính nhịp sống thường ngày.

Những ngày đầu năm, các làng nghề xứ Quảng đã kịp mở cửa đón mùa mới bằng những ngày cúng tổ nghề đặc biệt. Không ồn ào lễ hội, không chen lấn đông đúc, du xuân về làng nghề là hành trình lắng nghe những âm thanh và hít hà mùi hương. Đáng chú ý, trong dòng người tìm về ấy ngày càng có nhiều du khách quốc tế, những người chọn ăn Tết cùng làng nghề như một cách hiểu Việt Nam từ gốc rễ.

Ngay trong những giây phút chứng kiến các nghi thức của Lễ hội cầu bông Trà Quế (làng rau Trà Quế, phường Hội An Tây), một lễ hội dân gian truyền thống gắn với làng nghề trồng rau và văn hóa nông nghiệp bản địa, Jean-Luc Moreau (Pháp), một đầu bếp nghỉ hưu nói sau khi tự tay xới đất: “Tôi từng học nấu ăn ở nhiều nước, nhưng hiếm nơi nào mà nông nghiệp lại gắn với nghi lễ tinh tế như thế. Người Trà Quế tôn trọng đất như một sinh thể". Với Jean-Luc, Tết ở Trà Quế chính là một trải nghiệm để hiểu vì sao rau nơi đây có mùi thơm rất riêng.

Trải nghiệm trực tiếp với người dân làng nghề cũng là cách để chương trình "Chạm bản sắc - Nơi làng nghề kể chuyện" khơi mở. Các trải nghiệm được thiết kế linh hoạt để du khách trực tiếp gặp gỡ nghệ nhân, thực hành công đoạn truyền thống và lắng nghe câu chuyện phía sau mỗi sản phẩm. Song song đó, theo bà Hồng Thắm, bản đồ trải nghiệm làng nghề di sản Đà Nẵng hình thành sẽ giúp hành trình khám phá trở nên chủ động và cá nhân hóa hơn, đúng tinh thần “trải nghiệm là trung tâm".

Gặp gỡ văn hóa

Ở làng mộc Kim Bồng, sau mấy ngày nghỉ Tết, xưởng mộc mở cửa trở lại. Nghệ nhân chậm rãi đặt mộng gỗ, tay đục tay chạm như đang đối thoại với thời gian.

Anna Müller (Đức), du khách lưu trú dài ngày tại Hội An, chia sẻ: “Ở châu Âu, Tết Dương lịch là bữa tiệc ngắn. Còn ở đây, Tết kéo dài bằng ký ức và nghi lễ". Điều khiến Anna ấn tượng không chỉ là kỹ thuật mộc tinh xảo, mà là cách làng nghề bắt đầu năm mới bằng lễ tưởng niệm tiền hiền, bằng câu chuyện về đạo nghề và trách nhiệm với cộng đồng.

Làng rau Trà Quế trở thành điểm đến ưa thích của du khách quốc tế. Ảnh: VĨNH LỘC

Không gian Kim Bồng vào đầu xuân là hòa âm của lịch sử và hiện tại. Đặc biệt, lễ tế Tiền hiền và ngày hội làng nghề truyền thống Kim Bồng được tổ chức cuối tháng 2 hằng năm trở thành điểm nhấn đầu xuân. Đây là dịp để người làng quây quần tưởng nhớ người mở nghề, tôn vinh bàn tay thợ mộc và chia sẻ tinh hoa nghề truyền thống với du khách, đánh dấu khởi đầu một năm mới năng động và sáng tạo. Trong khi đó, tại làng gốm Thanh Hà, những ngày đầu xuân du khách có thể tham gia trải nghiệm làm gốm, từ nhồi đất, nặn hình cho đến trang trí bề mặt.

Khám phá sâu hơn những vùng miền của thành phố Đà Nẵng, bức tranh du xuân làng nghề mở rộng và đa sắc hơn. Rời các làng nghề ven sông để đi đến các vùng phía bắc của Đà Nẵng, tiếng đục đẽo vang lên để tạo hình cho những khối đá. Hành trình du xuân tiếp nối ở làng đá Non Nước (phường Ngũ Hành Sơn) như tiếp thêm câu chuyện về mạch nguồn văn hóa xứ sở. Mỗi nghề là một câu chuyện về bản sắc cộng đồng, vừa tiếp nối truyền thống, vừa đối thoại với hiện đại. Mỗi làng nghề đều là di sản sống, góp phần làm dày thêm trải nghiệm du xuân tại xứ Quảng.

Được ví von như một hành trình “chạm bản sắc”, du xuân qua các làng nghề xứ Quảng sẽ giúp mỗi người hiểu hơn về thành phố Đà Nẵng bằng các lát cắt có từ hàng trăm năm. Và hành trình chạm vào chiều sâu văn hóa này sẽ mở ra một năm mới rất riêng, đủ gần gũi để cảm nhận, và đủ sâu để lưu lại ký ức dài lâu.

Những năm gần đây, Đà Nẵng đẩy mạnh định hướng phát triển du lịch văn hóa – làng nghề, xem đây là trụ cột bổ sung cho du lịch biển và nghỉ dưỡng.

Dịp đầu năm, nhiều chương trình, sự kiện quảng bá được tổ chức gắn với chủ đề “chạm vào bản sắc”, kết nối các làng nghề truyền thống với tour trải nghiệm, không gian trưng bày, hoạt động giao lưu giữa nghệ nhân và du khách.

Theo định hướng của ngành du lịch Đà Nẵng, du xuân không chỉ là mùa cao điểm ngắn hạn, mà là thời điểm lý tưởng để kể câu chuyện văn hóa một cách sâu sắc. Làng nghề được đặt trong tổng thể sản phẩm du lịch bốn mùa, giúp kéo dài thời gian lưu trú và nâng cao chất lượng trải nghiệm.

HẢI DUY