Chăm lo người lao động – Đòn bẩy cho phát triển bền vững

Từ chủ trương nhất quán đến hành động thực chất

Các đồng chí: Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Nguyễn Anh Tuấn; Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội Bùi Huyền Mai trao quà công nhân Thủ đô bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp có hoàn cảnh khó khăn. Ảnh: N. Ánh.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành sự quan tâm đặc biệt đối với giai cấp công nhân và người lao động. Người khẳng định: “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội thì phải có con người xã hội chủ nghĩa”, trong đó công nhân là lực lượng nòng cốt. Tư tưởng “lấy con người làm trung tâm” được Đảng ta kế thừa, phát triển nhất quán qua các thời kỳ, trở thành quan điểm xuyên suốt: Con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực, vừa là nguồn lực quan trọng nhất của phát triển. Đồng thời, hệ thống chính sách về lao động, việc làm, tiền lương, an toàn vệ sinh lao động ngày càng được hoàn thiện, tạo hành lang pháp lý ngày càng đồng bộ và vững chắc để bảo vệ và phát triển lực lượng lao động trong bối cảnh mới.

Đồng chí Nguyễn Anh Tuấn, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam trao thưởng, tuyên dương các chủ tịch Công đoàn cơ sở xuất sắc tiêu biểu. Ảnh: Hải Nguyễn.

Một trong những chuyển biến đáng chú ý là sự lớn mạnh nhanh chóng của lực lượng lao động Việt Nam. Với quy mô hơn 53 triệu người, lực lượng này không chỉ là lợi thế về số lượng mà đang từng bước được chuyển hóa thành lợi thế cạnh tranh về chất lượng. Cơ cấu lao động dịch chuyển mạnh sang khu vực công nghiệp và dịch vụ; trình độ tay nghề, kỹ năng nghề nghiệp và tác phong công nghiệp ngày càng được nâng cao. Ngày càng nhiều công nhân có khả năng tiếp cận, làm chủ công nghệ mới, làm việc trong môi trường hiện đại, hội nhập sâu rộng với thị trường lao động quốc tế.

Quan trọng hơn, vai trò của người lao động đang thay đổi một cách căn bản. Nếu trước đây, công nhân chủ yếu được nhìn nhận là lực lượng sản xuất, nay họ đã và đang trở thành chủ thể sáng tạo, trực tiếp đóng góp vào quá trình đổi mới công nghệ và nâng cao năng suất. Từ dây chuyền sản xuất đến các lĩnh vực y tế, môi trường, khoa học - công nghệ…, nhiều sáng kiến cải tiến kỹ thuật xuất phát từ chính người lao động đã mang lại hiệu quả thiết thực, góp phần tiết kiệm chi phí, nâng cao chất lượng sản phẩm và bảo vệ môi trường.

Đổi mới hoạt động, đặt người lao động ở vị trí trung tâm

Sôi nổi các hoạt động nâng cao đời sống tinh thần cho công nhân tại Công ty TNHH ToTo Việt Nam. Ảnh: PV.

Đồng hành cùng người lao động, tổ chức Công đoàn ngày càng khẳng định vai trò nòng cốt, có sự chuyển mình mạnh mẽ từ “chăm lo” đơn thuần sang “đại diện, kiến tạo và phát triển”; chủ động ứng dụng công nghệ, đổi mới phương thức hoạt động, phát động các phong trào thi đua lao động sáng tạo, góp phần nâng cao năng suất và chất lượng nguồn nhân lực. Ở cơ sở, nhiều cán bộ công đoàn đã triển khai các giải pháp thiết thực nhằm bảo vệ quyền lợi người lao động, trong đó đối thoại và thương lượng tập thể ngày càng trở thành trục hoạt động trung tâm.

Theo Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Nguyễn Anh Tuấn, đối thoại và thương lượng tập thể là nhiệm vụ khó, đòi hỏi cán bộ công đoàn phải có bản lĩnh, trình độ và kỹ năng chuyên sâu, trong khi quan hệ lao động luôn cần được giữ ở trạng thái hài hòa, ổn định và cân bằng lợi ích.

Dưới sự chỉ đạo của Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn Việt Nam, các cấp công đoàn đã đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận. Hàng vạn bản thỏa ước lao động tập thể được ký kết với nhiều điều khoản có lợi hơn so với quy định của pháp luật, góp phần cải thiện thu nhập, điều kiện làm việc và phúc lợi cho hàng triệu người lao động.

Tiêu biểu là 101 Chủ tịch Công đoàn cơ sở xuất sắc năm 2026 – những “thủ lĩnh” được lựa chọn từ 127 gương điển hình trên cả nước. Đáng chú ý, 100% thỏa ước lao động tập thể do họ trực tiếp đàm phán đều có lợi hơn cho người lao động so với quy định hiện hành, bảo đảm quyền lợi cho hơn 382 nghìn đoàn viên. Những con số này không chỉ phản ánh hiệu quả hoạt động công đoàn, mà còn cho thấy sự trưởng thành rõ nét về năng lực đại diện của đội ngũ cán bộ cơ sở.

Không dừng lại ở đó, Công đoàn còn ngày càng thể hiện rõ vai trò đại diện, nâng cao hiệu quả tập hợp người lao động, phát triển đoàn viên, thành lập công đoàn cơ sở. Hoạt động công đoàn được bắt đầu từ những việc làm cụ thể, thiết thực như hỗ trợ người lao động ký kết hợp đồng lao động, tham gia bảo hiểm xã hội, cung cấp tư vấn pháp luật, dịch vụ trực tuyến và các tiện ích trong bối cảnh chuyển đổi số. Các hình thức tuyên truyền, vận động cũng được đa dạng hóa; kết hợp hài hòa giữa trực tiếp và trên các nền tảng số, mạng xã hội, chú trọng hình ảnh trực quan, câu chuyện thực tiễn và mô hình tiêu biểu, qua đó tạo sức lan tỏa và thu hút người lao động tham gia tích cực vào tổ chức Công đoàn Việt Nam.

Về thể chế, yêu cầu đặt ra là tiếp tục hoàn thiện đồng bộ chính sách về lao động, việc làm, tiền lương, bảo hiểm xã hội, an toàn vệ sinh lao động; đồng thời đẩy mạnh cải cách hành chính, tháo gỡ các điểm nghẽn, tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất kinh doanh, tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập cho người lao động. Mục tiêu đặt ra là phấn đấu phát triển thực tăng ít nhất 1.000.000 đoàn viên công đoàn trong năm 2026; có ít nhất 90% người lao động trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước là đoàn viên công đoàn. Đồng thời, tiếp tục khuyến khích phát triển đoàn viên trong khu vực không có quan hệ lao động, góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội tại địa phương.

Ngày Quốc tế Lao động 1- 5 là dịp tôn vinh giá trị lao động và sức mạnh của giai cấp công nhân trong tiến trình phát triển của nhân loại. Ảnh: PV

Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Nguyễn Anh Tuấn nhắc lại lời căn dặn của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong buổi nói chuyện với công nhân lao động thành phố Hồ Chí Minh ngày 27- 4: “Cán bộ công đoàn phải gần công nhân hơn nữa, hiểu công nhân hơn nữa, nói được tiếng nói của công nhân và bảo vệ thiết thực quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của công nhân”. Đây không chỉ là yêu cầu, mà còn là thước đo quan trọng đối với chất lượng và hiệu quả hoạt động của tổ chức Công đoàn trong giai đoạn mới.

Theo Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Nguyễn Anh Tuấn, khi thực hiện đúng lời căn dặn của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thì tổ chức Công đoàn tiếp tục xứng đáng là chỗ dựa tin cậy để đoàn viên, công nhân lao động ra sức thi đua cống hiến xây dựng một nước Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, vững bước tiến vào kỷ nguyên mới.