Chăm lo nhóm yếu thế: Điểm tựa nhân văn từ chính sách đặc thù của Thủ đô

HĐND thành phố Hà Nội vừa thông qua Nghị quyết quy định chính sách đặc thù hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trẻ em cần hỗ trợ khẩn cấp, trẻ em bị tai nạn thương tích nghiêm trọng và hỗ trợ chi phí cùng chi trả bảo hiểm y tế (BHYT) cho một số nhóm đối tượng ưu tiên, có hiệu lực thi hành từ ngày 01-01-2027. Nhằm làm rõ tính nhân văn và những điểm mới đột phá của chính sách này, phóng viên Báo Hànộimới đã có cuộc trao đổi với Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Đinh Hồng Phong - đại diện cơ quan chủ trì soạn thảo.

Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Đinh Hồng Phong - đại diện cơ quan chủ trì soạn thảo. Ảnh Viết Thành:

- Thưa ông, việc xây dựng và trình HĐND thành phố ban hành Nghị quyết mới về cơ chế, chính sách đặc thù an sinh xã hội lần này xuất phát từ những căn cứ và yêu cầu thực tiễn nào?

- Chính sách xã hội luôn là trụ cột hàng đầu trong chiến lược phát triển bền vững của Thủ đô. Nghị quyết lần này được xây dựng trên cơ sở quán triệt sâu sắc Nghị quyết số 42-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về đổi mới, nâng cao chất lượng chính sách xã hội; Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ, nâng cao sức khỏe nhân dân; Thông báo kết luận số 432-TB/VPTW của Tổng Bí thư tại buổi làm việc với các cơ quan Trung ương về chăm sóc, bảo vệ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt.

Ở cấp thành phố, Thành ủy Hà Nội đã ban hành Chỉ thị số 07-CT/TU ngày 12-02-2026 nhằm tăng cường sự lãnh đạo đối với công tác này. Đồng thời, cuối năm 2025, HĐND thành phố đã ban hành Nghị quyết số 63/2025/NQ-HĐND nâng mức chuẩn trợ giúp xã hội. Khi mức chuẩn trợ giúp xã hội và mức lương cơ sở được điều chỉnh, các mức hỗ trợ thực tế dành cho trẻ em nguy cơ cao, trẻ em bị tai nạn thương tích và hỗ trợ chi phí khám chữa bệnh theo quy định cũ (tại Nghị quyết số 13/2023/NQ-HĐND) bộc lộ sự chênh lệch so với giá cả sinh hoạt.

Việc ban hành một nghị quyết mới trợ giúp trẻ em và gánh vác viện phí BHYT là đòi hỏi cấp thiết từ hơi thở cuộc sống, thể hiện rõ tính chủ động của Hà Nội.

- Đối với nhóm trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trẻ em gặp biến cố khẩn cấp, Nghị quyết duy trì và nâng cao các mức hỗ trợ cụ thể ra sao, thưa ông?

- Nghị quyết kiên trì mục tiêu giữ vững lưới an sinh hiện hữu, đồng thời nâng định mức hỗ trợ thực chất hơn.

Thành phố tiếp tục duy trì chính sách hỗ trợ khẩn cấp một lần bằng tiền mặt bằng 25 lần mức chuẩn trợ giúp xã hội theo quy định của HĐND thành phố cho mỗi trẻ em thuộc ba nhóm: Trẻ em bị xâm hại; trẻ em trong gia đình có nhà ở bị đổ, sập, trôi, cháy hoàn toàn; và trẻ em bị tai nạn thương tích nghiêm trọng hoặc tử vong.

Đối với trẻ em khuyết tật nhẹ, hỗ trợ trợ cấp xã hội hằng tháng bằng hệ số 1 mức chuẩn trợ giúp xã hội theo quy định của HĐND thành phố và hỗ trợ 100% mức đóng thẻ BHYT cho trẻ từ 6 đến dưới 16 tuổi.

Trẻ mắc bệnh hiểm nghèo hoặc bệnh phải điều trị dài ngày tiếp tục được hỗ trợ chi phí khám, chữa bệnh, tiền ăn, chi phí đi lại cho cả trẻ và một người chăm sóc, cùng trợ cấp xã hội hằng tháng tại cộng đồng.

Trao quà tặng trẻ em tại Trung tâm chăm sóc trẻ khuyết tật Hà Nội. Ảnh: Phạm Ban

Điểm đột phá là việc điều chỉnh tăng mạnh mức hỗ trợ tài chính trực tiếp:

Thứ nhất, trong các vụ việc đặc biệt nghiêm trọng, tăng 33,3% kinh phí hỗ trợ khi lãnh đạo Thành phố thăm hỏi hoặc theo đề xuất của Sở Y tế: Mức chi hỗ trợ cho trẻ em bị xâm hại, trẻ em bị tử vong do tai nạn thương tích hoặc bị tai nạn thương tích nghiêm trọng được đề xuất tăng từ 30 triệu đồng lên 40 triệu đồng/trường hợp, tương ứng mức tăng chuẩn trợ giúp xã hội.

Thứ hai, tăng gấp đôi tiền ăn điều trị: Đối với trẻ mắc bệnh hiểm nghèo, điều trị dài ngày, mức hỗ trợ tiền ăn tăng từ 50.000 đồng/ngày lên 100.000 đồng/ngày nhằm thích ứng với biến động giá cả và bảo đảm dinh dưỡng tối thiểu cho các em trong quá trình chống chọi với bệnh tật.

Thứ ba, mở rộng hạn mức viện phí: Hạn mức hỗ trợ chi phí khám bệnh, chữa bệnh nâng từ 150 lần lên 200 lần mức chuẩn trợ giúp xã hội theo quy định của HĐND thành phố/năm, gỡ bỏ nỗi lo đứt gãy kinh phí cho các gia đình nghèo khi giá dịch vụ y tế điều chỉnh theo mức lương cơ sở.

- Một điểm rất đáng chú ý tại Nghị quyết lần này là việc hỗ trợ chi phí cùng chi trả BHYT. Xin ông cho biết những nhóm đối tượng nào sẽ được thụ hưởng chính sách ưu việt này?

- Khi người dân đi khám chữa bệnh BHYT đúng tuyến, tùy theo đối tượng, người bệnh vẫn phải cùng chi trả từ 5% đến 20% chi phí trong danh mục BHYT. Khoản cùng chi trả này đối với các ca bệnh nặng, điều trị kéo dài là gánh nặng tài chính rất lớn. Nhằm chia sẻ khó khăn này, Hà Nội đề xuất hỗ trợ 100% phần chi phí cùng chi trả khám chữa bệnh BHYT thực tế phát sinh (trong phạm vi quyền lợi và mức hưởng BHYT) cho 03 nhóm đối tượng ưu tiên:

Một hoạt động trao tặng quà dành cho trẻ em của thành phố Hà Nội. Ảnh: Phạm Ban.

Thứ nhất, thân nhân của người có công với cách mạng - thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", sự tri ân sâu nặng của Đảng bộ và chính quyền Thủ đô.

Thứ hai, người dân tộc thiểu số đang sinh sống tại các xã được xác định không còn thuộc vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn. Đây là chính sách chuyển tiếp nhân văn, giúp đồng bào không bị hẫng hụt thẻ BHYT khi địa phương đạt chuẩn phát triển mới.

Thứ ba, người dân sinh sống tại vùng bị ảnh hưởng môi trường trong phạm vi bán kính đến 1.000 mét tính từ hàng rào của Khu Liên hiệp xử lý chất thải Nam Sơn và Khu xử lý chất thải rắn Xuân Sơn (theo Nghị quyết số 03/2018/NQ-HĐND). Đây là sự đền đáp, sẻ chia trách nhiệm trực tiếp với những người dân chịu thiệt thòi về môi trường vì sự phát triển chung của toàn thành phố.

- Nguồn lực ngân sách dự kiến để triển khai Nghị quyết này được thành phố tính toán, cân đối như thế nào, thưa ông?

- Dự kiến tổng kinh phí thực hiện trong năm đầu tiên là khoảng 10,3 tỷ đồng. Trong đó, kinh phí thực hiện các chính sách hỗ trợ trẻ em là khoảng 7,05 tỷ đồng; kinh phí hỗ trợ cùng chi trả khám chữa bệnh BHYT là hơn 3,3 tỷ đồng. Khả năng cân đối ngân sách của Hà Nội hoàn toàn bảo đảm. Mỗi đồng ngân sách chi ra đúng đối tượng, đúng thời điểm không chỉ là sự trợ cấp thuần túy mà là nguồn động viên tinh thần to lớn, củng cố niềm tin vững chắc của Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và chính quyền.

- Trân trọng cảm ơn ông !