Chăm sóc sức khỏe toàn diện: Lấy người dân là trung tâm - Kỳ 1

Từ chăm sóc sức khỏe bị động, Thái Nguyên từng bước chuyển sang chủ động phòng bệnh, phát hiện và quản lý nguy cơ từ sớm, góp phần giảm gánh nặng bệnh tật, chi phí y tế, nâng cao chất lượng cuộc sống. Dù vậy, công tác chăm sóc sức khỏe toàn diện vẫn còn không ít khó khăn cần tiếp tục tháo gỡ.

Tính đến cuối tháng 6-2026, 100% người cao tuổi trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đã được khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc nhằm phát hiện sớm và dự phòng các bệnh mạn tính, nguy cơ biến chứng cao.

Kỳ 1: Đổi mới trong tư duy và hành động

Ngay sau khi Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị được ban hành, Thái Nguyên đã nhanh chóng cụ thể hóa các nội dung bằng những nhiệm vụ, giải pháp thiết thực. Qua đó, hệ thống y tế từng bước được củng cố, chất lượng khám, chữa bệnh tiếp tục được nâng lên, công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu và phòng bệnh được chú trọng hơn.

Lan tỏa nghị quyết theo chiều sâu

Nghị quyết số 72-NQ/TW (Nghị quyết 72) có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tiếp tục khẳng định quan điểm của Đảng: Sức khỏe là vốn quý nhất của con người, là nền tảng quan trọng nhất cho hạnh phúc của mọi người, cho sự tồn vong của dân tộc và sự phát triển thịnh vượng, bền vững của đất nước.

Bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân là mục tiêu, là động lực, là nhiệm vụ chính trị hàng đầu, giữ vị trí ưu tiên trong các chiến lược, chính sách phát triển; là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của toàn xã hội và mọi người dân.

Phát biểu tại Hội nghị toàn quốc quán triệt và triển khai các Nghị quyết 59, 70, 71, 72 của Bộ Chính trị ngày 16/9/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: Đối với Nghị quyết số 72-NQ/TW, dự phòng là then chốt, cơ sở là nền tảng, nhân dân là trung tâm. Mục tiêu là tăng tuổi thọ khỏe mạnh, giảm chi trả cho người bệnh, số hóa hệ thống, củng cố y tế cơ sở, nâng cao chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của người bệnh, người dân.

Thời gian qua, các trạm y tế tuyến xã trên địa bàn tỉnh từng bước nâng cao hiệu quả hoạt động, chú trọng chăm sóc sức khỏe ban đầu, chủ động phòng bệnh và quản lý sức khỏe người dân theo tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Ngay sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 72, ngày 20/10/2025, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thái Nguyên đã ban hành Chương trình hành động số 03-CTr/TU nhằm nhanh chóng cụ thể hóa các mục tiêu, chỉ tiêu của Nghị quyết vào thực tiễn.

Tiếp đó, ngày 10/12/2025, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh ban hành Đề án số 14-ĐA/TU về phát triển y tế trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2026-2030. Các nguồn lực để triển khai Nghị quyết cũng được HĐND tỉnh cụ thể hóa bằng Nghị quyết số 02/2026/NQ-HĐND ngày 04/02/2026 quy định chính sách thu hút, hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực y tế tỉnh giai đoạn 2026-2030.

Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã tổ chức quán triệt đầy đủ, sâu rộng các nội dung của Nghị quyết 72 tới các cấp, ngành, cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, người lao động, qua đó nâng cao nhận thức về bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trên địa bàn.

Dự phòng là then chốt, cơ sở là nền tảng, nhân dân là trung tâm

Có mặt tại Trạm Y tế xã Văn Lăng vào đầu giờ sáng ngày 10-8, chúng tôi nhận thấy đông người dân đến khám, chữa bệnh. Tại phòng phục hồi chức năng, bà Ngô Thị Chuyên, 63 tuổi, sau tai biến mạch máu não đang điều trị phục hồi.

“Do chủ quan, không khám bệnh định kỳ, khi đang làm việc tôi thấy miệng bị méo, khó nói. Sau thời gian điều trị tích cực tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên, tôi được xuất viện. Hiện nay, nhờ Trạm Y tế xã có phòng điều trị phục hồi chức năng nên hằng tháng tôi thường xuyên đến đây để được các y, bác sĩ điều trị, hướng dẫn cách tự luyện tập tại nhà. Nhờ đó, sức khỏe đã phục hồi tốt” - bà Chuyên chia sẻ.

Ngành Y tế Thái Nguyên chú trọng cả khám, chữa bệnh và y tế dự phòng, nhất là phòng, chống các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như sốt xuất huyết.

Tại phòng khám sản khoa, chị Hoàng Thị Bích Mai, sinh năm 1992, ở xóm Mong đang đo huyết áp, siêu âm kiểm tra định kỳ. Được sự hướng dẫn của các y, bác sĩ tại trạm y tế, định kỳ hằng tháng chị đều đến kiểm tra sức khỏe của mẹ và thai nhi. Hiện thai kỳ đã bước sang tuần thứ 34. Chị Mai cho biết: “Tôi rất yên tâm bởi các y, bác sĩ tận tình tư vấn nên có thêm kiến thức chăm sóc bản thân và em bé sau sinh”.

Bác sĩ Hoàng Thị Mai Hương, Giám đốc Trạm Y tế xã Văn Lăng, nhấn mạnh: Thời gian qua, đặc biệt trong quá trình thực hiện Nghị quyết số 72, Trạm Y tế xã Văn Lăng xác định chuyển mạnh từ tư duy “khám, chữa bệnh” sang “chủ động phòng bệnh”, lấy người dân làm trung tâm, tăng cường quản lý sức khỏe theo vòng đời, phát hiện sớm bệnh tật để điều trị kịp thời, giảm chi phí khám, chữa bệnh và nâng cao chất lượng cuộc sống cho nhân dân.

Thực hiện chủ trương tăng cường chăm sóc sức khỏe nhân dân và quản lý sức khỏe toàn dân, đến hết tháng 7-2026, Trạm Y tế xã Văn Lăng đã phối hợp với Phòng khám đa khoa Ngôi Sao tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho 5.644 người dân, đạt tỷ lệ 70,3%.

Thông qua hoạt động khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc, nhiều trường hợp có nguy cơ mắc tăng huyết áp, đái tháo đường và các bệnh mạn tính khác được phát hiện sớm để tư vấn, theo dõi, quản lý tại trạm y tế hoặc chuyển tuyến điều trị khi cần thiết. Việc lập hồ sơ quản lý sức khỏe cá nhân tiếp tục được thực hiện, góp phần nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe ban đầu.

Có thể thấy, ngành Y tế Thái Nguyên đã nỗ lực nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh cho người dân từ tuyến xã đến tuyến tỉnh. Trong công tác dự phòng, tỉnh cũng triển khai nhiều giải pháp nhằm phát hiện, ngăn chặn kịp thời các bệnh truyền nhiễm.

Theo thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Thị Hiếu, Phó Trưởng Khoa Phòng chống bệnh truyền nhiễm, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh: Bám sát mục tiêu của Nghị quyết 72, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Thái Nguyên đã chỉ đạo các bộ phận chuyên môn, trong đó có Khoa Truyền nhiễm, xây dựng kế hoạch liên quan đến công tác phòng bệnh và triển khai đến tuyến dưới. Các chỉ tiêu hoạt động được xây dựng đối với từng loại bệnh. Công tác giám sát các ổ dịch nhỏ lẻ được triển khai kịp thời; công tác tiêm chủng phòng bệnh cho các đối tượng trên địa bàn vượt chỉ tiêu Trung ương giao.

Theo báo cáo của Sở Y tế Thái Nguyên, 6 tháng đầu năm nay, trên địa bàn tỉnh không có dịch lớn xảy ra; các ổ dịch, ca bệnh truyền nhiễm rải rác đều được phát hiện sớm, khống chế kịp thời; không có ca bệnh nặng, tử vong do mắc bệnh truyền nhiễm gây dịch.

Chất lượng khám, chữa bệnh tiếp tục được nâng lên. Đặc biệt, chương trình chăm sóc sức khỏe toàn dân đang được triển khai rộng khắp, dự kiến đến tháng 10 năm nay, 100% người dân trong tỉnh được khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí. Đây là bước chuyển quan trọng từ tư duy chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, quản lý sức khỏe.

Cải cách tổ chức và quản lý hệ thống y tế

Song song với nâng cao nhận thức, Nghị quyết 72 cũng nhấn mạnh yêu cầu cải cách tổ chức và quản lý hệ thống y tế. Các cơ sở y tế cần được tổ chức theo hướng tinh gọn, hiệu quả; tăng cường chức năng chăm sóc sức khỏe ban đầu, giảm tải cho bệnh viện tuyến trên.

Cán bộ y tế đến tận nhà khám, chăm sóc sức khỏe cho người khó khăn trong đi lại, người khuyết tật và người có công.

Thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, ngành Y tế Thái Nguyên đã sắp xếp, tổ chức lại các đơn vị sự nghiệp trực thuộc Sở Y tế theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Trong đó, đã giải thể 3 trung tâm y tế, tổ chức lại 14 trung tâm y tế thành bệnh viện khu vực; chuyển hệ dự phòng từ trung tâm y tế về các trạm y tế; sáp nhập 280 trạm y tế thành 92 trạm y tế trực thuộc 92 UBND xã, phường.

Qua đó, nguồn lực được tập trung, điều kiện hoạt động từng bước được chuẩn hóa, năng lực cung ứng dịch vụ y tế ban đầu được tăng cường. Hiện nay, 100% trạm y tế xã, phường hoạt động theo mô hình đơn vị sự nghiệp công lập, bảo đảm cung ứng các dịch vụ y tế cơ bản, thiết yếu tại địa phương.

Đặc biệt, Thái Nguyên là một trong những tỉnh đi đầu triển khai mô hình thư viện và trung tâm sinh hoạt văn hóa cộng đồng, trung tâm chăm sóc sức khỏe cộng đồng và chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại các xã, phường.

Tại trung tâm chăm sóc sức khỏe cộng đồng, người dân được tuyên truyền về vai trò của rèn luyện thể chất, chăm sóc sức khỏe chủ động, phòng, chống tai nạn thương tích, phòng, chống đuối nước trẻ em, xây dựng gia đình văn hóa và môi trường sống lành mạnh.

Dù đạt được những kết quả tích cực, Thái Nguyên vẫn còn những khó khăn trong công tác chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người dân, nhất là tại các địa bàn miền núi, vùng cao. Sau sáp nhập, trong số 37 xã, phường phía Bắc, vẫn còn những địa phương đặc biệt khó khăn, khả năng tiếp cận các dịch vụ y tế chất lượng cao còn hạn chế.

Nguồn nhân lực y tế tại một số đơn vị còn thiếu, đặc biệt ở các xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số, xã vùng III; áp lực công việc lớn trong khi nhu cầu khám, chữa bệnh của người dân ngày càng tăng. Đây là những vấn đề đặt ra yêu cầu tiếp tục củng cố y tế cơ sở, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và bảo đảm người dân ở mọi địa bàn được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe phù hợp, chất lượng.