Chặng đường 80 năm vinh quang của Đảng bộ tỉnh (tiếp)

80 NĂM XÂY DỰNG, PHÁT TRIỂN - CHẶNG ĐƯỜNG VINH QUANG CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH PHÚ THỌ
Lãnh đạo phong trào cách mạng, khởi nghĩa giành chính quyền (1940 -1945)
Ngay từ những ngày đầu thành lập, Ban cán sự tỉnh đã phân công các ủy viên phụ trách từng địa bàn để phát triển cơ sở, phát triển tổ chức Mặt trận, các đoàn thể phản đế và lãnh đạo quần chúng đấu tranh. Phong trào cách mạng trong tỉnh đang trên đà phát triển, thực dân Pháp đã tập trung lực lượng đàn áp rất dã man gây tổn thất lớn cho phong trào cách mạng ở Phú Thọ: Nhiều cán bộ đảng viên bị địch bắt, nhiều cơ sở cách mạng bị phá, phong trào giảm sút, bị đứt liên lạc với cấp trên, cơ quan lãnh đạo tỉnh là Ban cán sự tỉnh không còn. Tháng 6/1942, Xứ ủy Bắc kỳ cử cán bộ về tỉnh phục hồi cơ sở và đào tạo cán bộ cung cấp cho phong trào. Từ giữa năm 1944 trở đi, phong trào cách mạng trong tỉnh dần dần phục hồi, nhiều cơ sở mới được xây dựng, phát triển đồng đều. Tháng 5/1944, Ban cán sự tỉnh được tái lập; đây chính là những nhân tố hết sức quan trọng đưa phong trào cách mạng trong tỉnh chuyển lên bước mới, hòa nhập với cao trào chống Nhật cứu nước của cả nước.Mở đầu cao trào chống Nhật cứu nước trong tỉnh là các cuộc đấu tranh phá các kho thóc gạo của Nhật cứu đói cho dân nghèo, các cuộc đấu tranh chống thuế, chống phá lúa trồng đay diễn ra rộng khắp, lôi cuốn hàng vạn quần chúng tham gia. Toàn tỉnh đã phá 14 kho thóc gạo của Nhật, thu hàng ngàn tấn thóc cứu đói cho nhân dân trong tỉnh và đồng bào các tỉnh vùng xuôi. Song song với các cuộc đấu tranh kinh tế là hàng loạt các cuộc đấu tranh chính trị dưới hình thức diễn thuyết xung phong, mít tinh, hô hào nhân dân chuẩn bị khởi nghĩa diễn ra ở hầu khắp các địa bàn trong tỉnh từ tháng 4 đến tháng 7/1945.Trên cơ sở lực lượng chính trị mở rộng, công tác xây dựng lực lượng vũ trang, bán vũ trang được đẩy mạnh đã đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ các cuộc đấu tranh của quần chúng, thực hiện trấn phản trừ gian, tham gia khởi nghĩa ở các huyện và tỉnh. Ngoài 2 huyện Hạ Hòa và Thanh Sơn đã khởi nghĩa từ đầu tháng 8, chỉ trong vòng một tuần lễ (từ ngày 15 đến ngày 22/8/1945), các huyện đã lần lượt khởi nghĩa. Sau khi khởi nghĩa giành chính quyền ở các huyện xong, Ban cán sự liên tỉnh Phú - Yên tập trung lãnh đạo nhân dân khởi nghĩa giành chính quyền cấp tỉnh và thị xã Phú Thọ. Ngày 25/8/1945 là ngày kết thúc thắng lợi cuộc khởi nghĩa trong cách mạng tháng Tám trên phạm vi toàn tỉnh.

B.T