Chàng trai 21 tuổi tuyên bố 'lập quốc' giữa lòng châu Âu gây tranh cãi
Daniel Jackson, 21 tuổi, thành lập và tự xưng là tổng thống của quốc gia nhỏ bé Verdis, gây tranh cãi về việc lập quốc trên đất tranh chấp biên giới hai nước châu Âu.
"Tổng thống" Daniel Jackson mang quốc kỳ cắm trên lãnh thổ Verdis. Ảnh: Wforum.
Một thanh niên mang hai quốc tịch Australia và Anh 21 tuổi tên Daniel Jackson tự nhận mình là “tổng thống của một quốc gia ở châu Âu”. Khi ra vào quán bar, hộp đêm, anh không bao giờ xuất trình hộ chiếu Australia mà thay vào đó đưa ra một cuốn “hộ chiếu Verdis” với ngôn ngữ và quốc huy khá xa lạ.
Điều bất ngờ hơn là cuốn hộ chiếu này dường như chưa từng bị từ chối sử dụng. Quốc gia mang tên “Cộng hòa Tự do Verdis” (Free Republic of Verdis) ấy chính là do Daniel Jackson “sáng lập” từ khi mới…14 tuổi.
Chuyện bắt đầu khi Daniel Jackson 14 tuổi và có một ý tưởng vĩ đại: thành lập quốc gia riêng. Cậu bé cùng bạn bè vẽ bản đồ, soạn hiến pháp, thiết kế quốc kỳ và phác thảo cả bộ máy chính quyền.
Daniel sau đó tìm được nơi để "lập quốc" - một dải đất khoảng 125 mẫu Anh nằm ven sông Danube, diện tích khoảng 0,5 km², nằm kẹt giữa biên giới Croatia và Serbia (được ghi trên các bản đồ quốc tế là Pocket 3). Ngoài rừng và bãi biển cây bụi, nơi đây không có nhiều thứ khác.
Vị trí “Free Republic of Verdis” trên bản đồ châu Âu. Ảnh: CNN.
Do hai nước có cách xác định biên giới khác nhau, khu vực này lâu nay rơi vào tình trạng chủ quyền mập mờ: không được Croatia thừa nhận, cũng không được Serbia đưa vào lãnh thổ của mình. Vì vậy, năm 2019 Daniel Jackson dựa trên khái niệm “đất vô chủ” (terra nullius) để tuyên bố độc lập, đồng thời nhấn mạnh rằng dù nhỏ, lãnh thổ này “vẫn lớn hơn Vatican”.
Ngày 30/5/2019, “Cộng hòa Tự do Verdis” chính thức ra đời. Hiện đã có hơn 15.000 người nộp đơn xin nhập tịch, trong đó 400 người được cấp quốc tịch. Ngôn ngữ chính thức là tiếng Anh, tiếng Croatia, tiếng Serbia; tiền tệ sử dụng đồng euro. “Tổng thống Daniel Jackson” tuyên bố: Verdis là một quốc gia trung lập, nhân đạo.
Nay ở tuổi 21, Daniel Jackson vẫn xưng là Tổng thống Verdis, điều hành quốc gia tí hon từ xa và tiếp tục kêu gọi sự công nhận quốc tế. Anh khẳng định nếu Verdis được chính thức công nhận, mình sẽ từ chức, trở lại làm một công dân bình thường để dân tự bầu lãnh đạo mới.
"Tổng thống" Jackson với quốc kỳ, hộ chiếu và khu vực lãnh thổ “Free Republic of Verdis” trên Google Earth. Ảnh: Zhihu.
Ban đầu chỉ là trò đùa giữa Daniel Jackson với bạn bè, nhưng đến nay việc “lập quốc và trị quốc” đã trở thành công việc toàn thời gian của anh. Verdis hiện có khoảng 400 “công dân”, cùng 2.000 “cư dân điện tử”, mỗi năm phải đóng ít nhất 25 euro tiền phí.
Quốc gia này có một số chức danh nội các, đã có văn phòng đại diện tại Anh và Serbia, do các tình nguyện viên hỗ trợ vận hành. Jackson cho biết ngân sách quốc gia đến từ tiền quyên góp, phí đăng ký công dân, thậm chí cả tiền ủng hộ bằng meme coin tiền mã hóa; bản thân Jackson cũng đã bắt đầu nhận “lương Tổng thống”.
Bị cảnh sát Croatia trục xuất, cấm nhập cảnh vĩnh viễn
Tuy nhiên, thách thức lớn nhất của việc Daniel Jackson lập quốc là không thể đặt chân sinh sống trên lãnh thổ của “quốc gia” mình. Mặc dù Croatia không tuyên bố khu vực này thuộc về mình, nhưng lại coi bất kỳ ai cố gắng tiến vào đây là xâm nhập trái phép.
Năm 2023, Jackson cùng những người ủng hộ từng bị cảnh sát Croatia cưỡng chế trục xuất, và riêng anh còn bị cấm nhập cảnh vĩnh viễn. Jackson cáo buộc cảnh sát Croatia “một mặt phong tỏa Verdis, mặt khác lại ngăn người ngoài”, và từng tổ chức biểu tình phản đối trước Đại sứ quán Croatia ở London.
Bộ Ngoại giao Croatia nói với CNN họ coi việc Jackson chiếm đóng vùng đất này là “những hành động khiêu khích không có cơ sở pháp lý”. Họ cho biết đang thực hiện nghĩa vụ bảo vệ biên giới bên ngoài của mình và của Khu vực Schengen đa quốc gia của châu Âu. Họ cũng bác bỏ khái niệm terra nullius (vùng đất vô chủ).
Lãnh thổ “Free Republic of Verdis” nhìn từ sông Danube. Ảnh: Daniel Jackson.
Các chuyên gia pháp lý cho rằng, theo luật quốc tế, một quốc gia cần có lãnh thổ, dân cư, chính phủ và năng lực quan hệ đối ngoại. Verdis xét cho cùng mới đáp ứng được ba yếu tố, và vẫn thiếu dân cư sinh sống thực tế. Ngay cả khi hình thức có đủ, nếu không được các quốc gia khác công nhận thì ý nghĩa thực chất vẫn rất hạn chế.
Giới học giả cũng cảnh báo, trên thế giới có hàng trăm “vi quốc gia” tương tự; đa phần vô hại, nhưng từng có trường hợp người ta nhầm tưởng có thể thông qua đó xin tị nạn và cuối cùng phải gánh chịu thiệt hại.
Mặc dù hiện đang sống “lưu vong” tại Anh, Jackson vẫn đầy tự tin về tương lai, khẳng định đã có những tiếp xúc tích cực với chính trị gia các nước láng giềng, và tin rằng Verdis sớm muộn sẽ được quốc tế công nhận. Anh thậm chí nửa đùa nửa thật rằng, hy vọng một ngày nào đó có thể tham dự cuộc thi Eurovision, hoặc thành lập đội tuyển thể thao quốc gia.
Với Jackson, việc anh ta biến được giấc mơ tuổi thơ thành một thử nghiệm chính trị có sự tham gia của hàng trăm người trên toàn cầu, tự thân đã là một thành tựu.
