Chàng trai Hà Tĩnh nuôi chồn hương, dựng cơ nghiệp tiền tỷ

Từ khoảng 70 con nái giống ban đầu, sau 4 năm, Phước đã phát triển 3 trang trại với tổng đàn gần 1.000 con.

Từ thất bại đến mô hình chồn hương tiền tỷ

Không lựa chọn con đường đại học, Lê Văn Phước (SN 2001), ở thôn Đức Giang, xã Mai Hoa, tỉnh Hà Tĩnh, sớm xác định học nghề và tìm hướng phát triển kinh tế phù hợp với bản thân.

Sau khi học xong lớp 12, Phước từng làm công nhân tại Đồng Nai, TP.HCM rồi trở về Hà Tĩnh làm việc tại một công ty may mặc. Thu nhập 5-9 triệu đồng mỗi tháng giúp anh trang trải cuộc sống nhưng khó tích lũy để xây dựng tương lai.

“Sau một thời gian đi làm, tôi nhận ra mình cần tìm một hướng đi có nhiều cơ hội phát triển hơn. Tôi mong muốn làm công việc mà thu nhập gắn với năng lực và sự cố gắng của bản thân. Đã có lúc tôi tính vay tiền sang nước ngoài làm việc để cải thiện kinh tế”, Phước chia sẻ.

Bước ngoặt đến vào năm 2022, khi Phước ra Hải Phòng làm việc tại trang trại chồn hương của người thân. Từ công việc làm thuê, quan sát cách chăm sóc và gây giống, anh dần nhận thấy đây có thể là hướng khởi nghiệp phù hợp.

Tuy nhiên, những ngày đầu không thuận lợi. Lứa giống đầu tiên được đầu tư hơn 200 triệu đồng nhưng do thiếu kinh nghiệm chọn giống và chăm sóc, một số chồn nái sau sinh cắn con, khiến Phước thiệt hại gần một nửa số vốn. Thay vì bỏ cuộc, anh xem thất bại là bài học để tiếp tục tìm hiểu đặc tính vật nuôi, điều chỉnh kỹ thuật và hoàn thiện quy trình chăm sóc.

“Càng gắn bó với nghề, tôi càng hiểu mỗi con chồn có đặc tính riêng, đòi hỏi cách chăm sóc khác nhau. Kinh nghiệm không thể chỉ học qua lời kể mà phải trực tiếp làm, quan sát và rút ra bài học từ thực tế”, Phước cho biết.

Từ khoảng 70 con nái giống ban đầu, sau 4 năm, Phước đã phát triển 3 trang trại với tổng đàn gần 1.000 con, trong đó có một trang trại nhiều tầng. Hệ thống chuồng trại được đầu tư khoảng 500-600 triệu đồng, tổng tài sản được anh ước tính khoảng 10 tỷ đồng. Mô hình cung cấp cả chồn giống và chồn thương phẩm. Theo Phước, giá chồn thương phẩm khoảng 1,5-1,8 triệu đồng/kg; chồn giống có mức giá khác nhau tùy loại và thời điểm. Lợi nhuận từ chăn nuôi đạt hơn 400 triệu đồng/năm.

Mỗi ngày, đàn chồn sử dụng khoảng 40-50kg thức ăn, chủ yếu gồm chuối, cám và cá.

Học từ thực tiễn, hướng đến phát triển bền vững

Với quy mô gần 1.000 con, Phước xác định không thể duy trì phương thức chăm sóc hoàn toàn thủ công như thời gian đầu. Anh chủ động cải tiến chuồng trại, bố trí công việc và lựa chọn vật liệu nhằm giảm chi phí, tiết kiệm nhân công.

Những chiếc chuồng ban đầu được làm bằng thép, thiết kế thấp, sau một thời gian sử dụng xuất hiện tình trạng han gỉ, gây khó khăn khi bắt và di chuyển chồn. Phước phải phá bỏ, làm lại tới ba lần để điều chỉnh vật liệu, độ cao, khoảng cách giữa các ô và thiết kế nền chuồng. Khoảng cách giữa các ô được nâng từ 30cm lên 50cm để thuận tiện thao tác. Nền chuồng có độ dốc giúp nước và chất thải thoát nhanh, hỗ trợ vệ sinh và hạn chế bắn lên vật nuôi.

Một cải tiến khác là thay hệ thống khóa chuồng trị giá khoảng 40 triệu đồng bằng móc sắt đơn giản, có chi phí chỉ 2-3 triệu đồng. Theo Phước, cách làm mới vừa giảm chi phí đầu tư, vừa giúp thao tác nhanh hơn và hạn chế chồn sổng ra ngoài. “Qua quá trình chăn nuôi, tôi nhận ra thiết kế chuồng phải thuận tiện cho cả vật nuôi lẫn người chăm sóc. Vì vậy, tôi liên tục điều chỉnh kích thước, vật liệu và cách bố trí để việc vệ sinh, kiểm tra đàn được nhanh chóng, giảm công sức và chi phí vận hành”, anh chia sẻ.

Hiện trang trại có 4 lao động thường xuyên, thu nhập khoảng 10-11 triệu đồng/người/tháng. Công việc được phân chia theo từng khâu, từ vệ sinh chuồng trại đến chuẩn bị và cho vật nuôi ăn. Mỗi ngày, đàn chồn sử dụng khoảng 40-50kg thức ăn, chủ yếu gồm chuối, cám và cá.

Phước cho biết, anh luôn cân nhắc nguồn thức ăn sẵn có, giá thành và khả năng đáp ứng nhu cầu của đàn nuôi để kiểm soát chi phí. Tuy nhiên, với quy mô chăn nuôi lớn, việc bảo đảm khẩu phần phù hợp, vệ sinh thức ăn, nước uống và theo dõi sức khỏe vật nuôi vẫn cần được thực hiện thường xuyên.

Phước tận dụng mạng xã hội để chia sẻ kinh nghiệm chăm sóc chồn, thiết kế chuồng trại và những bài học thực tế.

Bên cạnh sản xuất, Phước tận dụng mạng xã hội để chia sẻ kinh nghiệm chăm sóc chồn, thiết kế chuồng trại và những bài học thực tế. Nhiều video đạt hơn một triệu lượt xem, giúp anh kết nối với người chăn nuôi ở nhiều địa phương, đồng thời mở rộng mạng lưới khách hàng.“Những gì tôi chia sẻ đều xuất phát từ quá trình làm thực tế tại trang trại. Tôi muốn truyền đạt cả những kinh nghiệm hữu ích lẫn những vấn đề từng gặp phải, để bà con có thêm thông tin tham khảo và lựa chọn cách làm phù hợp với điều kiện của mình”, Phước nói.

Theo ông Bùi Duy Hảo, Bí thư Đoàn xã Mai Hoa, quá trình lập nghiệp của Phước cho thấy vai trò của tinh thần học hỏi, sự kiên trì và lựa chọn hướng phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện bản thân. Mô hình bước đầu tạo việc làm, góp phần phát triển kinh tế gia đình và cung cấp thêm kinh nghiệm thực tế để người dân địa phương tham khảo.

Trong quá trình xây dựng trang trại, Phước nhận được sự hỗ trợ của địa phương về con giống, xây dựng mô hình và hướng dẫn kỹ thuật. Hoạt động nuôi, mua bán, vận chuyển chồn được thực hiện theo quy định, có khai báo với kiểm lâm, đăng ký mã trại và nguồn gốc xuất xứ. Để phát triển lâu dài, mô hình cần tiếp tục chú trọng an toàn sinh học, kiểm soát dịch bệnh, quản lý chất thải và tuân thủ quy định về nguồn gốc động vật. Đây cũng là những yếu tố quan trọng khi đánh giá hiệu quả kinh tế gắn với trách nhiệm môi trường.

Nhìn lại hành trình lập nghiệp, Phước cho rằng điều quan trọng không chỉ là quy mô đàn nuôi hay giá trị tài sản mà còn là khả năng tự học và điều chỉnh cách làm. “Trong quá trình làm kinh tế, tôi luôn phải bổ sung kiến thức và rút kinh nghiệm từ những việc đã làm. Khi gặp vấn đề, tôi tìm hiểu nguyên nhân, hỏi người có kinh nghiệm rồi thử cách khắc phục. Muốn phát triển lâu dài thì phải chịu khó học hỏi và sẵn sàng thay đổi”, anh chia sẻ.