Chàng trai TP Hồ Chí Minh bền bỉ theo đuổi nghệ thuật tranh cá 3D

Không qua trường lớp chính quy, anh tự mày mò, thử nghiệm và đến nay đã sáng tác hơn 12.000 bức tranh cá 3D, góp phần đưa nghệ thuật đương đại gắn với chất liệu và câu chuyện văn hóa Việt.

Anh Nguyễn Tấn Đạt tỉ mỉ ngồi vẽ những bức tranh cá 3D.

Các sản phẩm tranh cá 3D được anh Đạt vẽ trên nhiều chất liệu từ hộp gỗ, đĩa, vỏ sò...

Chia sẻ với phóng viên báo Tin tức và Dân tộc, anh Nguyễn Tấn Đạt cho biết, cơ duyên đến với tranh cá 3D bắt đầu từ năm 2015, khi anh tình cờ xem được các clip vẽ tranh cá 3D của nghệ nhân Riusuke Fukahori (Nhật Bản). “Những con cá hiện lên sống động như thật, nhìn giống cá đang bơi trong nước đã khiến tôi thực sự bị cuốn hút. Từ đó, tôi bắt đầu mày mò nghiên cứu, tự học từng công đoạn để thử nghiệm”, anh Đạt kể.

Những ngày đầu tiếp cận tranh cá 3D là chuỗi thất bại nối tiếp. Không nắm được kỹ thuật dựng hình, chưa hiểu rõ về chất liệu nhựa resin, keo, màu vẽ, anh đã phải thử đi thử lại nhiều lần. “Sau rất nhiều lần không thành công, đến cuối năm 2015 tôi mới hoàn thiện được tác phẩm đầu tiên. Đó là cột mốc quan trọng để tôi quyết tâm theo đuổi lâu dài”, anh Đạt chia sẻ.

Từ những bức tranh đầu tiên còn đơn giản, đến nay anh Đạt đã vẽ với số lượng lên tới hơn 12.000 bức, với đủ kích cỡ và chất liệu. Có những tác phẩm mini chỉ gồm 1 - 2 con cá trên móc khóa, vỏ sò, ốc biển; nhưng cũng có những tác phẩm lớn với vài chục, thậm chí gần 100 con cá trong cùng một bố cục.

Các sản phẩm tranh cá 3D.

Không chỉ chú trọng kỹ thuật, anh Đạt còn kiên trì đưa yếu tố văn hóa Việt Nam vào từng tác phẩm. “Tôi mong muốn mượn hình ảnh con cá để kể những câu chuyện về văn hóa Việt. Cá gần gũi, dễ thương, gắn với đời sống người Việt từ lâu đời”, anh nói.

Ban đầu, anh Nguyễn Tấn Đạt ưu tiên sử dụng các chất liệu thuần Việt như gốm, sứ, gáo dừa, hộp gỗ để sáng tác tranh cá 3D. Tuy nhiên, theo anh, nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường và có thêm nguồn lực tái đầu tư nghiên cứu, người nghệ nhân cần linh hoạt tiếp cận những chất liệu mới, trong đó có gốm sứ Nhật Bản và một số vật liệu hiện đại phù hợp thị hiếu khách hàng.

Đáng chú ý, nhiều sản phẩm của anh được tạo nên từ các vật liệu tái chế như vỏ sò, vỏ ốc. Theo anh Đạt, việc tận dụng những vật liệu này không chỉ góp phần hạn chế chất thải ra môi trường mà còn có thể phát triển thành các sản phẩm du lịch mang đậm dấu ấn văn hóa Việt, nếu được khai thác hiệu quả.

Để hoàn thiện một tác phẩm tranh cá 3D, người vẽ phải trải qua nhiều công đoạn phức tạp, với kỹ thuật chồng lớp keo...

Theo nghệ nhân Nguyễn Tấn Đạt, để hoàn thiện một tác phẩm tranh cá 3D, người vẽ phải trải qua nhiều công đoạn phức tạp, với kỹ thuật chồng lớp keo (layer by layer). Mỗi lớp vẽ cá được xen kẽ với một lớp keo resin trong suốt, tạo chiều sâu và đánh lừa thị giác người xem, khiến cá hiện lên như đang bơi trong nước.

“Người vẽ phải cực kỳ kiên nhẫn, vì mỗi lớp keo cần thời gian khô từ 8 đến 10 tiếng, tùy loại keo. Khi vẽ tranh cá, tôi học được sự tĩnh lặng và kiên trì”, anh Đạt chia sẻ.

Một trong những thách thức lớn nhất của bộ môn này là làm chủ chất liệu resin. Theo anh Đạt, hiện có hơn 1.000 loại nhựa resin khác nhau, mỗi loại lại có công thức pha trộn riêng. Nếu pha dư xúc tác, nhựa có thể tỏa nhiệt mạnh, gây nguy cơ cháy hoặc làm bề mặt bị rỗ; ngược lại, nếu thiếu xúc tác, nhựa sẽ không thể đóng rắn.

Ngoài ra, việc khử bọt khí trong resin cũng đòi hỏi nhiều công đoạn tỉ mỉ. “Nếu sử dụng keo không đạt chất lượng, chỉ sau một thời gian ngắn, tranh cá có thể bị ngả vàng, ảnh hưởng đến tính thẩm mỹ”, anh Đạt cho biết.

Bên cạnh đó, người vẽ còn phải nghiên cứu kỹ cấu tạo, tập quán bơi và đặc điểm sinh học của từng loài cá. “Tỷ lệ dựng hình phải chuẩn, từ khớp xương, dáng bơi cho đến màu sắc. Tôi phải dành nhiều thời gian quan sát cá, ký họa, chụp ảnh để làm tư liệu”, anh nói.

Màu vẽ sử dụng chủ yếu là acrylic, được pha thêm phụ gia để đảm bảo độ bền và khả năng tương tác với nhựa resin. Theo anh Đạt, nhiều loại màu khi gặp nhựa lỏng có thể bị loang hoặc mất màu, do đó phải thử nghiệm rất kỹ.

Anh Đạt đang chăm chú vẽ tạo hình cá 3D.

Mỗi lớp vẽ cá được xen kẽ với một lớp keo resin trong suốt, tạo chiều sâu và đánh lừa thị giác người xem, khiến cá hiện lên như đang bơi trong nước.

Trong thời gian tới, anh Nguyễn Tấn Đạt mong muốn kết hợp thêm nhiều loại hình nghệ thuật và nhiều nghệ nhân khác nhau để tạo ra những tác phẩm mang đậm bản sắc Việt. “Với tôi, chất liệu không quan trọng bằng giá trị văn hóa được truyền tải. Tôi hy vọng có thể nghiên cứu sâu hơn về thủ công mỹ nghệ Việt Nam, đồng thời học hỏi công nghệ, vật liệu mới từ các nước để biến thành sản phẩm ‘Made in Việt Nam’ mang hồn Việt”, anh bày tỏ.

Nghệ nhân Đạt cầm trên tay tác phẩm tranh cá 3D với số lượng lên đến hơn 40 con cá.

Đánh giá về các tác phẩm của anh Đạt, anh Nguyễn Vũ Thanh (ngụ TP Hồ Chí Minh), một người trẻ có cùng đam mê tranh cá 3D cho biết: “Tranh cá 3D của anh Đạt được làm hoàn toàn thủ công, nhìn rất sống động và có hồn. Tôi mong muốn những tác phẩm như thế này được lan tỏa không chỉ trong nước mà còn đến với bạn bè quốc tế”.

Anh Nguyễn Vũ Thanh ngồi xem nghệ nhân Đạt vẽ tranh cá 3D.

Trong bối cảnh nhiều bạn trẻ theo đuổi tranh cá 3D chủ yếu phục vụ thị hiếu thị trường, hành trình bền bỉ của nghệ nhân Nguyễn Tấn Đạt được xem là nỗ lực đáng trân trọng nhằm đưa yếu tố văn hóa Việt vào một loại hình nghệ thuật đương đại, góp phần làm phong phú thêm diện mạo của thủ công mỹ nghệ Việt Nam hiện nay.

Bài, ảnh: Mạnh Linh/Báo Tin tức và Dân tộc