Chào mừng Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam (19-4): Đánh thức mạch nguồn văn hóa

Nhân Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam (19-4), phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Khánh Hòa có cuộc trò chuyện với ông Lê Văn Hoa - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch về công tác bảo tồn, phát huy những mạch nguồn văn hóa trên vùng đất Khánh Hòa.

Ông Lê Văn Hoa - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

- Khánh Hòa hiện nay có sự hội tụ của nhiều di sản văn hóa đặc sắc. Xin ông chia sẻ những nét chung trong công tác bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa của tỉnh thời gian qua?

- Nhìn chung, công tác bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa trên địa bàn tỉnh luôn nhận được sự quan tâm của các cấp ủy, chính quyền trong lãnh đạo, chỉ đạo và triển khai kịp thời các chủ trương, chính sách, cơ chế liên quan đến hoạt động văn hóa. Hoạt động bảo tồn, phát huy giá trị di sản đi vào nền nếp; công tác tuyên truyền, giáo dục về lịch sử - văn hóa tiếp tục được mở rộng với nhiều hình thức thiết thực, phù hợp. Công tác xã hội hóa tu bổ, tôn tạo, phát huy giá trị các di tích được các tầng lớp Nhân dân nhiệt tình hưởng ứng, mang lại hiệu quả tích cực. Một số giá trị di sản văn hóa của các dân tộc sinh sống trên địa bàn tỉnh bước đầu được nghiên cứu, tạo tiền đề cho việc đầu tư, hình thành sản phẩm du lịch đặc sắc của tỉnh, góp phần quảng bá hình ảnh, văn hóa, con người Khánh Hòa, thu hút du khách trong nước và quốc tế.

- Khi đề cập đến việc phát huy giá trị di sản văn hóa ở Khánh Hòa, nhiều người cho rằng vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Quan điểm của ông về điều này như thế nào?

- Bên cạnh kết quả đạt được, việc phát huy giá trị, bản sắc văn hóa các dân tộc gắn với phát triển kinh tế - xã hội, nhất là hoạt động du lịch trên địa bàn tỉnh còn những hạn chế, chưa tương xứng với tiềm năng, thiếu sự đồng bộ giữa các vùng, miền. Hoạt động giáo dục về lịch sử - văn hóa của các dân tộc cho học sinh, sinh viên còn nặng về lý thuyết, thiếu sự trải nghiệm, hiệu quả chưa cao; việc triển khai trùng tu các di tích xuống cấp chưa kịp thời; chưa có nhiều tác phẩm văn hóa, văn học, nghệ thuật có sức ảnh hưởng lớn đối với công chúng... Những hạn chế nêu trên có cả nguyên nhân khách quan và chủ quan, trong đó có yếu tố liên quan đến phương thức lãnh đạo, quản lý văn hóa chậm đổi mới, chưa thích ứng kịp thời với sự vận động, phát triển văn hóa trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Công tác bảo tồn, phát huy giá trị các di sản văn hóa còn thiếu đồng bộ, quyết liệt; đầu tư cho hoạt động bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa còn hạn chế; thiếu cơ chế, chính sách hiệu quả để kêu gọi nguồn lực xã hội hóa... Những hạn chế này cần được khắc phục để phát huy hiệu quả giá trị di sản văn hóa trong phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân.

- Trong bối cảnh mới, nhất là khi toàn tỉnh đang tập trung cho mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, văn hóa được định hướng phát triển như thế nào, thưa ông?

- Triển khai thực hiện Nghị quyết số 80, ngày 7-1-2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, sở đã tham mưu xây dựng và hoàn thiện dự thảo Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 80 trình Ban Thường vụ Tỉnh ủy. Trong đó, chú trọng việc cụ thể hóa các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ theo tinh thần Nghị quyết số 80 nhằm đưa công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa của tỉnh thống nhất với định hướng phát triển văn hóa, con người Việt Nam trong giai đoạn mới.

Sở cũng tham mưu dự thảo Nghị quyết của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa gắn với phát triển du lịch bền vững tỉnh Khánh Hòa đến năm 2030. Mục tiêu chung là bảo tồn các giá trị di sản văn hóa vật thể và phi vật thể; tôn vinh, phát huy các giá trị văn hóa tốt đẹp của cộng đồng các dân tộc trong tỉnh; sáng tạo những giá trị văn hóa mới, làm giàu văn hóa truyền thống, mở rộng giao lưu văn hóa quốc tế, góp phần tăng doanh thu du lịch. Phấn đấu đến năm 2030, hoàn thành cơ sở dữ liệu số nền tảng về di sản văn hóa; số hóa 100% các di sản văn hóa đã được xếp hạng cấp tỉnh, cấp quốc gia và quốc gia đặc biệt; ban hành quy chế quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa của tỉnh; nghiên cứu, tham mưu thành lập Quỹ bảo tồn di sản văn hóa tỉnh; xây dựng hồ sơ khoa học đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trình Thủ tướng Chính phủ, UNESCO xếp hạng, ghi danh di sản văn hóa phi vật thể “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na” vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Bên cạnh đó, hoàn thành Đề án bảo tồn và phát huy giá trị di tích Thành cổ Diên Khánh và Đề án về du lịch văn hóa của tỉnh; xây dựng mới và đưa vào hoạt động có hiệu quả Bảo tàng Trường Sa, Bảo tàng tổng hợp tỉnh, Trung tâm biểu diễn nghệ thuật đa năng; thực hiện trùng tu, tôn tạo đối với 100% di tích có hiện trạng xuống cấp nghiêm trọng...