Chấp hành viên và người thân được bảo vệ tính mạng, sức khỏe, tài sản

Dự thảo Nghị định quy định đề cao tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan THADS, theo đó giao Thủ trưởng cơ quan THADS có trách nhiệm rà soát, lập danh sách người đủ điều kiện và gửi Cục Quản lý THADS tổng hợp. Việc giao quyền sơ tuyển thực chất cho địa phương giúp quá trình tuyển dụng sát với nhu cầu thực tế của từng địa bàn (trước đây Điều 58 Nghị định số 62 quy định việc thẩm định hồ sơ tập trung chủ yếu đưa về Tổng cục).

Dự thảo Nghị định cũng quy định rõ hồ sơ đăng ký thi tuyển giúp chuẩn hóa đầu vào ngay từ bước cơ sở. Việc bổ nhiệm Chấp hành viên phải qua thi tuyển, trong đó bổ sung điều kiện kiện chặt chẽ hơn nhằm nâng cao năng lực, phẩm chất, đạo đức Chấp hành viên như: mức độ hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên trong 03 năm liên tục gần nhất; chưa từng bị cách chức Chấp hành viên; chưa từng bị kỷ luật, kết án về hành vi tham nhũng; và không thuộc trường hợp đang trong thời gian giải quyết khiếu nại, tố cáo theo quy định. Quy trình miễn nhiệm, cách chức đối với Chấp hành viên, đồng thời dẫn chiếu áp dụng áp dụng việc cách chức chấp hành viên được thực hiện thống nhất theo quy định về xử lý kỷ luật theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức cũng được quy định cụ thể.

Đối với Thẩm tra viên và Thư ký thi hành án cơ bản kế thừa các quy định còn phù hợp của Nghị định số 62, đồng thời quy định rõ hơn, bổ sung nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm và những việc không được làm (bao gồm cả các quy định về cấm không được tham gia thẩm tra bao gồm cả các quy định về cấm không được tham gia thẩm tra vụ việc liên quan đến người thân).

Đáng chú ý, dự thảo mới đã bổ sung quy định mới quan trọng về tăng cường cơ chế bảo vệ đối với cơ quan, chấp hành viên, công chức làm công tác thi hành án trong thực thi công vụ. Quy định này nhằm tiếp tục thể chế hóa đầy đủ Quy định số 183-QĐ/TW của Bộ Chính trị về bảo vệ cơ quan, tổ chức, người thi hành công vụ trong hoạt động điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án, đồng thời bổ sung kịp thời những hạn chế của Nghị định số 62 và các quy định hiện hành còn mang tính nguyên tắc chung, thiếu cụ thể, phân tán, chủ yếu tập trung vào bảo vệ thân thể tại thời điểm cưỡng chế thi hành án mà chưa bao quát được các khía cạnh bảo vệ toàn diện đối tượng, nội dung được bảo vệ.

Đơn cử dự thảo quy định, khi giải quyết các vụ án, vụ việc có mức độ nguy hiểm cao, nếu người thi hành công vụ trong hoạt động thi hành án đề nghị thì tùy trường hợp mà cơ quan có thẩm quyền có thể áp dụng biện pháp bảo vệ bí mật danh tính của người thi hành công vụ và người thân của họ; bảo mật, hạn chế việc truy cập, tiếp cận thông tin, dữ liệu cá nhân của người thi hành công vụ và người thân của người thi hành công vụ trong hoạt động thi hành án, cùng các biện pháp bảo vệ an toàn thông tin, dữ liệu cá nhân khác.

Khi có căn cứ xác định tính mạng, sức khỏe, tài sản, quyền và lợi ích hợp pháp khác của người thi hành công vụ và người thân của người thi hành công vụ trong hoạt động thi hành án đang bị xâm phạm hoặc đe dọa xâm phạm, thì Thủ trưởng cơ quan THADS có thẩm quyền quyết định áp dụng hoặc đề nghị cơ quan Công an, Quân đội có thẩm quyền áp dụng ngay các biện pháp bảo vệ như: Bố trí lực lượng bảo vệ, tiến hành các biện pháp cần thiết để ngăn chặn, chấm dứt các hành vi xâm phạm, đe dọa xâm phạm. Trang bị cho người thi hành công vụ vũ khí, công cụ hỗ trợ và các phương tiện khác để thực hiện các biện pháp tự bảo vệ trong trường hợp cần thiết.

Ngoài ra, Người thi hành công vụ trong hoạt động thi hành án được xem xét loại trừ, miễn, giảm trách nhiệm đối với các hành vi, quyết định của mình trong hoạt động thi hành án.

Cơ quan Công an có trụ sở cơ quan THADS hoặc nơi người được bảo vệ cư trú có trách nhiệm tiếp nhận yêu cầu bảo vệ khẩn cấp; khẩn trương xác minh, đánh giá mức độ nguy hiểm và triển khai phương án bảo vệ theo quy định của pháp luật về cảnh vệ và bảo vệ an ninh trật tự.

Ủy ban nhân dân các cấp và các cơ quan, tổ chức có liên quan có trách nhiệm phối hợp, hỗ trợ lực lượng, phương tiện khi có yêu cầu của cơ quan THADS hoặc cơ quan Công an, Quân đội để thực hiện các biện pháp bảo vệ.

(Điều 23 dự thảo Nghị định Quy định chi tiết Luật THADS về tổ chức cán bộ và điều kiệnbảo đảm hoạt động của hệ thống THADS)

Thu Nguyễn