ChatGPT phản ứng trước tuyên bố gây sốc của Bill Gates về việc làm

Tỷ phú Bill Gates mới đây tuyên bố rằng chỉ có ba nghề nghiệp có thể “sống sót” trước làn sóng AI

Trong những phát biểu gần đây, tỷ phú Bill Gates cho rằng sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ khiến nhiều công việc không còn cần đến con người. Theo nhà sáng lập Microsoft, chỉ một số lĩnh vực có tính chuyên môn và sáng tạo cao mới đủ khả năng đứng vững trước sự thay thế của công nghệ, bao gồm lập trình, năng lượng và sinh học.

Song song với đó, Microsoft cũng từng công bố danh sách những nghề nghiệp có nguy cơ chịu tác động mạnh từ AI, trong đó có phiên dịch viên, biên dịch viên, nhà toán học và nhà báo. Những dự báo này phản ánh nỗi lo ngày càng gia tăng rằng AI không còn chỉ hỗ trợ con người, mà đang dần đảm nhận nhiều nhiệm vụ vốn do lao động trí óc thực hiện.

Tuy nhiên, khi được trang UNILAD đặt câu hỏi về nhận định của tỷ phú Bill Gates, ChatGPT đã trả lời rằng: vấn đề không nằm ở việc nghề nào sẽ biến mất, mà ở những nhiệm vụ nào trong từng nghề có thể được tự động hóa.

“Tôi nghĩ tỷ phú Bill Gates đúng về xu hướng chung, nhưng ranh giới thực sự không phải bạn làm nghề gì, mà là những nhiệm vụ nào trong nghề đó mang tính lặp lại, dễ dự đoán và dễ chuẩn hóa”, chatbot này nhận định.

Theo chatbot này, AI đặc biệt hiệu quả với các công việc mang tính lặp lại, dễ dự đoán và có thể tiêu chuẩn hóa. Điều đó đồng nghĩa, trong cùng một ngành nghề, một số phần việc có thể bị thay thế, trong khi các nhiệm vụ đòi hỏi tư duy sáng tạo, trực giác hoặc khả năng giao tiếp con người vẫn giữ vai trò quan trọng.

ChatGPT thừa nhận AI đang làm thu hẹp hoặc thay thế một phần công việc hiện nay, nhưng đồng thời cũng tạo ra những loại hình việc làm mới và giúp nâng cao năng suất lao động. Quan điểm này cho thấy tác động của AI có thể mang tính tái cấu trúc thị trường lao động hơn là “xóa sổ” hoàn toàn các ngành nghề.

Mọi thứ trong thế giới công nghệ hiện rất khác so với thời điểm ông Bill Gates thành lập Microsoft vào năm 1975. Ảnh: Corbis / Getty Images

Những nghề khó bị thay thế

Khác với dự báo khá bi quan của ông Bill Gates, ChatGPT cho rằng nhiều công việc vẫn sẽ duy trì giá trị lâu dài, đặc biệt là các ngành nghề đòi hỏi tay nghề thực tế và tương tác trực tiếp với con người.

Theo AI, nhóm nghề có khả năng chống chịu tốt trước tự động hóa bao gồm thợ sửa ống nước, thợ điện, y tá, chuyên gia trị liệu và các công việc chăm sóc sức khỏe. Dù AI có thể hỗ trợ chẩn đoán hay xử lý dữ liệu, bệnh nhân vẫn mong muốn con người trực tiếp đưa ra quyết định cuối cùng và thực hiện chăm sóc.

AI cũng đồng tình với tỷ phú Bill Gates rằng giới khoa học sẽ tiếp tục đóng vai trò trung tâm. Theo ChatGPT, công nghệ có thể phân tích dữ liệu rất mạnh, nhưng những đột phá khoa học vẫn cần trực giác, khả năng đặt giả thuyết và tư duy sáng tạo của con người.

Ngoài ra, các vị trí lãnh đạo doanh nghiệp, điều hành hoặc khởi nghiệp cũng được đánh giá khó bị thay thế, do đây là những công việc gắn với trách nhiệm cao, xử lý tình huống phức tạp và ra quyết định trong môi trường nhiều biến động.

Không nghề nào “an toàn tuyệt đối”

Đưa ra một phép so sánh đáng chú ý, ChatGPT cho rằng “máy tính bỏ túi không xóa sổ nghề kế toán, và internet cũng không khiến nghề báo biến mất”, nhưng cả hai đều làm thay đổi công việc “một cách sâu sắc”. Không có lĩnh vực nào miễn nhiễm hoàn toàn trước ảnh hưởng của AI.

Trí tuệ nhân tạo đã "lên tiếng" về những tuyên bố của tỷ phú Bill Gates. Ảnh: Getty Images

Chatbot này cho rằng nhóm lao động dễ bị tổn thương nhất sẽ là những người thực hiện công việc lặp đi lặp lại trên máy tính hoặc từ chối sử dụng các công cụ AI. Những công việc dễ đo lường, dễ tiêu chuẩn hóa sẽ chịu áp lực lớn hơn khi doanh nghiệp tìm cách cắt giảm chi phí và tăng hiệu quả vận hành.

Theo AI, tác động của công nghệ không nhất thiết đồng nghĩa với thất nghiệp hàng loạt, mà có thể dẫn tới mức lương thấp hơn, ít cơ hội việc làm hơn, cạnh tranh gay gắt hơn và yêu cầu kỹ năng ngày càng cao.

ChatGPT đưa ra ví dụ rằng một luật sư sử dụng AI có thể xử lý khối lượng công việc tương đương nhiều nhân sự cấp dưới, kéo theo xu hướng tinh gọn bộ máy và giảm nhu cầu tuyển dụng ở các vị trí đầu vào.

Đáng chú ý, AI cho rằng điều quan trọng nhất trong tương lai không phải là tránh né công nghệ, mà là khả năng thích nghi và làm việc cùng AI. Những người biết kết hợp kỹ năng chuyên môn với khả năng giao tiếp, sáng tạo và sử dụng công cụ AI sẽ có lợi thế lớn hơn trên thị trường lao động.

Khép lại phần phản hồi, ChatGPT đưa ra nhận định đáng chú ý: “AI làm thay đổi công việc nhiều hơn là phá hủy chúng”.