Châu Âu đứng thứ tư trong các ưu tiên an ninh của Mỹ

Đặc phái viên Mỹ tại NATO Matthew Whitaker. Ảnh: NBC News.

Phát biểu trong cuộc phỏng vấn với Newsmax ngày 28/8, ông Whitaker cho biết các ưu tiên an ninh của Mỹ lần lượt là bảo vệ lãnh thổ Mỹ, Tây bán cầu, khu vực Thái Bình Dương và châu Âu. Theo ông, việc các đồng minh châu Âu đảm nhận phần lớn hơn trách nhiệm quốc phòng của lục địa sẽ giúp Washington giảm gánh nặng tài chính, đồng thời mang lại lợi ích cho người nộp thuế Mỹ.

Đặc phái viên Mỹ đánh giá NATO đang bước vào một “quỹ đạo mới” dưới thời Tổng thống Trump, đồng thời cho rằng sức ép từ Washington đã thúc đẩy các thành viên liên minh tăng đáng kể chi tiêu quốc phòng. Ông Whitaker cho biết các thành viên NATO tại châu Âu và Canada đã chi thêm 139 tỷ USD cho quốc phòng, trong đó khoảng 60 tỷ USD được sử dụng để mua thiết bị và đạn dược do Mỹ sản xuất

Hội nghị thượng đỉnh NATO ở Hà Lan. Ảnh: NATO.

Tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Hà Lan năm 2025, các nước thành viên nhất trí nâng tổng chi tiêu cho quốc phòng và các lĩnh vực liên quan đến an ninh lên tương đương 5% GDP vào năm 2035, so với mục tiêu 2% trước đây. Theo cam kết này, ít nhất 3,5% GDP dành cho các yêu cầu quốc phòng cốt lõi, trong khi tối đa 1,5% dành cho các lĩnh vực liên quan như bảo vệ cơ sở hạ tầng, an ninh mạng và khả năng chống chịu.

Phát biểu của ông Whitaker được đưa ra trong bối cảnh Lầu Năm Góc đang rà soát quy mô hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu, nơi hiện có khoảng 80.000 binh sĩ. Washington muốn các đồng minh châu Âu và Canada đảm nhận nhiều hơn trách nhiệm phòng thủ khu vực, để Mỹ tập trung nguồn lực cho các ưu tiên khác, nhất là Tây bán cầu và Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Giới chức Mỹ cho rằng việc châu Âu tăng cường năng lực quốc phòng nhằm thúc đẩy chia sẻ trách nhiệm trong NATO, không đồng nghĩa Washington từ bỏ cam kết với liên minh.

Vấn đề phân bổ vai trò và chi phí quốc phòng giữa Mỹ và châu Âu tiếp tục là một chủ đề quan trọng trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương.