Châu Âu tăng cường hỗ trợ Ukraine giữa bất đồng với Mỹ

Theo The New York Times ngày 14/10, Thủ tướng Anh Andy Burnham đã có cuộc hội đàm với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và cam kết tăng cường hỗ trợ quân sự, kinh tế cho Kiev. Ông Burnham tuyên bố Anh sẽ cung cấp các tên lửa phòng không mới cho Ukraine, đồng thời nhấn mạnh: “Chúng tôi sẽ triển khai chúng nhanh nhất có thể”.

Trong khi đó, cùng ngày, Tổng Thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte cũng kêu gọi tăng cường hỗ trợ năng lực phòng không cho Ukraine. Phát biểu tại cuộc họp báo chung với Thủ tướng Estonia Kristen Mihal, ông Rutte khẳng định các nước đồng minh cần tiếp tục thực hiện những biện pháp cần thiết để Ukraine có được nguồn lực cần thiết và duy trì khả năng chiến đấu.

Về phần mình, Estonia thông báo sẽ đóng góp 10 triệu euro (khoảng 11,7 triệu USD) cho Ukraine thông qua Danh sách các nhu cầu ưu tiên của Ukraine (PURL), cơ chế cho phép các đồng minh của Kiev tài trợ mua vũ khí do Mỹ sản xuất để chuyển giao cho Ukraine.

Những động thái trên diễn ra trong bối cảnh xuất hiện lo ngại hợp tác an ninh giữa Ukraine và Mỹ có thể bị gián đoạn do những bất đồng liên quan đến thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng. Căng thẳng giữa Tổng thống Trump và Tổng thống Zelensky gia tăng sau khi nhà lãnh đạo Mỹ chính thức hóa “thỏa thuận vận chuyển” giữa Mỹ và Nga. Việc Mỹ đột ngột ngừng cung cấp cảnh báo sớm về các tên lửa đạn đạo của Nga cho Ukraine, cùng những hạn chế bất ngờ về tốc độ dịch vụ Starlink, càng làm gia tăng quan ngại.

Tuy nhiên, giới phân tích cũng cảnh báo rằng sự hỗ trợ của châu Âu khó có thể thay thế hoàn toàn vai trò của Mỹ. Với năng lực hỗ trợ an ninh vượt trội, việc Ukraine mất đi sự hậu thuẫn từ Washington có thể gây ra những bất lợi đáng kể cho Kiev trong cuộc xung đột với Nga.

Trong một diễn biến liên quan, theo báo Financial Times ngày 14/10, Mỹ đã đề xuất các nước châu Âu giải phóng một phần tài sản quốc gia của Nga đang bị phong tỏa, sau đó chuyển số tài sản này vào một cơ chế tài chính do Washington giám sát nhằm thúc đẩy nối lại các cuộc đàm phán hòa bình về Ukraine vốn rơi vào bế tắc

Financial Times cho biết đề xuất được thảo luận tại các cuộc gặp ở Miami trong tuần trước giữa các đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump phụ trách đàm phán hòa bình và đại diện Ukraine, Pháp, Đức, Anh, Liên minh châu Âu (EU) và NATO.

Tuy nhiên, Financial Times cho biết các đại diện châu Âu đã thẳng thừng bác bỏ đề xuất. Sáng kiến của Mỹ khiến các nước châu Âu và Kiev bất ngờ, đồng thời làm dấy lên những câu hỏi về cách tiếp cận của Washington trong việc gây sức ép buộc Moskva chấm dứt cuộc xung đột tại Ukraine.