Châu Âu tổn thất nặng nề vì nắng nóng cực đoan

Tác động lan rộng từ nông nghiệp, năng lượng đến giao thông vận tải và du lịch cũng đe dọa đà phục hồi kinh tế, đồng thời làm gia tăng chi phí thích ứng với biến đổi khí hậu.   

Châu Âu liên tục đối mặt với các vụ cháy rừng bùng phát và lan rộng trong suốt thời gian qua. Mới đây, lực lượng cứu hỏa tại Bỉ, Đức, Pháp, Croatia, Tây Ban Nha và Hy Lạp đã căng mình ứng phó với những đám cháy lớn trước tình trạng nắng nóng gay gắt và tình trạng khô hạn kéo dài.

Mực nước sông Danube xuống thấp tại Rasova, Romania Ảnh: TTXVN

Người dân tại các khu vực bị ảnh hưởng phải sơ tán khẩn cấp để bảo đảm an toàn và giảm thiểu nguy cơ thiệt hại về người do cháy rừng.

Hạn hán do nắng nóng cũng gây thiệt hại nặng nề ở châu Âu, làm suy giảm nguồn nước, đe dọa sản xuất nông nghiệp và gia tăng sức ép lên các hoạt động kinh tế, đời sống của người dân.

Bỉ đối mặt với tình trạng khô cằn khó nhận ra trước khung cảnh đồng cỏ chuyển sang màu nâu cháy. Tại hồ chứa Orlík trên sông Vltava (Cộng hòa Czech), lượng nước chảy vào hồ trong mùa hè này ghi nhận mức thấp nhất kể từ năm 1982.

Trong khi đó, mực nước sông Rhine cũng giảm xuống mức thấp kỷ lục do hạn hán kéo dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động vận tải đường thủy và chuỗi cung ứng tại các trung tâm công nghiệp của Đức.

“Vòng xoáy” hạn hán và cháy rừng đang tác động mạnh mẽ đến nền kinh tế, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất và đời sống của người dân châu Âu. Trong nông nghiệp, tình trạng thiếu nước và nắng nóng kéo dài làm giảm năng suất cây trồng, thiếu nguồn thức ăn chăn nuôi, đồng thời buộc nông dân phải tăng chi phí tưới tiêu và duy trì sản xuất.

Thời tiết khắc nghiệt cũng gây sức ép lên ngành vận tải khi mực nước tại các tuyến sông lớn như Rhine và Danube xuống thấp kỷ lục. Tàu hàng phải giảm chuyến, chi phí vận chuyển nguyên nhiên liệu và hàng hóa tăng lên, đẩy giá thành sản phẩm cao hơn.

Hạn hán cũng làm giảm sản lượng thủy điện và gây khó khăn cho các nhà máy điện cần nguồn nước để làm mát, tiềm ẩn nguy cơ gián đoạn nguồn cung và gia tăng chi phí năng lượng.

Ngoài ra, nắng nóng cũng gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho ngành du lịch, cơ sở hạ tầng và tài sản, đẩy gánh nặng lên chi phí bảo hiểm và ngân sách ứng phó khắc phục hậu quả. Cuộc sống người dân châu Âu đảo lộn trước những tác động của thời tiết khắc nghiệt.

Các nhà kinh tế từ ngân hàng Triodos có trụ sở tại Hà Lan nhận định, Pháp có thể là một trong những nền kinh tế châu Âu chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ các đợt nắng nóng, với tổng sản phẩm quốc nội (GDP) có nguy cơ giảm 1,4%. Mức sụt giảm này cũng khiến đà tăng trưởng của nền kinh tế nước này đảo chiều và đối mặt với nhiều thách thức.

Tại Áo, hạn hán nghiêm trọng đang gây thiệt hại lớn cho ngành nông nghiệp khi gần như toàn bộ diện tích đất nông nghiệp của nước này bị ảnh hưởng. Theo ước tính của Công ty bảo hiểm nông nghiệp Austrian Hail Insurance, hạn hán có thể gây thiệt hại khoảng 1 tỉeuro cho nước này.

Bên cạnh đó, ngành du lịch Italia cũng đứng trước nguy cơ chịu tác động lớn khi các đợt nắng nóng kéo dài. Du khách có xu hướng tìm đến những khu vực có khí hậu mát mẻ hơn, thay vì Italia.

Cũng theo đánh giá của Triodos dựa trên số ngày phải chịu nhiệt độ cao bất thường, Italia là quốc gia chịu tác động nặng nề thứ hai trong số các nước EU trong nghiên cứu. Các đợt nắng nóng kéo dài được dự báo có thể khiến GDP của Italia giảm khoảng 1,1%, trong đó du lịch là một trong những lĩnh vực chịu ảnh hưởng đáng kể.

Với nền kinh tế Đức, tác động đáng lo ngại nằm ở vai trò đặc biệt quan trọng của dòng sông Rhine trong hoạt động vận tải hàng hóa và sản xuất điện. Khi mực nước sông xuống quá thấp, tàu hàng phải giảm tải hoặc ngừng lưu thông làm tăng chi phí vận chuyển và gián đoạn chuỗi cung ứng.

Tình trạng khô hạn kéo dài cũng gây sức ép lên sản xuất công nghiệp và hoạt động xuất nhập khẩu.

Theo ước tính của ngân hàng Triodos, mùa hè nóng như thiêu đốt ở châu Âu có thể khiến toàn bộ nền kinh tế châu lục thiệt hại đến 180 tỉ euro (208 tỉ USD) trong năm nay, tương đương khoảng 1% GDP - gần bằng toàn bộ mức tăng trưởng kinh tế dự kiến của Liên minh châu Âu (EU).

Hiện châu Âu vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt khi các dự báo tiếp tục cảnh báo những đợt nắng nóng có thể kéo dài trong thời gian tới. Diễn biến gia tăng nguy cơ hạn hán, cháy rừng và gián đoạn các hoạt động kinh tế sẽ tiếp tục ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt của người dân.

Trong bối cảnh đó, các chuyên gia cho rằng việc nâng cao khả năng thích ứng và chủ động phòng ngừa rủi ro được xem là yếu tố then chốt để bảo vệ người dân, cơ sở hạ tầng và duy trì ổn định kinh tế của châu Âu trong dài hạn.