Chế tài nghiêm vi phạm trong thi cử

Thầy BÙI MẠNH TÂN, Giáo viên Trường THPT Bùi Thị Xuân (phường Bến Thành, TPHCM): Tiếp tục hoàn thiện Quy chế thi tốt nghiệp

Với kinh nghiệm gần 20 năm trong ngành giáo dục, từng tham gia coi thi, lãnh đạo hội đồng thi, giám sát thi và chấm thi, tôi cho rằng quy chế thi tốt nghiệp THPT hiện nay đã chặt chẽ hơn rất nhiều so với giai đoạn trước, song vẫn còn một số lỗ hổng và hạn chế cần tiếp tục hoàn thiện.

Thứ nhất, tập huấn quy chế cho cán bộ coi thi chưa đồng đều, có nơi tổ chức tập huấn rất kỹ; có nơi chủ yếu phổ biến văn bản, ít diễn tập tình huống thực tế. Khi gặp trường hợp thí sinh mang vật dụng không đúng quy định, thí sinh có dấu hiệu gian lận, thí sinh vi phạm nhiều mức độ khác nhau, một số giám thị còn lúng túng.

Thứ hai, nhiều điểm thi đã lắp camera, nhưng việc giám sát trực tiếp chưa được thực hiện đầy đủ, chủ yếu lưu trữ để hậu kiểm.

Thứ ba, yếu tố con người vẫn là mắt xích dễ phát sinh rủi ro nhất. Có người rất nghiêm túc, xử lý đúng quy trình; có người còn nể nang, tâm lý “tạo điều kiện” cho thí sinh ở những việc nhỏ. Chính sự thiếu thống nhất trong cách thực hiện đã tạo ra khoảng trống cho tiêu cực…

Từ thực tế đó, tôi đề xuất bổ sung thêm lực lượng giám sát độc lập từ các trường đại học hoặc cơ quan ngoài ngành giáo dục để đảm bảo khách quan. Đối với cán bộ coi thi, cần tổ chức tập huấn kỹ năng xử lý tình huống, nâng cao tinh thần trách nhiệm, tránh tâm lý “cho qua”, tập huấn theo tình huống thực tế thay vì chỉ đọc quy chế trên giấy.

Trong việc xử lý vi phạm, cần công khai các trường hợp vi phạm và hình thức xử lý để tạo tính răn đe, củng cố niềm tin xã hội vào sự công bằng của kỳ thi; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền về hậu quả của gian lận, giúp học sinh hiểu rằng trung thực trong thi cử là giá trị quan trọng hơn điểm số. Cùng với đó, tăng cường ứng dụng công nghệ để giám sát thi cử.

Bên cạnh đó, cần nghiên cứu điều chỉnh cách tính điểm xét tốt nghiệp, trong đó trọng số học bạ ở mức vừa phải hơn (ví dụ 30% học bạ - 70% điểm thi, hoặc tỷ lệ 40%-60%), đồng thời có giải pháp chuẩn hóa điểm học bạ giữa các địa phương để tránh tình trạng làm đẹp học bạ.

TS NGUYỄN VĂN KHẢ, Phó Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh và Truyền thông, Trường Đại học Công thương TPHCM: Nghiêm túc trong giám sát, kiểm tra kỳ thi

Với 14 năm tham gia phục vụ các kỳ thi, từ thi đại học “3 chung” đến thi THPT quốc gia và năm nay là thi tốt nghiệp THPT, tôi cho rằng cán bộ của trường đại học tham gia công tác giám sát, kiểm tra kỳ thi không chỉ là làm nhiệm vụ, mà còn có trách nhiệm đảm bảo sự nghiêm túc, công bằng và minh bạch của kỳ thi.

Công việc của lực lượng giám sát, kiểm tra không chỉ ở việc “đi kiểm tra cho đúng - đủ quy trình”, mà là trực tiếp góp phần bảo đảm mọi khâu của kỳ thi được vận hành đúng quy chế: từ công tác chuẩn bị, coi thi, bảo quản đề thi - bài thi, đến việc xử lý các tình huống phát sinh tại điểm thi… Khi phát hiện vi phạm hoặc những dấu hiệu có thể ảnh hưởng đến quy chế thi phải xử lý kiên quyết, không né tránh, không vì nể nang hay bất kỳ áp lực nào mà bỏ qua. Tất cả các tình huống đều phải được ghi nhận đầy đủ, báo cáo kịp thời và xử lý theo đúng quy chế hiện hành của Bộ GD-ĐT cũng như hướng dẫn của Hội đồng thi.

Tinh thần xuyên suốt của công tác giám sát, kiểm tra là: nắm chắc quy chế, làm đúng quy định, thực hiện đúng chức trách, phát hiện kịp thời, xử lý khách quan, báo cáo trung thực và kiên quyết tuyệt đối không thỏa hiệp với những biểu hiện sai phạm.

THANH HÙNG - THU TÂM ghi