Chê việc 'không xứng với bằng cấp', em trai tôi 29 tuổi vẫn ăn bám gia đình

Em trai tôi năm nay 29 tuổi, tốt nghiệp đại học đã nhiều năm nhưng đến nay vẫn thất nghiệp. Gia đình hết giục giã lại tìm giúp việc làm, nhưng em hoặc từ chối, hoặc chỉ làm ít bữa lại bỏ, luôn lấy lý do những công việc được giới thiệu đều không xứng với bằng cấp, năng lực của mình.

Mặc dù luôn tự cao rằng đi làm những việc hèn kém thì mất hết thể diện, nhưng cậu ấy lại không thấy có vấn đề gì khi ăn bám gia đình, tiền ăn, tiền sinh hoạt đều không đóng được một đồng, nhiều khoản chi tiêu cá nhân vẫn phải xin bố mẹ.

Gia đình tôi không khá giả đến mức có thể nuôi một người trưởng thành vô thời hạn. Bố mẹ đều đã gần 60 tuổi, làm công ăn lương chứ chẳng có chức vụ, thu nhập thời gian này còn bị giảm chứ không được như trước, không thể cứ nuôi báo cô mãi một thanh niên sức dài vai rộng.

Không ít lần cả nhà yêu cầu em tự chịu trách nhiệm với cuộc sống của mình. Cả bố mẹ, chị gái và tôi đều cố gắng khuyên em chịu khó đi làm, đừng chê công việc nhỏ hay thấp kém, miễn là có thu nhập để nuôi sống bản thân, rồi trong quá trình làm việc, phấn đấu, cơ hội sẽ đến, em sẽ có những công việc xứng tầm hơn. Nói mãi, em kêu chúng tôi nói nhiều đến phát chán nhưng lại chẳng chịu thay đổi.

Em tôi học giỏi từ nhỏ, thi đỗ vào một trường đại học có tiếng. Khi em tốt nghiệp, cả nhà đều kỳ vọng em sẽ tìm được công việc tốt, có thu nhập ổn định. Bố mẹ tự hào khoe với bạn bè, họ hàng rằng con trai út có bằng loại giỏi, sẽ là người thành đạt nhất nhà, làm mát mặt gia đình.

Ra trường, em tôi trúng tuyển vào một công ty tư nhân khá lớn và có tiếng, nhưng chỉ được vài tháng rồi nghỉ. Em tỏ ra thất vọng, chê công việc nhàm chán, cấp trên không biết trọng dụng người có năng lực, mức lương không tương xứng với trình độ. Sự bất mãn nhanh chóng tăng lên, rồi em nghỉ, cả nhà khuyên cố thêm một thời gian để học hỏi, tích lũy kinh nghiệm, tìm được chỗ làm tốt hơn thì nhảy việc sau, nhưng em không nghe.

Em trai gặp việc nào cũng chê, trở thành kẻ ăn bám gia đình. (Ảnh minh họa: AI)

Sau lần đó, em tôi ở nhà khoảng 6 tháng để tìm việc mới. Ban đầu, gia đình nghĩ em cần nghỉ ngơi, định hướng lại bản thân nên không thúc ép. Nhưng vài tháng trôi qua, em vẫn chưa đi làm. Những công việc được người quen giới thiệu, em đều từ chối, chỗ thì chê lương thấp, chỗ chê phải làm thêm giờ, nơi khác lại không đúng chuyên ngành.

Có công ty bị em chê môi trường không chuyên nghiệp, có vị trí bị em cho là quá thấp so với tấm bằng đại học mình đã có. Em nói không muốn mất thời gian cho những công việc không giúp ích gì cho sự nghiệp lâu dài.

Có vài ba lần, em “chấm” được vị trí việc làm đáp ứng đủ tiêu chí đề ra và may mắn trúng tuyển; thế nhưng chỗ trụ lại lâu nhất cũng chỉ 5 tháng, chủ yếu là trở lại trạng thái thất nghiệp sau 1-2 tháng.

Suốt 3 năm qua, em trai tôi hoàn toàn không đi làm ở đâu cả. Tôi từng hỏi rằng nếu công việc nào cũng không đạt yêu cầu thì em định chờ đến bao giờ. Em trả lời rằng bản thân không thiếu năng lực, chỉ là chưa gặp được nơi phù hợp. Tôi hỏi em đã chủ động tìm việc đến đâu, gửi bao nhiêu hồ sơ, có học thêm kỹ năng gì để tăng cơ hội cạnh tranh chưa. Em im lặng, rồi chuyển sang nói chuyện khác.

Từ đó đến nay, em tôi vẫn sống cùng bố mẹ. Mỗi ngày của em gần như không có lịch trình cố định. Em thường thức khuya, sáng ngủ dậy muộn, ăn uống trái giờ của gia đình, ít giúp việc nhà. Khi bố mẹ đi làm hoặc có việc cần giải quyết, em ở nhà dùng máy tính, xem điện thoại. Thỉnh thoảng em nói đang tìm hiểu một hướng đi mới, nhưng tôi không thấy có kết quả cụ thể nào.

Về chi tiêu cá nhân, em cứ ngửa tay ra xin tiền bố mẹ, nếu không được thì quay sang xin tôi. Từ tiền ăn uống đến điện thoại, quần áo và những lần đi chơi với bạn bè, em đều xin. Nếu tôi không cho và khuyên em kiếm việc gì làm tạm, mỗi tháng mấy triệu đồng cũng được, miễn là có thể tự kiếm tiền tiêu vặt, là lập tức em nổi cáu, mắng tôi không ra gì. Em oán trách như thể bị tôi làm tổn thương lòng tự trọng.

Mẹ tôi sợ con trai út túng quá làm liều, hoặc đi vay bên ngoài mang tiếng nên cuối cùng vẫn đưa tiền.

Điều khiến tôi lo nhất không phải là em trai chưa có việc làm, mà là em dường như không thấy tình trạng hiện tại có gì đáng ngại. Em vẫn tin rằng mình xứng đáng với một công việc tốt và không cần phải bắt đầu từ những vị trí thấp hơn kỳ vọng. Trong mắt em, chấp nhận một công việc lương thấp hoặc trái ngành có thể là bước lùi.

Có lần vợ tôi muốn giao cho em một phần công việc làm thêm mà cô ấy nhận, phần việc ấy khá phù hợp với chuyên môn của em và chỉ cần tốn vài tiếng đồng hồ mỗi ngày, làm trong một tháng cũng được chừng 3-4 triệu đồng. Đáp lại, em tôi lại nổi khùng, nói chị dâu xúc phạm mình, rằng em không cần bố thí kiểu đó.

Thấy vợ tức phát khóc, tôi mắng em rằng “làm việc thì thấy bị xúc phạm, ăn bám gia đình thì sao không tự ái đi?”. Hai anh em vì thế cãi nhau to, khiến bố mẹ càng mệt mỏi.

Gia đình tôi bây giờ đang hết cách. Chúng tôi phải làm gì với đứa em không chịu trưởng thành này đây? Tôi và chị gái đều có cuộc sống riêng, có con cái phải nuôi, bố mẹ tôi cũng già yếu dần, liệu sau này cậu ấy sẽ ra sao?