Cúm A vào mùa dịch: Những đối tượng nào dễ biến chứng nặng, có cần tiêm nhắc lại vaccine không?

Bệnh nhi mắc cúm A vào khám, điều trị tại Bệnh viện Nhi Hà Nội gia tăng

Dịch thường gia tăng khi giao mùa, thời tiết chuyển lạnh

Tại Bệnh viện Thanh Nhàn, lượng bệnh nhân cúm nhập viện gia tăng nhanh kể từ đầu tháng 10. Trung bình mỗi ngày có khoảng 20 trường hợp mắc cúm đến khám, trong đó cúm A chiếm khoảng 90%, cúm B chiếm 10%. Đáng chú ý là nhiều người già, người có bệnh nền nhiễm cúm, khiến biến chứng nặng hơn.

Chỉ riêng tại Khoa Bệnh nghề nghiệp - Cơ xương khớp - Truyền nhiễm của Bệnh viện Thanh Nhàn hiện đang điều trị hơn 30 bệnh nhân cúm A nặng. Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Thu Hường, Khoa Bệnh nghề nghiệp - Cơ xương khớp - Truyền nhiễm cho biết, những ca nặng phần lớn là trường hợp cao tuổi, có nhiều bệnh lý nền như đái tháo đường, tăng huyết áp, suy tim, bệnh lý tim mạch, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), hen phế quản hoặc suy thận...

Tại Bệnh viện Nhi Hà Nội, số ca bệnh cúm A vào khám và điều trị bắt đầu tăng nhanh từ thời điểm cuối tháng 8, đầu tháng 9. Đây cũng là giai đoạn thời tiết miền Bắc chuyển giao từ mùa thu sang mùa đông. Hiện mỗi ngày có hơn 100 trẻ test nhanh dương tính với cúm A, 10-20 trường hợp có biến chứng hoặc dấu hiệu cảnh báo phải điều trị nội trú.

Tương tự, tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương gần đây cũng đã tiếp nhận những bệnh nhân lớn tuổi mắc cúm A, ban đầu chỉ sốt nhẹ nhưng sau vài ngày diễn tiến thành suy hô hấp nặng, phải điều trị hồi sức tích cực.

Theo các bác sĩ, những nhóm đối tượng có nguy cơ gặp biến chứng nghiêm trọng hơn khi mắc cúm gồm trẻ dưới 5 tuổi, nhất là trẻ dưới 2 tuổi; người cao tuổi từ 60 tuổi trở lên, đặc biệt từ 65 tuổi; phụ nữ mang thai; người mắc các bệnh mạn tính... Vì vậy, chủ động phòng bệnh và nhận biết sớm các triệu chứng là rất quan trọng, đặc biệt đối với những người thuộc nhóm nguy cơ cao.

Nhiều người dân đến tiêm chủng vaccine cúm tại Hệ thống Tiêm chủng Long Châu

Cúm A có nguy hiểm hơn cúm B không?

Bác sĩ chuyên khoa 1 Lê Thị Giao Thi, Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu cho biết, cúm A thường khởi phát khá đột ngột với các triệu chứng như sốt, ho, đau họng, sổ mũi, đau đầu, đau nhức cơ và mệt mỏi toàn thân. Khác với cảm lạnh thông thường, người mắc cúm có thể cảm thấy mệt nhiều, đau nhức toàn thân và phải nghỉ ngơi trong nhiều ngày. Tuy nhiên, không phải ai mắc cúm cũng sốt cao, đặc biệt là người lớn tuổi.

Thực tế, cả cúm A và cúm B đều có thể gây bệnh nặng, với các biến chứng như viêm phổi, suy hô hấp, thậm chí đe dọa tính mạng. Cúm A có khả năng biến đổi và gây ra các đợt dịch lớn, nhưng mức độ nguy hiểm ở từng người còn phụ thuộc vào tuổi tác, sức khỏe và các bệnh lý sẵn có.

Quan trọng hơn, người dân nên chủ động tiêm vaccine cúm hằng năm, đặc biệt ở những nhóm có nguy cơ cao. Vaccine không ngăn ngừa tuyệt đối việc mắc cúm nhưng giúp giảm nguy cơ bệnh nặng, nhập viện và tử vong. Kết hợp tiêm chủng với đeo khẩu trang khi có triệu chứng hô hấp, rửa tay thường xuyên và hạn chế tiếp xúc gần với người đang mắc bệnh sẽ giúp bảo vệ bản thân và gia đình.

Nên tiêm vaccine cúm vào thời điểm nào, đã tiêm rồi có cần tiêm lại?

Theo các bác sĩ, vaccine cúm cần được tiêm hằng năm

Bác sĩ Giao Thi chia sẻ, tại Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu, một câu hỏi mà các bác sĩ thường gặp là: “Năm ngoái tôi đã tiêm vaccine cúm rồi, năm nay có cần tiêm lại không?” Câu trả lời là có, đặc biệt đối với người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính. Cụ thể, vaccine cúm cần được tiêm hằng năm vì hai lý do chính.

Thứ nhất, virus cúm liên tục biến đổi, nên các chủng virus lưu hành trong năm nay có thể khác với năm trước. Vì vậy, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) thường xuyên theo dõi và đưa ra khuyến cáo cập nhật thành phần vaccine để phù hợp hơn với các chủng virus dự kiến lưu hành.

Thứ hai, khả năng bảo vệ của cơ thể sau tiêm cũng giảm dần theo thời gian. Do đó, ngay cả khi đã tiêm vaccine cúm năm trước, người dân vẫn nên tiêm phòng hằng năm để duy trì hiệu quả bảo vệ, đặc biệt là giảm nguy cơ mắc cúm nặng và các biến chứng nguy hiểm.

Về thời điểm tiêm, tốt nhất nên chủ động tiêm trước khi bước vào giai đoạn cúm gia tăng, vì cơ thể cần khoảng 2 tuần sau tiêm để hình thành đáp ứng miễn dịch bảo vệ. Điều quan trọng là duy trì thói quen tiêm phòng cúm hằng năm, lựa chọn vaccine phù hợp với độ tuổi và tình trạng sức khỏe theo tư vấn của nhân viên y tế.

Với riêng người cao tuổi là khi mắc cúm A, bác sĩ Giao Thi khuyến cáo, không nên tự ý ngưng thuốc điều trị bệnh nền, nhưng cũng cần thận trọng khi sử dụng thêm các thuốc điều trị triệu chứng cúm. Lý do bởi không phải loại thuốc cảm cúm nào cũng phù hợp với tất cả mọi người. Vì vậy, người cao tuổi nên mang theo hoặc cung cấp danh sách các thuốc đang sử dụng khi đi khám hay mua thuốc, để bác sĩ, dược sĩ lựa chọn thuốc giảm triệu chứng phù hợp, tránh tương tác và những tác dụng không mong muốn.

Đặc biệt, người cao tuổi và người có bệnh nền nên được thăm khám sớm khi nghi ngờ mắc cúm để bác sĩ đánh giá và cân nhắc thuốc kháng virus nếu có chỉ định. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như khó thở, đau tức ngực, lơ mơ, mệt lả hoặc bệnh nền đột ngột xấu đi, cần đến cơ sở y tế ngay.