Chen Zhi bị Campuchia trục xuất

Vì sao Chen Zhi bị tước quốc tịch Campuchia?

Theo cáo trạng của Mỹ hồi tháng 10/2025 đã mở đường cho việc Campuchia tước quốc tịch của ông trùm này và đỉnh điểm là vụ Camphuchia bắt giữ và dẫn độ Chen Zhi về Trung Quốc hôm 06/01/2026. Chen Zhi là công dân gốc Trung Quốc, sau đó nhập quốc tịch Campuchia vào năm 2014 theo diện đầu tư, phù hợp với chính sách khuyến khích đầu tư của nước này.

Tháng 11/2025, Bộ Tư pháp Mỹ công bố truy tố và áp đặt các biện pháp trừng phạt quy mô lớn đối với Chen Zhi, với cáo buộc điều hành một tổ chức tội phạm xuyên quốc gia. Các hành vi bị cáo buộc bao gồm lừa đảo trực tuyến quy mô lớn, rửa tiền và bóc lột lao động tại các trung tâm lừa đảo ở Campuchia và nhiều quốc gia Đông Nam Á, với tổng giá trị thiệt hại lên tới hàng tỷ USD.

Đến tháng 12/2025, giới chức Campuchia quyết định thu hồi quốc tịch Campuchia của Chen Zhi. Theo Bộ Nội vụ Campuchia, việc hủy bỏ quốc tịch được thực hiện căn cứ Luật Quốc tịch Campuchia, do cá nhân này có liên quan đến tội phạm xuyên quốc gia nghiêm trọng. Động thái này được đánh giá là bước đi pháp lý cần thiết nhằm loại bỏ "lá chắn pháp lý” mà tư cách công dân Campuchia mang lại cho Chen Zhi.

Chen Zhi (Trần Chí) đã bị tước quốc tịch Campuchia, bắt giữ và trục xuất về Trung Quốc ngày 06/01/2025. Ảnh: Prince Group

Ngày 06/01/2026, Chen Zhi cùng hai đồng phạm người Trung Quốc là Xu Ji Liang và Shao Ji Hui đã bị lực lượng chức năng Campuchia bắt giữ. Sau đó, các đối tượng bị trục xuất và bàn giao cho phía Trung Quốc để phục vụ điều tra các cáo buộc liên quan đến lừa đảo trực tuyến, buôn người và rửa tiền quy mô lớn.

Việc tước quốc tịch Campuchia đối với Chen Zhi được xác định là điều kiện pháp lý then chốt để Campuchia có thể tiến hành trục xuất và bàn giao đối tượng cho Trung Quốc. Theo thông lệ pháp luật của Campuchia cũng như nhiều quốc gia khác, công dân thường không bị dẫn độ sang nước ngoài để xét xử. Do đó, để đáp ứng yêu cầu hợp tác tư pháp từ phía Trung Quốc, Campuchia buộc phải thu hồi quốc tịch của Chen Zhi trước khi tiến hành các thủ tục bắt giữ và trục xuất.

Sắc lệnh Hoàng gia ban hành vào tháng 12/2025 đã chính thức tước bỏ tư cách công dân Campuchia của Chen Zhi, qua đó biến đối tượng này thành người nước ngoài vi phạm pháp luật, tạo cơ sở pháp lý cho việc trục xuất và bàn giao cho cơ quan chức năng Trung Quốc xử lý theo quy định pháp luật.

Ông trùm tội phạm trong vỏ bọc doanh nhân

Chen Zhi (sinh năm 1988, quê tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc) di cư sang Campuchia vào đầu những năm 2010, đúng thời điểm quốc gia này đẩy mạnh thu hút đầu tư từ Trung Quốc trong khuôn khổ sáng kiến "Vành đai và Con đường". Năm 2014, Chen Zhi được cấp quốc tịch Campuchia thông qua chương trình đầu tư định cư, thường được gọi là "Golden Visa".

Sau khi có quốc tịch Campuchia, Chen Zhi nhanh chóng mở rộng hoạt động kinh doanh và xây dựng Prince Group thành một tập đoàn lớn. Tập đoàn này đầu tư mạnh vào bất động sản cao cấp tại thành phố cảng Sihanoukville, góp phần thúc đẩy quá trình đô thị hóa nhanh chóng và biến nơi đây thành trung tâm giải trí, casino và tài chính, từng được ví như "Las Vegas của Đông Nam Á". Ngoài các dự án bất động sản, Prince Group còn tham gia vào lĩnh vực ngân hàng thương mại, casino và một số hoạt động xã hội như tài trợ học bổng giáo dục, bệnh viện và chương trình từ thiện.

Trụ sở tập đoàn Prince Group tại Campuchia

Về bề ngoài, Chen Zhi được xây dựng hình ảnh là một doanh nhân trẻ tuổi, giàu có, với khối tài sản được ước tính lên tới hàng chục tỷ USD. Ông ta được cho là sở hữu nhiều bất động sản hạng sang tại các thành phố lớn như Tokyo, London và Dubai. Chen Zhi cũng từng được ca ngợi vì tạo việc làm cho hàng nghìn lao động địa phương, đồng thời được Hoàng gia Campuchia phong tặng danh hiệu "Neak Oknha" – một tước vị danh dự dành cho các doanh nhân có đóng góp lớn về tài chính và xã hội.

Tuy nhiên, trái ngược với hình ảnh hào nhoáng đó, Chen Zhi và Prince Group bị cáo buộc đứng sau một mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia quy mô lớn. Theo các cáo buộc, tập đoàn này kiểm soát ít nhất 10 khu phức hợp lao động cưỡng bức tại Campuchia và khu vực biên giới Myanmar, nơi hàng nghìn người bị giam giữ và ép buộc tham gia các hoạt động lừa đảo trực tuyến. Các khu phức hợp này thường được ngụy trang dưới dạng khu công nghiệp, khu thương mại hoặc casino, lợi dụng những kẽ hở trong công tác quản lý đầu tư nước ngoài của Campuchia trong giai đoạn bùng nổ vốn đầu tư.

Áp lực quốc tế và cuộc chiến cắt đứt dòng tiền

Mọi thứ bắt đầu thay đổi vào tháng 10/2025, khi Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) chính thức truy tố Chen Zhi với các cáo buộc lừa đảo, rửa tiền và điều hành tổ chức tội phạm xuyên quốc gia. Động thái này đánh dấu bước khởi đầu cho sự sụp đổ của đế chế tội phạm do Chen Zhi đứng sau, với trung tâm là Prince Group.

Theo cáo trạng của Tòa án Liên bang Brooklyn (Mỹ), Prince Group đã vận hành một mạng lưới lừa đảo quy mô toàn cầu, nhắm trực tiếp vào nạn nhân tại Mỹ và châu Âu, thu lợi bất chính hàng tỷ USD thông qua các chiêu trò đầu tư và tiền điện tử giả mạo. Cùng thời điểm, Bộ Ngoại giao Anh và Bộ Tài chính Mỹ đồng loạt áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Chen Zhi, Prince Group và các cá nhân, pháp nhân liên quan, coi đây là "hành động lớn nhất từ trước đến nay nhằm vào tội phạm mạng xuyên quốc gia".

Động thái phối hợp của Mỹ và Anh được đánh giá là tín hiệu mở đầu cho một chiến dịch toàn cầu, trong đó lừa đảo xuyên quốc gia được xác định là mối đe dọa nghiêm trọng đối với an ninh tài chính, tương đương với các hành vi rửa tiền và tài trợ tội phạm có tổ chức. Tổng cộng, 146 mục tiêu liên quan đến Prince Group bị trừng phạt, tài sản bị phong tỏa trên phạm vi toàn cầu.

Máy ATM của ngân hàng Prince, do Tập đoàn Prince quản lý tại Phnom Penh, Campuchia. Ảnh: Chosun Daily

Mỹ đóng vai trò dẫn đầu với vụ tịch thu kỷ lục 127.271 bitcoin (ước tính trị giá từ 11 đến 15 tỷ USD) từ các ví điện tử liên quan đến Chen Zhi - được coi là vụ thu giữ tài sản số lớn nhất trong lịch sử của Bộ Tư pháp Mỹ. Kết quả này đạt được sau quá trình điều tra kéo dài, với sự phối hợp chặt chẽ giữa Mỹ và nhiều quốc gia Đông Nam Á.

Tại Anh, nhà chức trách đã đóng băng 19 bất động sản tại London, trị giá hơn 100 triệu bảng Anh, được xác định có liên quan đến các công ty bình phong trong hệ sinh thái Prince Group. Hong Kong phong tỏa khoảng 354 triệu USD tài sản; Singapore tịch thu 116 triệu USD từ tài khoản ngân hàng và bất động sản; Thái Lan thu giữ hơn 300 triệu USD, bao gồm cổ phần tại các công ty năng lượng, đồng thời phát hành 42 lệnh bắt giữ. Đài Loan (Trung Quốc) cũng tham gia điều tra các hành vi rửa tiền liên quan đến mạng lưới này.

Phía Mỹ còn thành lập lực lượng chuyên trách phối hợp với các nước Đông Nam Á, tập trung chia sẻ thông tin tình báo và truy vết dòng tiền điện tử của các tổ chức lừa đảo. Bộ Tài chính Mỹ nhấn mạnh: "Khi các dòng tiền bị chặn đứng, toàn bộ bộ máy lừa đảo sẽ nhanh chóng rạn nứt và sụp đổ”.

Song song với các biện pháp tài chính, nhiều quốc gia trong khu vực Đông Nam Á đã triển khai các biện pháp mạnh trên thực địa. Thái Lan tiến hành cắt điện, internet tại các khu vực biên giới nhạy cảm; Myanmar tổ chức đột kích, phá dỡ hàng loạt tòa nhà tại các trung tâm lừa đảo giáp Thái Lan; Campuchia tuyên bố triệt phá 92 khu phức hợp bị nghi liên quan đến hoạt động lừa đảo trực tuyến.

Mang lại niềm tin cho người dân

Quá trình truy tố Chen Zhi và mạng lưới Prince Group không chỉ mang ý nghĩa pháp lý thuần túy, mà còn phản ánh những hệ lụy xã hội sâu sắc của tội phạm lừa đảo trực tuyến xuyên quốc gia. Nhiều nạn nhân tại Mỹ đã công khai chia sẻ câu chuyện của mình trên các nền tảng mạng xã hội. Bà Jane Doe (tên giả), một nạn nhân đến từ bang California, cho biết trên mạng xã hội X: "Tôi đã mất 500.000 USD vì tin vào lời hứa đầu tư từ một người yêu ảo. Khi biết toàn bộ đều thuộc mạng lưới của Chen Zhi, tôi cảm nhận được rằng công lý cuối cùng cũng đang đến."

Tại Campuchia, dưới áp lực ngày càng gia tăng từ cộng đồng quốc tế, chính quyền nước này đã mở rộng điều tra, tiến hành hàng loạt cuộc đột kích vào các trung tâm lừa đảo bị nghi có liên quan đến Prince Group. Kết quả ban đầu cho thấy hàng trăm nạn nhân bị cưỡng bức lao động trong các đường dây lừa đảo đã được giải cứu, hơn 3.000 đối tượng bị bắt giữ để phục vụ điều tra.

Theo một báo cáo của Asia Pacific Foundation, sự gia tăng mạnh các hoạt động lừa đảo trực tuyến trong những năm gần đây không chỉ gây thiệt hại kinh tế mà còn để lại hậu quả xã hội nghiêm trọng.

Tại Việt Nam, theo thống kê của Bộ Công an, trong giai đoạn từ năm 2020 đến năm 2025, cả nước đã xảy ra 24.295 vụ lừa đảo trực tuyến, gây thiệt hại ước tính gần 40.000 tỷ đồng.

Việc Chen Zhi cùng hai đàn em thân cận là Xu Ji Liang và Shao Ji Hui bị bắt giữ theo yêu cầu từ phía Trung Quốc cho thấy mức độ phối hợp ngày càng chặt chẽ trong thực thi pháp luật đa quốc gia. Đây được xem là một bước tiến quan trọng trong cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm lừa đảo xuyên biên giới, đặc biệt trong bối cảnh các đường dây tội phạm lợi dụng không gian mạng để mở rộng phạm vi hoạt động toàn cầu.

TÂN PHONG