Chỉ số CASA là gì? Vì sao cuộc đua CASA đang định hình lại ngành ngân hàng Việt Nam?

Chỉ số CASA là gì?

Trong ngành ngân hàng, không phải mọi đồng vốn huy động đều có giá trị như nhau. Một ngân hàng có thể huy động hàng trăm nghìn tỷ đồng tiền gửi, nhưng điều quan trọng hơn là họ huy động được nguồn vốn đó với chi phí bao nhiêu.

Đó là lý do chỉ số CASA ngày càng trở thành một trong những thước đo được giới đầu tư, chuyên gia tài chính và các nhà quản trị ngân hàng đặc biệt quan tâm.

CASA là viết tắt của cụm từ Current Account Savings Account, phản ánh tỷ trọng tiền gửi không kỳ hạn trong tổng nguồn vốn huy động của ngân hàng. Đây được xem là nguồn vốn có chi phí thấp nhất trong hệ thống tài chính bởi khách hàng gần như không đặt mục tiêu hưởng lãi mà chủ yếu sử dụng để thanh toán, chuyển khoản và duy trì dòng tiền giao dịch hàng ngày.

Một ngân hàng sở hữu tỷ lệ CASA cao đồng nghĩa với việc có thể tiếp cận nguồn vốn giá rẻ hơn đối thủ, từ đó tạo lợi thế lớn về lợi nhuận và năng lực cạnh tranh.

Chỉ số CASA được tính như thế nào?

Trong thực tế, các tổ chức phân tích thường sử dụng hai cách tính phổ biến.

Công thức cơ bản:

CASA = Tiền gửi không kỳ hạn / Tổng tiền gửi khách hàng

Ở góc độ phân tích chuyên sâu hơn, nhiều chuyên gia còn đưa thêm tiền gửi ký quỹ vào tử số và giấy tờ có giá vào mẫu số nhằm phản ánh đầy đủ hơn cấu trúc nguồn vốn của ngân hàng.

Cách tiếp cận này giúp đánh giá chính xác mức độ phụ thuộc của ngân hàng vào nguồn vốn giá rẻ thay vì chỉ nhìn vào tiền gửi khách hàng đơn thuần.

Vì sao chỉ số CASA quan trọng với ngân hàng?

CASA quyết định chi phí vốn

Hoạt động cốt lõi của ngân hàng là huy động vốn rồi cho vay hoặc đầu tư để hưởng chênh lệch lãi suất.

Trong khi tiền gửi có kỳ hạn thường phải trả lãi từ vài phần trăm đến trên 5% mỗi năm thì tiền gửi CASA chỉ có lãi suất tượng trưng, thường dao động từ 0,1% đến 0,5%.

Điều này giúp ngân hàng giảm đáng kể chi phí huy động vốn (Cost of Fund - COF), từ đó cải thiện biên lãi thuần (NIM) – chỉ tiêu phản ánh khả năng sinh lời quan trọng nhất của ngành ngân hàng.

Nói cách khác, CASA càng cao thì lợi thế cạnh tranh về lợi nhuận càng lớn.

CASA tạo nguồn vốn ổn định

Khác với quan điểm phổ biến cho rằng tiền gửi không kỳ hạn có thể bị rút bất cứ lúc nào nên thiếu ổn định, thực tế cho thấy lượng khách hàng đủ lớn sẽ tạo ra một dòng tiền giao dịch tương đối bền vững.

Tiền lương, thanh toán hóa đơn, chi tiêu cá nhân, giao dịch doanh nghiệp hay các khoản ký quỹ liên tục được luân chuyển trong hệ thống, hình thành nên nguồn "tiền gửi lõi" mà ngân hàng có thể sử dụng lâu dài.

Đây cũng là lý do nhiều ngân hàng hiện nay xem CASA như một tài sản chiến lược thay vì chỉ là chỉ tiêu huy động vốn.

CASA giúp gia tăng thu nhập dịch vụ

Một khách hàng mở tài khoản thanh toán thường không chỉ sử dụng duy nhất một sản phẩm.

Họ có thể sử dụng thẻ tín dụng, ngân hàng số, bảo hiểm, đầu tư chứng khoán, ví điện tử hoặc các dịch vụ tài chính khác trong hệ sinh thái ngân hàng.

Do đó, CASA không chỉ giúp giảm chi phí vốn mà còn là nền tảng để ngân hàng phát triển nguồn thu ngoài lãi – lĩnh vực đang được xem là động lực tăng trưởng mới của ngành ngân hàng Việt Nam.

Cuộc đua CASA đang thay đổi ngành ngân hàng như thế nào?

Nếu như trước đây các ngân hàng cạnh tranh bằng lãi suất huy động thì hiện nay cuộc đua đã chuyển sang một mặt trận hoàn toàn khác: trải nghiệm số và hệ sinh thái khách hàng.

Sự xuất hiện của ngân hàng số, thanh toán không tiền mặt và các ứng dụng tài chính đa năng đã khiến CASA trở thành "chiến trường" mới của toàn ngành.

Thay vì trả lãi suất cao để thu hút tiền gửi, các ngân hàng đầu tư mạnh vào công nghệ nhằm giữ tiền của khách hàng trong tài khoản thanh toán lâu hơn.

Chính từ xu hướng này, các chương trình miễn phí chuyển khoản, miễn phí duy trì tài khoản (Zero Fee) đã bùng nổ trong vài năm gần đây.

Mặc dù làm giảm nguồn thu phí dịch vụ ngắn hạn, nhưng đổi lại ngân hàng có được nguồn vốn CASA dồi dào hơn, giúp cải thiện lợi nhuận về dài hạn.

Top ngân hàng có chỉ số CASA cao nhất Việt Nam năm 2026

Tỷ lệ CASA của 27 ngân hàng niêm yết tính đến quý 1/2026

Theo số liệu báo cáo tài chính quý I/2026, nhóm dẫn đầu về CASA đang chứng kiến cuộc cạnh tranh rất quyết liệt.

MBBank đứng đầu hệ thống với tỷ lệ CASA khoảng 32,99%.

Theo sát phía sau là Vietcombank với 32,93% và Techcombank với 32,65%.

Khoảng cách giữa ba ngân hàng chỉ ở mức vài phần trăm nghìn, cho thấy mức độ cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Ngoài bộ ba dẫn đầu, các ngân hàng như MSB, VietinBank, ACB, TPBank và BIDV cũng đang cải thiện mạnh CASA nhờ chiến lược chuyển đổi số và mở rộng hệ sinh thái thanh toán.

Điểm đáng chú ý là khoảng cách giữa nhóm dẫn đầu và phần còn lại của thị trường vẫn tương đối lớn, phản ánh lợi thế cạnh tranh tích lũy trong nhiều năm về công nghệ, dữ liệu khách hàng và thương hiệu.

CASA cao có phải lúc nào cũng tốt?

Dù được xem là chỉ tiêu quan trọng, CASA không phải lúc nào cũng càng cao càng tốt.

Một số ngân hàng đang phát triển các sản phẩm có tính chất "lai" giữa tài khoản thanh toán và sản phẩm đầu tư nhằm giữ chân dòng tiền khách hàng.

Những sản phẩm này mang lại lãi suất cao hơn CASA truyền thống nhưng đồng thời cũng làm tăng chi phí vốn thực tế.

Bên cạnh đó, việc duy trì lượng thanh khoản quá lớn cũng có thể làm phát sinh chi phí cơ hội nếu ngân hàng không sử dụng hiệu quả nguồn vốn huy động được.

Do vậy, điều quan trọng không chỉ là tỷ lệ CASA cao mà còn là chất lượng và tính bền vững của nguồn CASA đó.

Chỉ số CASA và góc nhìn nhà đầu tư

Đối với nhà đầu tư chứng khoán, CASA thường được xem là một trong những chỉ tiêu phản ánh chất lượng hoạt động của ngân hàng.

Những ngân hàng duy trì CASA cao thường có chi phí vốn thấp hơn, lợi nhuận ổn định hơn và khả năng chống chịu tốt hơn trước biến động lãi suất.

Đó cũng là lý do các ngân hàng dẫn đầu CASA thường được thị trường định giá ở mức cao hơn mặt bằng chung.

Tuy nhiên, nhà đầu tư cần đánh giá CASA cùng với nhiều chỉ tiêu khác như NIM, ROE, chất lượng tài sản, tỷ lệ nợ xấu và chiến lược tăng trưởng dài hạn để có cái nhìn toàn diện hơn về sức khỏe tài chính của ngân hàng.

Triển vọng của chỉ số CASA trong những năm tới

Trong giai đoạn 2026 – 2030, cuộc đua CASA được dự báo sẽ tiếp tục nóng lên khi các ngân hàng đẩy mạnh ngân hàng nhúng (Embedded Banking), trí tuệ nhân tạo và các nền tảng thanh toán số.

Thay vì chỉ là câu chuyện huy động vốn, CASA đang trở thành thước đo phản ánh mức độ gắn kết giữa ngân hàng với khách hàng trong nền kinh tế số.

Ngân hàng nào xây dựng được hệ sinh thái đủ mạnh để khách hàng sử dụng hàng ngày sẽ là ngân hàng có lợi thế lớn nhất trong cuộc đua giành nguồn vốn giá rẻ.