Chi tiêu tối giản của người trẻ đô thị trong bối cảnh giá cả leo thang

Giá cả tăng cao tại khu vực đô thị khiến người trẻ phải thắt chặt chi tiêu.

Người trẻ tìm cách "sống sót" trong thời bão giá

Thay vì thói quen đặt đồ ăn qua các ứng dụng và chờ đợi một suất cơm có giá kèm phí dịch vụ lên tới 70.000 đồng, Lưu Lê Bảo Ngọc (21 tuổi, trú tại phường Cầu Giấy, Hà Nội) giờ đây chọn cách thức dậy sớm hơn để tự đi chợ. Dù việc tự nấu nướng chiếm nhiều thời gian và công sức hơn, Bảo Ngọc hiểu rằng, việc rời xa những bữa ăn ngoài tiện lợi là cách để thắt chặt chi tiêu trước áp lực chi phí đô thị đắt đỏ.

Theo báo cáo từ Tổng cục Thống kê (GSO), chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân cả năm 2025 tăng 3,31% so năm trước. Đặc biệt, áp lực chi phí đổ dồn vào những mặt hàng không thể thiếu trong đời sống của người trẻ: Nhóm hàng thuốc và dịch vụ y tế tăng mạnh tới 13,07%, trong khi chỉ số giá nhóm thực phẩm và ăn uống ngoài gia đình tính riêng trong tháng 12/2025 đã tăng 3,48% so cùng kỳ. Trong khi đó, thu nhập bình quân của người lao động năm 2025 dù đạt mức 8,4 triệu đồng/tháng nhưng tốc độ tăng trưởng lương tại các doanh nghiệp tư nhân vẫn chưa theo kịp đà tăng của giá thuê nhà và dịch vụ, thậm chí dậm chân tại chỗ. Tại các đô thị lớn như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, áp lực này càng trở nên rõ rệt đối với nhóm đối tượng có thu nhập chưa ổn định hoặc phụ thuộc vào trợ cấp gia đình, đặc biệt là sinh viên và người lao động trẻ.

Tự đi chợ và nấu ăn trở thành giải pháp ưu tiên giúp người trẻ kiểm soát tài chính. (Ảnh: Yến Nhi)

Thực tế cho thấy, áp lực từ chi phí sinh hoạt ngày càng lớn đã tác động trực tiếp đến cách quản lý tiền bạc của người trẻ. Việc giá cả hàng hóa dịch vụ leo thang không chỉ làm giảm sức mua mà còn buộc người trẻ phải thay đổi tư duy quản lý tài chính. Thay vì mua sắm theo nhu cầu tức thời hoặc chi tiêu vào hoạt động vui chơi giải trí, xu hướng chi tiêu tối giản, có kế hoạch đang dần trở thành lựa chọn phổ biến của một bộ phận giới trẻ thành thị.

Thay đổi từ những thói quen nhỏ nhất

Để thích nghi với tình hình mới, nhiều bạn trẻ đã bắt đầu thực hành lối sống tối giản trong chi tiêu. Một trong những phương pháp phổ biến nhất là cắt giảm tối đa các chi phí dịch vụ không cần thiết. Nhiều bạn trẻ cho biết, họ bắt đầu rà soát lại các khoản chi hằng tháng; việc mua sắm quần áo, giải trí được cân nhắc kỹ lưỡng hơn.

Đối mặt với bài toán kinh tế khi sống tại đô thị, Đàm Thị Giang Châu (21 tuổi, sinh viên tại Hà Nội) lựa chọn cách quản lý nguồn tiền thông qua việc kiểm soát chặt chẽ thực phẩm đầu vào. Thay vì mua sắm ngẫu hứng hằng ngày, Châu duy trì thói quen đi chợ mỗi tuần một lần để có thể mua hàng với mức giá tốt và dễ dàng lên kế hoạch cho các bữa ăn.

Bạn trẻ Giang Châu lựa chọn nấu ăn tại nhà để tiết kiệm chi tiêu và bảo đảm vệ sinh.

“Một cân thịt lợn trước đây dao động khoảng 110.000-120.000 đồng, nay có lúc vọt lên 150.000-180.000 đồng. Vì vậy, mình phải cắt giảm các gói đăng ký dịch vụ không cần thiết, hạn chế những buổi xem phim cuối tuần để dồn ngân sách cho việc thiết yếu hơn như ăn uống”, Giang Châu chia sẻ.

Bạn cũng cho biết, việc tự nấu ăn tại nhà không chỉ giúp bảo đảm vệ sinh mà còn tiết kiệm được một khoản đáng kể so việc đặt đồ ăn qua các ứng dụng giao hàng vốn thường kèm theo phí vận chuyển và phí dịch vụ cao. Đây cũng là lựa chọn của nhiều sinh viên, người trẻ sống xa gia đình tại các thành phố lớn.

Không chỉ dừng lại ở chuyện ăn uống, xu hướng "thắt lưng buộc bụng" còn thể hiện ở cách người trẻ tiếp cận các nhu cầu khác như mua sắm hay giải trí. Các nền tảng mua bán đồ cũ, trao đổi đồ dùng cũng được quan tâm nhiều hơn, góp phần hạn chế lãng phí.

Các chuyên gia kinh tế nhận định, việc người trẻ chủ động thực hành tiết kiệm là một tín hiệu tích cực về tư duy tài chính cá nhân. Tuy nhiên, lối sống tối giản không đồng nghĩa với việc từ bỏ mọi nhu cầu cá nhân mà là sự phân bổ nguồn lực một cách thông minh hơn.

Bạn Nguyễn Tiến Đạt (24 tuổi, Hà Nội) cho biết, bản thân anh và nhiều bạn trẻ chung quanh không còn đặt nặng việc chi tiêu để chạy theo các trào lưu ngắn hạn, mà thay vào đó cân nhắc kỹ hơn đến những giá trị lâu dài và tính bền vững trong mỗi quyết định tiêu dùng. Theo Đạt, trong bối cảnh kinh tế biến động, việc quản lý chi tiêu chặt chẽ không chỉ giúp người trẻ bảo đảm cuộc sống trước mắt mà còn từng bước xây dựng khoản tiết kiệm dự phòng cho những tình huống phát sinh, đồng thời có điều kiện đầu tư cho học tập, kỹ năng cá nhân.

“Khi kiểm soát được tài chính, mình cảm thấy yên tâm hơn để tính đến những kế hoạch dài hơi như khởi nghiệp hoặc mua nhà trong tương lai”, Tiến Đạt chia sẻ.

Có thể thấy, xu hướng chi tiêu tối giản của người trẻ đô thị hiện nay không chỉ là một giải pháp tạm thời. Điều này cho thấy sự thay đổi rõ nét trong nhận thức về tiêu dùng và trách nhiệm tài chính của một bộ phận giới trẻ hiện nay. Trong một nền kinh tế còn nhiều biến số, khả năng thích ứng và tự chủ tài chính sẽ là chìa khóa giúp người trẻ đứng vững và phát triển.

YẾN PHƯƠNG