Chìa khóa phát triển công nghệ cao và công nghệ chiến lược

Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn phát biểu tại sự kiện. Ảnh: LV

Một trong những nội dung trọng tâm của Hội thảo là triển khai chính sách học bổng của Chính phủ dành cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược theo Nghị định số 179/2026/NĐ-CP. Đây là chính sách có ý nghĩa quan trọng nhằm thu hút học sinh có năng lực theo học các ngành STEM, góp phần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Khẳng định ý nghĩa quan trọng của sự kiện, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cho biết, Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị đã đề ra những quyết sách, chủ trương định hướng để phát triển khoa học công nghệ, phát triển giáo dục đào tạo. Đây là những chủ trương định hướng mang tính chiến lược mà các trường đại học đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Năng lực khoa học công nghệ của một quốc gia đặt ở nguồn nhân lực. Trong bối cảnh đất nước đặt ra yêu cầu phát triển mới, yêu cầu rất cao về tăng trưởng kinh tế, trong đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được coi là động lực cốt lõi.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn đặt vấn đề, công nghệ phát triển rất nhanh và yêu cầu đặt ra là làm thế nào để phát triển đội ngũ nhân lực đáp ứng nhu cầu phát triển đó. Vì vậy, Chính phủ phê duyệt Chương trình Phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, định hướng đến năm 2050; phát triển nguồn nhân lực để phục vụ phát triển điện hạt nhân.

Theo Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nguồn nhân lực là nền tảng để phát triển công nghệ cao nhưng cần thông qua lĩnh vực STEM. Tuy nhiên, để phát triển được đội ngũ ngày cần tiếp cận theo góc độ đào tạo phát triển những ngành khoa học cơ bản, ngành kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Nguồn nhân lực trong lĩnh vực STEM vừa đảm bảo số lượng cũng như chất lượng thì việc thích ứng, làm chủ, phát triển công nghệ cao, công nghệ chiến lược sẽ rất nhanh. Đây là hướng đi hiệu quả.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho rằng các chuyên gia, nhà khoa học cần trao đổi, làm rõ để truyền thông các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và đặc biệt là các em sinh viên đang học, học sinh chuẩn bị đăng ký tuyển sinh để hiểu về các chương trình đào tạo và đang có những chính sách nào để hỗ trợ.

Nghị định số 179/2026/NĐ-CP của Chính phủ: Quy định chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược vừa được ban hành vào ngày 20/5/2026, có hiệu lực từ ngày 15/7/2026.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn khẳng định, đây là Nghị định hết sức quan trọng với những chính sách hỗ trợ rất phù hợp đối với các em sinh viên các ngành trong các lĩnh vực khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt, công nghệ chiến lược; sinh viên các chương trình tài năng, các ngành bán dẫn, điện hạt nhân... Những chính sách này sẽ giúp các em có thêm điều kiện để lựa chọn ngành học, thêm điều kiện để đỡ chi phí học tập và nhiều em có điều kiện hoàn cảnh khó khăn sẽ được thực hiện những ước mơ của mình trong những ngành này.

GS. Chử Đức Trình, Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội chia sẻ tại Hội thảo. Ảnh: Thanh Tùng/TTXVN

"Làm thế nào để triển khai những chương trình, chính sách này một cách hiệu quả, nâng cao chất lượng đào tạo và cung cấp được nguồn nhân lực thực sự đáp ứng yêu cầu của công nghiệp; Làm sao để việc đào tạo gắn kết chặt chẽ với nghiên cứu, giải quyết những bài toán của công nghiệp, bài toán của các địa phương. Vì vậy, cần có sự kết nối giữa các trường đại học, giữa các trường đại học với các doanh nghiệp, cùng tạo được một sức mạnh chung, không chỉ là đào tạo nguồn nhân lực mà còn trong nghiên cứu để giải quyết những bài toán lớn", Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn cho biết.

Trình bày tại hội thảo, GS. Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ GD&ĐT cho biết, Bộ đã phê duyệt 90 chương trình đào tạo tài năng tại 23 cơ sở giáo dục đại học, dự kiến tuyển sinh từ năm 2026 với quy mô khoảng 40.000 người học. Các chương trình này được thiết kế theo hướng gắn đào tạo với nghiên cứu khoa học, qua đó thu hút người học có năng lực tốt tham gia các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược.

Nhấn mạnh vai trò của chính sách học bổng, GS. Nguyễn Tiến Thảo cho biết Nghị định số 179/2026/NĐ-CP tạo đột phá khi chuyển từ hỗ trợ chi thường xuyên sang hỗ trợ trực tiếp người học. Theo đó, người học trúng tuyển vào các ngành thuộc danh mục quy định, đáp ứng tiêu chuẩn đầu vào về điểm xét tuyển hoặc thuộc diện tuyển thẳng học sinh giỏi quốc gia, đồng thời nằm trong nhóm 30% thí sinh có điểm cao nhất, sẽ có cơ hội nhận học bổng Chính phủ. Học bổng được duy trì hằng năm căn cứ vào kết quả học tập, tiến độ tích lũy và kết quả nghiên cứu.

Trong khuôn khổ chương trình, Bộ GD&ĐT đã giới thiệu “Nền tảng quản trị đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chiến lược quốc gia” (Moet-Mis).

GS. Chử Đức Trình, Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, hệ thống Moet-Mis được xây dựng trên nguyên tắc tối ưu hóa trải nghiệm người dùng và chuẩn hóa dữ liệu xuyên suốt từ đầu vào đến đầu ra, đảm bảo tính kế thừa tối đa từ các nền tảng giáo dục hiện có. Đây là nơi kết nối để các doanh nghiệp tìm đến những sinh viên, học viên ở những chương trình phù hợp, đáp ứng yêu cầu về nguồn nhân lực và tham gia giải quyết những bài toán trong lĩnh vực công nghiệp.

Tại sự kiện, các đại biểu chứng kiến chứng kiến lễ trao các biên bản ghi nhớ hợp tác giữa các cơ sở giáo dục đại học và doanh nghiệp trong lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực; Lễ ra mắt Không gian Đổi mới sáng tạo liên ngành Đại học Bách khoa Hà Nội, một mô hình kết nối giữa đào tạo, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp, góp phần thúc đẩy hợp tác giữa nhà trường, doanh nghiệp và các đối tác trong nước, quốc tế.