Chiếc răng khoảng 60.000 năm tuổi của người Neanderthal hé lộ bí mật bất ngờ
Một chiếc răng khoảng 60.000 năm tuổi cho thấy người Neanderthal đã sử dụng khoan đá để chữa sâu răng từ rất sớm.
Chiếc răng hàm dưới của người Neanderthal được tìm thấy ở Siberia có lỗ khoan sâu được xem là bằng chứng lâu đời nhất được biết về việc điều trị nha khoa có chủ đích được ghi nhận cho đến nay.
Theo kết quả nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí PLOS One, chiếc răng hàm được khai quật trong một hang động ở miền nam Siberia vào năm 2016. Nó thuộc về một người Neanderthal trưởng thành. Kết quả kiểm tra cho thấy trên răng có một lỗ khoan sâu dường như được tạo ra bằng một dụng cụ đá sắc nhọn và mỏng. Lỗ khoan được cho là được tạo ra khi chủ nhân chiếc răng còn sống.
Các cạnh được làm nhẵn của lỗ khoan, cùng với các vết mòn bên trong, cho thấy chủ nhân chiếc răng đã sống sót và tiếp tục nhai bằng chiếc răng đó trong một thời gian sau khi thực hiện thủ thuật nha khoa.
Chiếc răng hàm dưới khoảng 60.000 năm tuổi của người Neanderthal. Ảnh: Zubova et al., 2026, PLOS One, CC-BY 4.0.
Chiếc răng, được định niên đại khoảng 60.000 năm tuổi. Nó được tìm thấy ở Chagyrskaya, nơi đã khai quật di hài của người Neanderthal và hàng ngàn công cụ đá. Chiếc răng hàm dưới có một lỗ khoan sâu ở trung tâm răng, xuyên vào khoang tủy. Ảnh chụp X-quang kính hiển vi cho thấy những thay đổi về khoáng hóa, chỉ ra tình trạng sâu răng nghiêm trọng.
Phát hiện mới giúp các nhà khảo cổ có thêm hiểu biết về cuộc sống của người Neanderthal - họ hàng gần nhất của loài người hiện đại (Homo sapiens), sống cách đây khoảng 400.000 đến 40.000 năm - có bộ não đủ thông minh để thực hiện thành công thủ thuật nha khoa. Họ biết điều trị tủy răng gây đau đớn để chủ nhân của nó có cuộc sống thoải mái hơn.
"Việc phương pháp điều trị y tế xâm lấn này được thực hiện và người đó sống sót khiến tôi tin rằng đây là một bằng chứng về sự hiểu biết rất tinh vi của người Neanderthal về sinh học con người và thời điểm cần can thiệp", đồng tác giả nghiên cứu John W. Olsen, giáo sư danh dự về nhân chủng học tại Đại học Arizona, cho biết.
Hiện các chuyên gia chưa rõ đây là trường hợp tự điều trị hay là thủ thuật nha khoa do người khác thực hiện cho bệnh nhân. Dù vậy, phát hiện mới cho thấy nguồn gốc của y tế xâm lấn và phẫu thuật không chỉ thuộc về riêng người hiện đại mà là một phần của di sản rộng lớn hơn được chia sẻ bởi những họ hàng gần gũi nhất của chúng ta.
Trước đó, bằng chứng lâu đời nhất về việc người Homo sapiens điều trị nha khoa có niên đại khoảng 14.000 năm tuổi được tìm thấy tại khu vực ngày nay là Italy. Bằng cách đẩy lùi niên đại của nha khoa có chủ đích khoảng 45.000 năm, phát hiện mới "đã định hình lại một cách cơ bản sự hiểu biết của chúng ta về quá trình chăm sóc sức khỏe của con người".
Mời độc giả xem video: 24 phút trải nghiệm cận tử khiến cô gái thay đổi hoàn toàn suy nghĩ về cái chết.
Tin nóng
Với thân hình đỏ rực như than hồng và lớp vảy bóng loáng, thằn lằn bóng lửa trông như một sinh vật cổ tích giữa rừng nhiệt đới.
Một đợt El Ninõ mạnh nhất kể từ những năm 1870 có thể xuất hiện vào cuối năm nay, làm gia tăng nguy cơ thời tiết cực đoan toàn cầu.
Đoạn video về thế giới hoang dã ghi lại khoảnh khắc con trâu cố gắng kêu gọi đồng loại tới giải cứu giữa lúc bị bầy sư tử tấn công. Tuy nhiên, diễn biến sau đó lại khiến nhiều người bất ngờ.
Vườn Quốc gia Chư Mom Ray (tỉnh Quảng Ngãi) quản lý, bảo vệ gần 60.700 ha rừng; trong đó có hơn 56.000 ha rừng đặc dụng và gần 4.500 ha rừng sản xuất.
Nghe thì đơn giản nhưng rất ít người trả lời đúng ngay lần đầu, câu đố này đang khiến dân mạng tranh cãi vì đáp án quá bất ngờ.
Một nghiên cứu của các nhà khoa học tại Mỹ lý giải những nguyên nhân khiến nhiều người dễ dàng tin vào tin giả tràn lan trên mạng.
Tin mới
Nghiên cứu mới về động vật nguyên sinh Stentor coeruleus đã phá vỡ quan điểm khoa học lâu nay. Dù hoàn toàn không có bộ não, sinh vật này vẫn thể hiện khả năng học tập liên tưởng, mở ra cái nhìn mới mẻ về lịch sử tiến hóa chung.
Hệ Mặt Trời từng bị hai ngôi sao khổng lồ lướt qua. Các nhà khoa học tìm thấy những vết sẹo vũ trụ do các ngôi sao khổng lồ để lại cách đây 4,4 triệu năm trước.
Vào mùa khô hằng năm, đàn voọc bạc Đông Dương ở khu vực Hòn Chông, xã Kiên Lương 'xuống núi' tìm thức ăn và nước uống. Có những con voọc nhỏ với bộ lông màu cam tuyệt đẹp được mẹ ẵm bên hông leo trèo khắp nơi. Giới nhiếp ảnh thường canh mùa voọc sinh sản để có được bộ ảnh ưng ý nhất.
Mới đây, đặc khu Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi đã khuyến cáo người dân không khai thác cá kình non để làm mắm. Bởi vào tháng 3 âm lịch hằng năm, vùng biển quanh đảo xuất hiện dày đặc đàn cá kình non sinh sôi ven bờ, nhưng cũng là lúc ngư dân nơi đây đánh bắt loài cá đặc sản có giá trị kinh tế cao này.
Cơ hội 90% chứng kiến lỗ đen nổ tung, nhân loại sắp chạm tay vào 'chén thánh' của Stephen Hawking.
Từng được xem là trò chơi liều lĩnh của dân đường phố, 'subway surfing' nay trở thành cơn sốt trên mạng xã hội. Nhiều thiếu niên đã thiệt mạng khi cố quay những video mạo hiểm trên nóc tàu điện đang lao vun vút.
Bị sét đánh một lần đã là chuyện hiếm gặp, nhưng người đàn ông này lại liên tiếp hứng hai cú sét chỉ trong vòng 5 phút. Điều kỳ diệu là anh vẫn sống sót sau tai nạn kinh hoàng ấy.