Chiến dịch 100 ngày làm sạch dữ liệu: Từ số hóa hình thức đến quản trị thực chất

Một góc làm việc tại Trung tâm điều hành thông minh tỉnh Thái Nguyên. Ảnh: T.L

Thời gian qua, Thái Nguyên được đánh giá là một trong những địa phương đi đầu trong chuyển đổi số. Hạ tầng công nghệ thông tin từng bước được đầu tư, các hệ thống quản lý văn bản, điều hành điện tử được triển khai đồng bộ, dữ liệu dần được số hóa trên nhiều lĩnh vực. Đến nay, các cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh đã số hóa hơn 10,5 triệu trang tài liệu lưu trữ.

Tuy nhiên, cũng chính trong quá trình khai thác và vận hành đã bộc lộ một số hạn chế: dữ liệu tuy đã có, nhưng chưa thực sự “sạch”, chưa đồng bộ và chưa đủ điều kiện để kết nối, chia sẻ hiệu quả.

Thêm vào đó, gần 49.450 mét tài liệu lưu trữ vẫn chưa được chỉnh lý hoàn chỉnh, phần lớn là các tài liệu rời lẻ, tồn đọng qua nhiều năm. Nhiều cơ sở dữ liệu ngành, lĩnh vực chưa được số hóa đầy đủ hoặc chưa chuẩn hóa theo cùng một hệ tiêu chí. Dữ liệu giữa các hệ thống còn phân tán, thiếu liên thông, dẫn đến tình trạng mỗi nơi một kiểu, khó tích hợp thành một chỉnh thể thống nhất…

Chiến dịch 100 ngày số hóa, làm sạch, chuẩn hóa dữ liệu được triển khai với mục tiêu rất rõ ràng: tạo lập nguồn dữ liệu “đúng - đủ - sạch - sống”, sẵn sàng kết nối với cơ sở dữ liệu của các bộ, ngành Trung ương và các cơ sở dữ liệu quốc gia, đồng thời hình thành hệ thống dữ liệu dùng chung của tỉnh theo hướng tập trung, thống nhất, tránh trùng lặp và sai lệch.

Điểm đáng chú ý là chiến dịch không chỉ dừng ở việc tiếp tục số hóa tài liệu, mà nhấn mạnh vào khâu làm sạch và chuẩn hóa dữ liệu - một công đoạn phức tạp, đòi hỏi nhiều công sức nhưng lại mang tính quyết định. Dữ liệu phải được rà soát, đối chiếu, loại bỏ sai lệch, bổ sung thiếu hụt và đưa về cùng một chuẩn cấu trúc để có thể kết nối và khai thác. Đây chính là bước chuyển từ “chuyển đổi số về hình thức” sang “chuyển đổi số về thực chất”.

Theo kế hoạch, chiến dịch được triển khai đồng bộ tại các sở, ban, ngành, đơn vị và toàn bộ 92 xã, phường trên địa bàn tỉnh, với thời gian thực hiện đến hết ngày 12/7/2026.

Những mục tiêu cụ thể được đặt ra cho thấy quyết tâm rất cao: 100% cơ quan, đơn vị phải xây dựng kế hoạch triển khai tại đơn vị mình; 100% văn bản, tài liệu điện tử giai đoạn 2023-2026 trên Hệ thống quản lý văn bản và điều hành của tỉnh được thu thập, lập hồ sơ điện tử; 100% cơ sở dữ liệu ngành, lĩnh vực được rà soát, làm sạch và chuẩn hóa, bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ với kho dữ liệu dùng chung của tỉnh.

Song song với đó, tỉnh cũng yêu cầu bảo đảm các điều kiện về hạ tầng kỹ thuật, an toàn thông tin, an ninh mạng, đồng thời bố trí nguồn nhân lực phục vụ công tác số hóa và quản lý dữ liệu. Việc kiểm tra, giám sát tiến độ được tăng cường nhằm bảo đảm chiến dịch không chỉ dừng ở kế hoạch, mà phải đi vào thực chất.

Ở cấp cơ sở, nơi trực tiếp nhập cơ sở dữ liệu gốc, khối lượng công việc là rất lớn. Những hồ sơ giấy được lưu trữ qua nhiều năm phải được rà soát lại từng chi tiết, đối chiếu giữa các nguồn để xác định thông tin chính xác. Không ít trường hợp dữ liệu thiếu đồng nhất do được hình thành trong những giai đoạn khác nhau, với phương thức quản lý khác nhau. Điều đó đòi hỏi cán bộ không chỉ có kỹ năng công nghệ, mà còn phải có sự cẩn trọng, trách nhiệm và hiểu biết sâu về lĩnh vực chuyên môn.

100 ngày không phải là khoảng thời gian dài để giải quyết toàn bộ. Nhưng nếu được triển khai nghiêm túc và hiệu quả, chiến dịch này có thể tạo ra một bước chuyển quan trọng trong tư duy và cách làm. Từ chỗ coi dữ liệu là “phần việc kỹ thuật”, chuyển sang coi dữ liệu là “nền tảng của quản trị”, hướng tới một nền quản trị minh bạch, hiệu quả và phục vụ tốt hơn cho người dân, doanh nghiệp.