Chiến dịch 500 ngày đêm: Đã tìm kiếm, quy tập được 1.425 hài cốt liệt sĩ

Công tác tìm kiếm các khu mộ liệt sĩ tập thể cũng ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Tại tỉnh Tuyên Quang, lực lượng chức năng đã phát hiện 5 mộ liệt sĩ tập thể với khoảng 23 HCLS.

Đặc biệt, tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng (TP HCM), lực lượng chức năng đã triển khai tìm kiếm một khu mộ liệt sĩ tập thể được cho là có khoảng 100 HCLS riêng lẻ, đồng thời phát hiện 32 di vật cùng 2 bộ HCLS tập thể. Những phát hiện này tiếp tục mở ra hy vọng xác định danh tính cho nhiều liệt sĩ còn thiếu thông tin sau hàng chục năm.

Để thực hiện nhiệm vụ, 32 đội tìm kiếm, quy tập với tổng quân số hơn 1.500 người đã được huy động, gồm 13 đội hoạt động trong nước và 19 đội hoạt động tại Lào, Campuchia.

Cùng với công tác tìm kiếm, quy tập, 13 lễ truy điệu, an táng HCLS đã được tổ chức, đón nhận và an táng 735 HCLS, thể hiện sự tri ân sâu sắc của Đảng, Nhà nước và Nhân dân với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Trong Chiến dịch 500 ngày đêm, xác định danh tính HCLS bằng phương pháp giám định ADN là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Đến nay, công tác lấy mẫu HCLS đã được triển khai với 66.013 ngôi mộ liệt sĩ trên cả nước, trong đó có 46.116 ngôi mộ đủ điều kiện lấy mẫu, đạt gần 70%.

Vận chuyển mẫu sinh phẩm HCLS chưa xác định thông tin
đến đơn vị giám định ADN. (Ảnh: Lê Sơn)

Với thân nhân liệt sĩ, đã có 93.464 mẫu sinh phẩm được thu thập, trong đó 53.036 mẫu đã được phân tích và đồng bộ vào cơ sở dữ liệu phục vụ công tác đối sánh ADN.

Bên cạnh đó, 15.729 mẫu HCLS từ các địa phương đã được tiếp nhận và lưu trữ phục vụ công tác giám định ADN.

Với hơn 93.000 mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ đã được thu thập, ngân hàng gene phục vụ xác định danh tính HCLS đang từng bước được hình thành. Đây được xem là nền tảng khoa học quan trọng, mở ra cơ hội xác định danh tính cho hàng chục nghìn liệt sĩ còn thiếu thông tin sau nhiều thập kỷ.

Cùng với công tác tìm kiếm, quy tập và giám định ADN, nhiệm vụ rà phá bom mìn, vật nổ tại các khu vực nghi có mộ liệt sĩ cũng đang được đẩy mạnh.

Đến nay, lực lượng chức năng đã rà phá được 8.462,16ha trên tổng số 22.725ha, đạt 37,24% kế hoạch. Riêng khu vực lõi tại tỉnh Tuyên Quang đã rà phá được 3.566,7ha trên tổng số 4.460ha, đạt gần 80%.

360 đội rà phá bom mìn với 5.183 cán bộ, chiến sĩ cùng hơn 1.300 máy dò và nhiều trang thiết bị chuyên dụng đã được huy động để thực hiện nhiệm vụ.

Việc rà phá bom mìn không chỉ bảo đảm an toàn cho lực lượng làm nhiệm vụ mà còn tạo điều kiện để đẩy nhanh tiến độ tìm kiếm, quy tập HCLS tại các địa bàn trọng điểm.

Trên cơ sở những kết quả bước đầu đạt được, BCĐ 515 quốc gia đã xác định nhiều nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo đảm hoàn thành các mục tiêu của Chiến dịch.

Trọng tâm trong thời gian tới là tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS, bảo đảm đồng bộ, sát thực tiễn và phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Ứng dụng khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo trong phân tích, khai thác dữ liệu liệt sĩ; đẩy nhanh thu thập, phân tích và đối sánh ADN của thân nhân liệt sĩ để tích hợp vào ngân hàng gene.

Các Bộ, ngành, địa phương tập trung rà soát, xác minh thông tin về các khu mộ liệt sĩ tập thể, tăng cường lực lượng và phương tiện phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế trong trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm và công nghệ giám định ADN với các nước liên quan.

Đoàn công tác Quân khu 4 khảo sát thực địa triển khai tìm kiếm HCLS tại khu vực Câu Nhi, xã Nam Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị. (Ảnh: VGP)

Công tác thông tin, tuyên truyền về Chiến dịch cũng được tăng cường nhằm lan tỏa sâu rộng ý nghĩa nhân văn của hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS.

Chiến dịch 500 ngày đêm chính thức được phát động ngày 2/4/2026, với thời gian thực hiện từ ngày 15/3/2026 - 27/7/2027. Chiến dịch đặt mục tiêu tìm kiếm, quy tập khoảng 7.000 HCLS; hoàn thành lấy mẫu với khoảng 230.000 ngôi mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin; giám định ADN khoảng 18.000 mẫu HCLS; xây dựng và đưa vào vận hành cơ sở dữ liệu gene thân nhân liệt sĩ; đồng thời hoàn thành công tác rà phá bom mìn, vật nổ tại các địa bàn trọng điểm phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập HCLS.

Dự kiến, Chiến dịch sẽ được sơ kết vào tháng 11/2026 và tổng kết trước ngày 27/7/2027, đúng dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ.

Liên quan lĩnh vực, BCĐ 515 Quân khu 5 vừa tổ chức Hội nghị trực tuyến sơ kết công tác công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS 6 tháng đầu năm; phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026.

Theo báo cáo, đến ngày 16/7, trên địa bàn Quân khu 5 đã tổ chức khai quật 8.121 mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin; quy tập 109 HCLS, đạt 11,1% chỉ tiêu năm 2026 và đạt 7,36% chỉ tiêu Chiến dịch 500 ngày đêm (trong đó Đà Nẵng quy tập được 24 hài cốt).

Qua hai cuộc kháng chiến, hơn 90.000 liệt sĩ đã hy sinh trên chiến trường Đà Nẵng. Hiện địa phương vẫn còn 7.232 liệt sĩ chưa tìm kiếm, quy tập được hài cốt và 25.485 mộ liệt sĩ tại 151 nghĩa trang liệt sĩ chưa xác định được danh tính.

Phát biểu tại Hội nghị, ông Trần Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng cho biết, BCĐ 515 TP đã triển khai tìm kiếm, quy tập tại hơn 300 điểm được xác định, đồng thời khảo sát hơn 100 khu vực. Tuy nhiên, số lượng mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính trên địa bàn Đà Nẵng hiện gần bằng tổng số của Quân khu 1, Quân khu 2 và Quân khu 3 cộng lại; công tác tìm kiếm gặp nhiều khó khăn do thời tiết, địa hình thay đổi bởi quá trình đô thị hóa, xây dựng công trình, chuyển đổi mục đích sử dụng đất, thiên tai và sạt lở; khiến nhiều dấu tích cũ không còn, gây khó khăn trong việc xác định chính xác vị trí chôn cất ban đầu.

Thời gian tới, trên cơ sở các thông tin và kết luận về nơi chôn cất liệt sĩ, Đà Nẵng sẽ tiếp tục đẩy mạnh khảo sát, xác minh, phấn đấu hoàn thành chỉ tiêu tìm kiếm, quy tập HCLS năm 2026.