Chiến lược xanh cho các cụm công nghiệp

Theo Bộ Công thương, hiện cả nước có khoảng 730 cụm công nghiệp đã đi vào hoạt động, góp phần tích cực vào việc di dời các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm ra khỏi khu dân cư đông đúc. Tuy nhiên, bức tranh về công tác bảo vệ môi trường tại các cụm công nghiệp vẫn còn nhiều mảng tối.

Một góc cụm công nghiệp Gia Thuận 1 (xã Gia Thuận, tỉnh Đồng Tháp).

Một góc cụm công nghiệp Gia Thuận 1 (xã Gia Thuận, tỉnh Đồng Tháp).

Cụ thể, khoảng 80% cụm công nghiệp trên cả nước vẫn trong tình trạng thiếu hụt hệ thống hạ tầng xử lý môi trường đồng bộ; nhiều hạng mục cốt lõi như hệ thống thu gom và xử lý nước thải tập trung, hệ thống lọc khí thải và phân loại, xử lý chất thải rắn hầu hết chưa được đầu tư hoặc vận hành đúng tiêu chuẩn kỹ thuật. Hệ quả là các vấn đề ô nhiễm không khí, nguồn nước hay tiếng ồn diễn biến ngày càng phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng đời sống của cộng đồng dân cư chung quanh, tạo áp lực cho chính quyền các địa phương trong công tác quản lý, thanh tra và xử lý vi phạm về môi trường.

Các chuyên gia cho rằng, phát triển cụm công nghiệp sinh thái là hướng đi chiến lược trong quá trình chuyển đổi sang kinh tế xanh thời gian tới, bởi mô hình này đem lại nhiều lợi ích tổng hợp về kinh tế-xã hội-môi trường. Cụm công nghiệp sinh thái sẽ là những thỏi nam châm thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài chất lượng cao, nhất là các tập đoàn đa quốc gia ưu tiên tiêu chuẩn môi trường và quản trị ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị doanh nghiệp). Cùng với đó, các doanh nghiệp cũng nâng cao được giá trị gia tăng trong sản xuất nhờ áp dụng công nghệ sạch, tiết kiệm tài nguyên, giảm chi phí vận hành. Mô hình này còn là công cụ đắc lực giúp cắt giảm mạnh mẽ lượng phát thải khí nhà kính trong hoạt động sản xuất công nghiệp, hoàn toàn phù hợp và đáp ứng cam kết quốc tế của Việt Nam về việc đưa mức phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Khoảng 80% cụm công nghiệp trên cả nước vẫn trong tình trạng thiếu hụt hệ thống hạ tầng xử lý môi trường đồng bộ; nhiều hạng mục cốt lõi như hệ thống thu gom và xử lý nước thải tập trung, hệ thống lọc khí thải và phân loại, xử lý chất thải rắn hầu hết chưa được đầu tư hoặc vận hành đúng tiêu chuẩn kỹ thuật.

Chất lượng sống của cộng đồng dân cư chung quanh sẽ được nâng tầm, hình thành nên những khu vực sản xuất văn minh, an toàn, sạch sẽ, minh bạch. Chuyển đổi sang cụm công nghiệp sinh thái đồng nghĩa với việc thúc đẩy các cơ hội “việc làm xanh”, qua đó nâng mặt bằng kỹ năng của lực lượng lao động địa phương. Đây cũng là môi trường lý tưởng để ươm mầm, thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong cộng đồng doanh nghiệp. Chưa tính, việc sở hữu các cụm công nghiệp sinh thái hiện đại, đạt chuẩn quốc tế sẽ giúp các tỉnh, thành phố nâng cao lợi thế cạnh tranh.

Tuy nhiên, từ tầm nhìn đến thực tiễn còn một khoảng cách không nhỏ, đòi hỏi sự quyết tâm cao độ của chính quyền các cấp. Để phát triển cụm công nghiệp sinh thái, việc thiết lập một hệ thống cơ chế, chính sách ưu đãi thực sự đủ hấp dẫn, minh bạch và ổn định là cần thiết nhằm thu hút các nhà đầu tư chiến lược có năng lực tham gia xây dựng hạ tầng kỹ thuật. Đồng thời, chính quyền các địa phương cần chủ động đồng hành, hỗ trợ tối đa cho nhà đầu tư trong việc tháo gỡ các nút thắt, khó khăn trong giải phóng mặt bằng, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan nhằm đẩy nhanh tiến độ dự án.

Việc xây dựng mạng lưới cụm công nghiệp sinh thái chính là một giải pháp giúp các địa phương giải quyết bài toán tăng trưởng gắn liền với bảo vệ môi trường. Mô hình này không chỉ đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế khắt khe mà còn góp phần phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu đạt mức phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Nhật Minh

Nguồn Nhân Dân: https://nhandan.vn/chien-luoc-xanh-cho-cac-cum-cong-nghiep-post978929.html