Chiến lược xe điện giá rẻ là con dao hai lưỡi đối với Tesla

Kế hoạch phát triển một mẫu xe điện cỡ nhỏ giá rẻ của Tesla đang được giới đầu tư đánh giá là con dao hai lưỡi: có thể giúp hãng tăng sản lượng và kích cầu trong bối cảnh nhu cầu chững lại, nhưng đồng thời cũng đe dọa biên lợi nhuận vốn đã chịu nhiều sức ép.

Tesla đang cân nhắc ra mắt mẫu xe điện giá rẻ mới

Thông tin được tiết lộ cho thấy hãng xe do tỷ phú Elon Musk lãnh đạo đang cân nhắc tung ra một mẫu EV giá rẻ mới, nhiều khả năng sẽ được sản xuất đầu tiên tại Trung Quốc, thị trường đang chứng kiến cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các đối thủ nội địa.

Nhà máy Gigafactory của Tesla tại Thượng Hải là trung tâm sản xuất chủ lực, cung ứng nhiều dòng xe cho thị trường nội địa cũng như các quốc gia lân cận như Thái Lan, Malaysia, và thậm chí có thể mở rộng sang Canada trong tương lai.

Ông Scott Acheychek, Giám đốc vận hành của REX Financial, nhận định: "Vấn đề hiện nay là nhu cầu, không phải nguồn cung". Theo ông, một mẫu xe giá rẻ có thể giúp tăng lượng giao xe và cải thiện hiệu suất nhà máy. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo rủi ro "pha loãng biên lợi nhuận" nếu Tesla không thể duy trì mức lợi nhuận trung bình ở khoảng giữa 2 chữ số.

Áp lực về nhu cầu đã bắt đầu lộ rõ. Trong quý gần nhất, Tesla sản xuất nhiều hơn số xe giao tới hơn 50.000 chiếc, mức chênh lệch lớn nhất trong ít nhất 4 năm, cho thấy tình trạng tồn kho gia tăng và nhu cầu yếu đi. Bên cạnh đó, việc Mỹ loại bỏ ưu đãi tín dụng thuế 7.500 USD dành cho xe điện cũng khiến sức mua suy giảm đáng kể.

Các hãng xe Trung Quốc, điển hình như BYD, đang đẩy mạnh tung ra các mẫu xe giá rẻ đồng thời mở rộng hiện diện tại châu Âu, qua đó tạo sức ép trực tiếp lên thị phần của Tesla tại những thị trường trọng điểm.

Trong khi đó, các đối thủ Trung Quốc như BYD đang tung ra các mẫu xe giá rẻ hơn và mở rộng mạnh mẽ sang châu Âu, đe dọa trực tiếp thị phần của Tesla tại các thị trường chủ chốt. Ông Shawn Campbell, nhà đầu tư Tesla và cũng là cố vấn tại Camelthorn Investments, cho rằng việc phát triển một mẫu xe giá rẻ là cần thiết để hãng duy trì khả năng cạnh tranh tại Trung Quốc và châu Âu, nơi áp lực về giá ngày càng lớn.

Biên lợi nhuận Tesla suy giảm với các phiên bản giá rẻ

Trên thực tế, Tesla đã có những bước đi nhằm cải thiện khả năng tiếp cận của sản phẩm. Cuối năm ngoái, hãng giới thiệu các phiên bản Standard của Model 3 và Model Y, có giá thấp hơn tới 5.000 USD so với bản Premium, nhằm phần nào bù đắp việc mất ưu đãi thuế.

Vào năm 2025, Tesla đã bất ngờ bổ sung các dòng EV giá rẻ như Model Y Standard và Model 3 Standard tại nhiều thị trường, nhằm bù đắp lại khoản tín dụng thuế bị cắt giảm ở Mỹ cũng như sức mua xe điện kém dần trên toàn cầu.

Tuy nhiên, chiến lược giảm giá cũng kéo theo hệ quả. Biên lợi nhuận mảng ôtô của Tesla đã suy giảm do các chương trình giảm giá liên tiếp, làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì lợi nhuận nếu hãng tiếp tục mở rộng xuống phân khúc thấp hơn.

Các nhà phân tích nhận định rằng các phiên bản Standard có thể giúp kích cầu, nhưng cũng sẽ gây áp lực lên biên lợi nhuận. Tesla dự kiến công bố kết quả kinh doanh quý I/2026 vào ngày 22/4, thời điểm thị trường sẽ có thêm dữ liệu để đánh giá hiệu quả chiến lược này.

Thị phần hay lợi nhuận - bài toán "đau đầu" cho Tesla

Trước đó, Tesla đã hủy bỏ kế hoạch phát triển mẫu xe giá rẻ vào năm 2024, thay vào đó chuyển hướng sang các lĩnh vực có biên lợi nhuận cao hơn như công nghệ tự lái, robotaxi và robot hình người.

Trước đó, Tesla từng hủy kế hoạch phát triển xe giá rẻ vào năm 2024 để chuyển hướng sang các lĩnh vực có biên lợi nhuận cao hơn như công nghệ tự lái, robotaxi và robot hình người.

Tuy nhiên, doanh số xe của hãng đã giảm 2 năm liên tiếp, ảnh hưởng đến dòng tiền từ mảng cốt lõi, vốn nguồn tài trợ cho các khoản đầu tư lớn này. Một số chuyên gia thậm chí dự báo đây có thể là năm thứ 3 liên tiếp doanh số sụt giảm.

Bà Mamta Valechha, chuyên gia phân tích tại Quilter Cheviot, nhận định: "Một mẫu xe mới có thể thúc đẩy sản lượng và cải thiện hiệu suất nhà máy, nhưng nhiều khả năng sẽ khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp khi Tesla ưu tiên giành thị phần".

Tesla đang đối mặt với bài toán đánh đổi giữa tăng trưởng sản lượng và bảo vệ biên lợi nhuận, một lựa chọn không dễ dàng trong bối cảnh ngành xe điện toàn cầu bước vào giai đoạn chuyển dịch.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt và nhu cầu có dấu hiệu suy yếu, Tesla đang đứng trước bài toán khó: tăng trưởng sản lượng hay bảo vệ lợi nhuận, một lựa chọn không dễ dàng trong giai đoạn chuyển mình của ngành công nghiệp xe điện toàn cầu.