Chiều nay 29/6, diễn ra Hội nghị giao ban công tác pháp chế 06 tháng đầu năm

Ban Tổ chức Hội nghị cho biết, mặc dù khối lượng công việc phát sinh trong 06 tháng đầu năm 2026 rất lớn với áp lực về thời gian, đội ngũ pháp chế tại các bộ, ngành vẫn phát huy tinh thần trách nhiệm, chủ động tham mưu hoàn thiện thể chế và tháo gỡ hiệu quả các điểm nghẽn pháp luật.

Về công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế: tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Chính phủ đã trình Quốc hội xem xét, thông qua 09 dự án luật và 05 dự thảo nghị quyết, trong đó có nhiều dự án luật quan trọng, phạm vi điều chỉnh rộng, tác động trực tiếp đến phát triển kinh tế - xã hội như Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), Luật Thủ đô (sửa đổi), Luật Hộ tịch (sửa đổi), Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi), Luật sửa đổi các luật về thuế... Đồng thời, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành hơn 280 VBQPPL (trong đó có hơn 220 Nghị định, 25 Nghị quyết của Chính phủ, 30 quyết định của Thủ tướng và 11 nghị quyết được ban hành theo cơ chế Nghị quyết số 206/2025/QH15). Đáng chú ý là triển khai việc ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật để cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đồng thời để thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, chính sách và kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ quy định pháp luật, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, quyết sách chiến lược nhằm tạo đột phá về thể chế, đưa công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật trở thành "đột phá của đột phá" trong phát triển đất nước. Nổi bật là Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới căn bản tư duy xây dựng pháp luật theo hướng kiến tạo phát triển, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, khơi thông mọi nguồn lực để tạo lợi thế cạnh tranh bền vững trong kỷ nguyên mới. Để thể chế hóa các chủ trương này, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 197/2025/QH15 về cơ chế, chính sách đặc biệt trong xây dựng và thi hành pháp luật. Đồng thời, các nghị quyết trụ cột của Bộ Chính trị về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và phát triển kinh tế tư nhân… cũng đặt ra yêu cầu cấp bách về việc hoàn thiện hệ thống thể chế đồng bộ, hiện đại, thống nhất, khả thi.

Trong bối cảnh đó, công tác pháp chế phải cần đổi mới mạnh mẽ từ tư duy tham mưu xử lý công việc sang tư duy kiến tạo chính sách; chủ động tham gia từ sớm, từ xa trong công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật; nâng cao chất lượng thẩm định, rà soát, kiểm tra; kịp thời tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế làm cho pháp luật thực sự trở thành lợi thế cạnh tranh và là động lực thúc đẩy đất nước phát triển.

Về vai trò tham mưu chiến lược: Tổ chức pháp chế tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt trong việc tham mưu hoàn thiện thể chế về sắp xếp tổ chức bộ máy, xây dựng chính quyền địa phương hai cấp, phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số. Đội ngũ này không chỉ đóng vai trò kiểm soát tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất của hệ thống pháp luật mà còn chủ động nhận diện sớm các rủi ro pháp lý để đề xuất giải pháp xử lý.

Riêng Bộ Tư pháp, trong 6 tháng đầu năm 2026 đã tham mưu Chính phủ trình Quốc hội thông qua 05 luật và 2 Nghị quyết tại Kỳ họp đầu tiên Quốc hội khỏa XVI; chủ trì thẩm định hơn 360 hồ sơ chính sách, dự án, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật. Khối lượng công việc rất lớn trong thời gian ngắn tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm của Bộ Tư pháp trong việc kiểm soát chất lượng chính sách, bảo đảm chất lượng thể chế và đồng hành cùng các bộ, ngành trong quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật.

Theo kết quả rà soát của pháp chế các Bộ, cơ quan ngang Bộ, tính đến ngày 16/6/2026, để thay thế các cơ chế đặc thù, tạm thời đang được thực hiện theo Luật Tổ chức Chính phủ năm 2025, Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025, Nghị quyết số 190/2025/QH15, Nghị quyết số 206/2025/QH15 và cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính, có tổng cộng 684 văn bản quy phạm pháp luật do các Bộ, cơ quan ngang Bộ, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành theo thẩm quyền hoặc trình Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội ban hành cần được sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới trước ngày 01/3/2027, gồm 110 luật, 02 pháp lệnh, 03 nghị quyết của Quốc hội, 01 nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, 346 nghị định, 30 quyết định của Thủ tướng Chính phủ, 180 thông tư, 06 thông tư liên tịch và 06 quyết định của Bộ trưởng. Tính đến ngày 16/6/2026, đã có 176/684 văn bản được sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới, đạt khoảng 25,7%; còn 508 văn bản (gồm 74 luật, 02 pháp lệnh, 01 nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội, 238 nghị định, 23 quyết định của Thủ tướng Chính phủ, 161 thông tư, 06 thông tư liên tịch và 03 quyết định của Bộ trưởng) chiếm khoảng 74,3% đang tiếp tục được các Bộ, cơ quan ngang Bộ nghiên cứu, xây dựng phương án xử lý trước ngày 01/3/2027. Các số liệu này sẽ tiếp tục được cập nhật rà soát trong quá trình triển khai thực hiện việc sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới các văn bản quy phạm pháp luật.

Công tác rà soát, kiểm tra, hệ thống hóa văn bản được triển khai quyết liệt trên toàn quốc. Công tác tổ chức thi hành pháp luật, theo dõi thi hành pháp luật, phổ biến giáo dục pháp luật và hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp tiếp tục được đổi mới mạnh mẽ.

Nhằm đánh giá và tối ưu hóa công tác pháp chế, Hội nghị tập trung vào 03 mục tiêu chính: (i) Đánh giá toàn diện tình hình công tác pháp chế, rà soát kết quả, hạn chế, vướng mắc và nguyên nhân trong 06 tháng đầu năm 2026 tại các bộ, cơ quan ngang bộ; (ii) Thảo luận các vấn đề trọng tâm: xây dựng, thẩm định, rà soát văn bản; ban hành văn bản quy định chi tiết; cắt giảm thủ tục hành chính, phân cấp phân quyền, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; (iii) Tăng cường phối hợp, chia sẻ kinh nghiệm giữa Bộ Tư pháp và các bộ, ngành; tổng hợp kiến nghị để nghiên cứu, hướng dẫn hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền giải quyết.

Hội nghị cũng sẽ dành thời gian lắng nghe các báo cáo và tham luận quan trọng từ các đơn vị. Theo chương trình Bộ trưởng sẽ kết luận Hội nghị.

Bộ Tư pháp cam kết luôn đồng hành, phối hợp chặt chẽ, chủ động hướng dẫn tháo gỡ khó khăn phát sinh cho các bộ, ngành, đồng thời tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật trên phạm vi toàn quốc.