'Chim công làng múa' Dương Lệ Bình tái ngộ khán giả Việt ở tuổi 67

Ngày 26-1, tại Hà Nội đã diễn ra họp báo công bố vở vũ kịch Khổng Tước – The Peacock Hanoi 2026, đánh dấu lần đầu khán giả Việt Nam có cơ hội tiếp cận trọn vẹn một trong những tác phẩm sân khấu kinh điển của nghệ thuật múa đương đại Trung Quốc, gắn liền với tên tuổi nghệ sĩ Dương Lệ Bình.

Nghệ sĩ Dương Lệ Bình tại buổi họp báo ở Hà Nội.

Xuất hiện tại họp báo, Dương Lệ Bình cho biết bà sẽ trực tiếp tham gia biểu diễn trong chương Mùa đông của vở diễn tại Hà Nội. Dù đã 67 tuổi, nữ nghệ sĩ khẳng định vẫn tiếp tục gắn bó với sân khấu và coi Khổng Tước như một phần không thể tách rời trong đời sống nghệ thuật của mình.

Chia sẻ về hành trình đến với múa, Dương Lệ Bình cho biết bà là người dân tộc thiểu số Bạch và từ nhỏ đã được sống trong không gian văn hóa dân gian của dân tộc. Bà chưa từng qua đào tạo vũ đạo chính thống, nhưng theo cách nói của chính nghệ sĩ, từ khi còn trong bụng mẹ đã cảm nhận được nhịp điệu văn hóa, vũ điệu dân gian và sớm nhận ra thiên bẩm nghệ thuật trong mình.

Theo Dương Lệ Bình, văn hóa vũ đạo ở các dân tộc thiểu số thường phát triển hơn, bởi con người sử dụng lời ca, điệu múa để giao tiếp với thiên nhiên và cuộc sống. Từ khoảnh khắc mặt trời mọc cho đến những nghi lễ gắn với tiếng trống, tiếng nhạc, cồng chiêng, mọi hoạt động sinh tồn đều hòa quyện cùng vũ điệu. Chính môi trường văn hóa ấy đã nuôi dưỡng và định hình con đường nghệ thuật độc đáo của bà.

Nghệ sĩ nhấn mạnh bà không học biên đạo qua giáo trình hay lớp học, mà học từ thế giới tự nhiên rộng lớn. Động tác con ngựa chạy trên thảo nguyên, cánh bướm rung nhẹ giữa vườn hoa, dòng suối chảy hay nhịp thở của đất trời đều trở thành chất liệu để bà chuyển hóa thành ngôn ngữ hình thể. Trong thế giới ấy, âm nhạc đóng vai trò bồi đắp và nâng đỡ cảm xúc, giúp chuyển động trở nên sống động và giàu tầng nghĩa.

Hình tượng Khổng Tước, hay chim công, là biểu tượng sân khấu gắn liền với hành trình sáng tạo của Dương Lệ Bình. Trước đó, hình tượng này từng được bà khai thác trong nhiều tác phẩm nổi tiếng, tiêu biểu là Linh hồn của Khổng Tước. Đến năm 2012, nghệ sĩ tiếp tục phát triển biểu tượng chim công trong vũ kịch Khổng Tước, kể một câu chuyện phong phú và sâu sắc hơn. Ngay khi ra mắt, tác phẩm nhanh chóng được đánh giá là một hiện tượng nghệ thuật và nhận được nhiều lời ngợi khen từ giới chuyên môn.

Sau mười năm, phiên bản Khổng Tước 2022 được tái dựng với diện mạo sân khấu hoàn toàn mới, được trau chuốt từ mỹ thuật, phục trang cho đến ánh sáng. Theo thông tin giới thiệu, chuỗi lưu diễn đầu tiên tại 12 thành phố với 50 buổi biểu diễn đều ghi nhận tình trạng vé bán hết. Trong giai đoạn 2023–2024, vũ kịch tiếp tục lưu diễn tại hơn 40 thành phố lớn như Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu. Đến năm 2025, Khổng Tước được cho biết đã vượt mốc 700 suất diễn trên toàn cầu.

Món quà nghệ sĩ Dương Lệ Bình nhận từ đơn vụ tổ chức VietTart.

Nội dung của vũ kịch xoay quanh hai chủ đề vĩnh hằng là sự sống và tình yêu, sử dụng ngôn ngữ sân khấu để diễn tả những cảm xúc chung của nhân loại, đồng thời phản ánh những suy ngẫm của nghệ sĩ về nghệ thuật và cuộc sống. Trong vở diễn, hình tượng Khổng Tước vừa là chim vừa là người, tượng trưng cho muôn loài chúng sinh trong thế giới hữu tình.

Toàn bộ vũ kịch được chia thành bốn chương Xuân, Hạ, Thu, Đông, kể câu chuyện về sự trưởng thành, bản tính con người, vòng tuần hoàn của sự sống và tình yêu, qua đó thể hiện sự hòa hợp giữa sinh mệnh và thiên địa tự nhiên.

Theo kế hoạch, Khổng Tước – The Peacock Hanoi 2026 sẽ được công diễn với bốn suất diễn đặc biệt trong ba ngày 6, 7 và 8-3-2026 tại Nhà hát Hồ Gươm, Hà Nội. Chương trình quy tụ gần 70 nghệ sĩ vũ đạo và kỹ thuật viên Trung Quốc, cùng toàn bộ hệ thống thiết bị, đạo cụ và trang phục được đưa sang Việt Nam nguyên bản.

Đơn vị tổ chức VietTart cho biết công tác chuẩn bị đã được triển khai gần hai năm, với sự phối hợp chặt chẽ giữa các đối tác Việt Nam và Trung Quốc. Thiết bị sân khấu dự kiến được vận chuyển từ Trung Quốc sang Việt Nam bằng sáu container 45 feet, di chuyển trong bảy ngày để tập kết và lắp đặt, nhằm bảo đảm mang đến cho khán giả Thủ đô một trải nghiệm nghệ thuật trọn vẹn, đồng bộ và đúng tinh thần của kiệt tác Khổng Tước.

Sinh năm 1958 tại Vân Nam (Trung Quốc), Dương Lệ Bình là một trong những nghệ sĩ múa tiêu biểu của châu Á. Bà được mệnh danh là “Chim công làng múa”, danh xưng gắn liền với điệu múa đã làm nên tên tuổi và phong cách nghệ thuật đặc trưng của bà.

Khổng Tước là hình tượng sân khấu kinh điển gắn liền với hành trình sáng tạo của Dương Lệ Bình, từng được khắc họa qua nhiều tác phẩm như Linh hồn của Khổng Tước.

Năm 2012, bà phát triển hình tượng này trong vũ kịch Khổng Tước, kể một câu chuyện “phong phú và sâu sắc hơn” về biểu tượng chim công. Ngay khi công diễn, tác phẩm được đánh giá là “một hiện tượng nghệ thuật đặc biệt” và nhận được nhiều lời ngợi khen.

Phương Chi