Chim hoang dã, quý hiếm xuất hiện trong thực đơn ở nhiều nhà hàng
Việt Nam là một trong 25 quốc gia có hệ chim hoang dã phong phú nhất trên thế giới nhưng việc bảo tồn chưa tốt khi có đến 42% số nhà hàng ở Hà Nội và 24% số nhà hàng ở TPHCM quảng cáo bán các món ăn từ chim hoang dã.
Theo Trung tâm Giáo dục thiên nhiên (ENV), Việt Nam là một trong 25 quốc gia có hệ chim hoang dã phong phú nhất trên thế giới. Tuy nhiên, tình trạng săn bắt và buôn bán trái phép đã và đang đe dọa đến sự tồn tại của hàng trăm loài chim hoang dã và chim di cư tại nước ta.
Theo ước tính của ENV, mỗi năm có đến hàng triệu cá thể chim bị săn bắt và buôn bán để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ, đặc biệt để làm thức ăn ngày một cao.
Trong nỗ lực giảm thiểu tình trạng săn bắt, buôn bán trái phép các loài chim hoang dã, ENV vừa ra mắt phim ngắn có tên "Chim trời kêu cứu" nhằm kêu gọi cộng đồng không tiêu thụ và cùng chung tay bảo vệ chim hoang dã.
Phim truyền thông "Chim trời kêu cứu" phơi bày những khoảnh khắc ám ảnh và tàn nhẫn về vấn nạn tận diệt chim trời. Đây chỉ là một lát cắt nhỏ của thực trạng tận diệt chim trời đầy nhức nhối đang diễn ra tại nhiều tỉnh thành trên cả nước.
Chim trời kêu cứu | Phim ngắn Bảo vệ Động vật hoang dã.
Hệ sinh thái đa dạng của Đồng bằng Sông Cửu Long, Đồng bằng Sông Hồng, Bắc Trung Bộ và nhiều vùng duyên hải khác tại Việt Nam đã tạo nên những "thánh địa" cho các loài chim hoang dã và di cư. Đáng tiếc, những khu vực trú ẩn này cũng đã trở thành bãi bẫy chim trời lý tưởng của nhiều thợ săn. Tại một số tỉnh thành như Quảng Ninh, Thái Bình và Thừa Thiên Huế, các đối tượng đã sử dụng nhiều thủ thuật tinh vi như dùng chim mồi, loa phát âm thanh bắt chước tiếng chim để thu hút chim trời và sau đó dùng lưới, bẫy hoặc súng để "thu hoạch".
Tình trạng săn bắt các loài chim bản địa và chim di cư đe dọa nghiêm trọng đến đa dạng sinh học của Việt Nam. Một số loài chim di cư như cò, vạc và các loài chim nước có kích thước lớn đã trở thành mục tiêu bị săn bắt, chủ yếu để phục vụ nhu cầu tiêu thụ của một bộ phận người dân.
Một khảo sát của ENV tại 125 nhà hàng ở Hà Nội từ năm 2020 đến tháng 6/2024 đã cho thấy 42% số cơ sở có quảng cáo bán các món ăn chế biến từ chim hoang dã trên thực đơn. Tương tự như vậy, các món ăn từ chim hoang dã cũng xuất hiện trên thực đơn của 24% trên tổng số 124 nhà hàng được khảo sát tại Thành phố Hồ Chí Minh trong cùng giai đoạn.
Chỉ riêng trong năm 2023, ENV đã ghi nhận 1.006 vụ vi phạm trên Internet với 163.185 cá thể chim bị quảng cáo và buôn bán trái phép. Con số vi phạm thực tế về chim trên Internet có lẽ còn lớn hơn rất nhiều.
Theo ước tính của ENV, mỗi năm có đến hàng triệu cá thể chim bị săn bắt và buôn bán để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ, đặc biệt để làm thức ăn ngày một cao. Chỉ riêng trong năm 2023, ENV đã ghi nhận 1.006 vụ vi phạm trên Internet với 163.185 cá thể chim bị quảng cáo và buôn bán trái phép. Con số vi phạm thực tế về chim trên Internet có lẽ còn lớn hơn rất nhiều.
"Không loài chim nào có thể sống sót với tốc độ săn bắt và giết hại nhanh như vậy. ENV đánh giá cao nỗ lực bảo vệ chim hoang dã và xử lý vi phạm về chim hoang dã của các cơ quan chức năng trên khắp cả nước. Tuy nhiên, các tỉnh thành cũng cần xây dựng những chiến lược hiệu quả hơn để xử lý các vi phạm về chim, đặc biệt là tình trạng buôn bán chim trái phép tại nhà hàng, chợ truyền thống hay trên Internet", bà Bùi Thị Hà, Phó Giám đốc của ENV, nhấn mạnh.
"Người dân cũng cần nhận thức mỗi khi chúng ta đặt một món ăn từ chim, hoặc mua chim được rao bán trên mạng, ở chợ là chúng ta đang góp phần khiến bầu trời dần vắng bóng những cánh chim hoang dã", bà Hà nói thêm.
Cũng theo ENV, ngày 18/7 Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng vừa xét xử đối tượng Hoàng Văn Hảo 10 năm tù về tội "Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm" theo quy định tại khoản 3, Điều 244 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017.
Trước đó, vào ngày 02/02/2023 và ngày 03/02/2023, lực lượng Hải quan cảng Hải Phòng, Công an thành phố Hải Phòng phối hợp với các đơn vị có liên quan đã kiểm tra hai container có dấu hiệu nghi vấn và thu giữ 615 kg ngà voi được trà trộn với sừng bò châu Phi. Đơn vị nhận hàng trên vận đơn là Công ty Cổ phần Kỹ thuật HMD (địa chỉ: Đội 6, thôn Thụy Ứng, Xã Hòa Bình, huyện Thường Tín, Hà Nội) do đối tượng Hoàng Văn Hảo là người đại diện theo pháp luật. Thôn Thụy Ứng, xã Hòa Bình, huyện Thường Tín được biết đến là một trong những điểm nóng về hoạt động nhập lậu ngà voi, sừng tê giác từ các nước Châu Phi về Việt Nam. Việc trà trộn các mặt hàng ĐVHD bị cấm với các loại hàng hóa hợp pháp như sừng bò châu Phi cũng là một cách thức nhiều đối tượng lợi dụng để nhập lậu ngà voi, sừng tê giác, vảy tê tê về Việt Nam.