Chính phủ được quyết định gói chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư vượt trội
Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, Chính phủ được quyền quyết định gói chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư vượt trội gắn với kết quả thực hiện tiêu chí, điều kiện và cam kết trong trường hợp cần khuyến khích phát triển dự án đầu tư đặc biệt quan trọng có tác động lớn đến phát triển kinh tế-xã hội.
Chiều 20/11, với 468/471 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 31/3/2027, trừ quy định tại các điểm a, b, c, d khoản 1 Điều 2 của Luật.
Trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu các ý kiến trước khi Quốc hội biểu quyết, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, về nới lỏng điều kiện tiếp cận thị trường trong các ngành, nghề hạn chế tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài, Chính phủ đã chỉnh lý dự thảo theo nguyên tắc cơ quan nào ban hành điều kiện thì cơ quan đó quyết định việc "nới lỏng".
Trường hợp điều kiện quy định tại văn bản quy phạm pháp luật của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thì Chính phủ trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sửa đổi, bổ sung các văn bản này theo trình tự, thủ tục rút gọn. "Quy định này nhằm bảo đảm tính kịp thời, linh hoạt trong việc điều chỉnh chính sách đáp ứng yêu cầu của thực tiễn", Bộ trưởng Tài chính nêu rõ.

Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)
Giải trình làm rõ thêm, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, trong thực tiễn triển khai việc "nới lỏng" điều kiện tiếp cận thị trường có thể phát sinh từ yêu cầu thu hút một dự án hoặc một lĩnh vực cụ thể tại một thời điểm nhất định, trong bối cảnh cạnh tranh quyết liệt giữa các quốc gia về thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao.
Nếu thực hiện theo trình tự thủ tục thông thường có thể kéo dài thời gian, làm mất đi cơ hội thu hút đầu tư và không đáp ứng yêu cầu tại Nghị quyết 10 của Bộ Chính trị về việc có cơ chế phản ứng nhanh, linh hoạt nhằm tháo gỡ những vướng mắc cấp bách phát sinh trong thực tiễn.
Về ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt, Bộ trưởng cho biết, khoản 7 Điều 17 dự thảo Luật quy định Chính phủ quyết định gói chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư vượt trội gắn với kết quả thực hiện tiêu chí, điều kiện và cam kết trong trường hợp cần khuyến khích phát triển dự án đầu tư đặc biệt quan trọng có tác động lớn đến phát triển kinh tế-xã hội.
Trường hợp gói chính sách có nội dung khác với quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thì Chính phủ trình cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành văn bản quy phạm pháp luật theo trình tự, thủ tục rút gọn để kịp thời đáp ứng yêu cầu đàm phán, thu hút các dự án đầu tư chiến lược.
Về quy định giao Chính phủ quy định chi tiết Quỹ hỗ trợ đầu tư mà không phải báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trước khi ban hành, Bộ trưởng Tài chính khẳng định yêu cầu này được đặt ra tại Nghị quyết số 110/2023. Trong bối cảnh Luật Đầu tư năm 2020 chưa có quy định về Quỹ hỗ trợ đầu tư, hiện nay Điều 16 Luật Đầu tư số 143/2025 đã xác lập cơ sở pháp lý của quỹ, nội dung chính sách của quỹ cũng đã được quy định tại Điều 17 dự thảo luật.

Kết quả biểu quyết thông qua. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)
Bên cạnh đó, Quỹ đã triển khai đồng bộ, ổn định từ năm 2025. Nguồn ngân sách cấp cho Quỹ hằng năm nằm trong dự toán ngân sách Trung ương do Quốc hội quyết định. Chính phủ phê duyệt tổng mức hỗ trợ. Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành quyết định hỗ trợ và cơ quan điều hành quỹ phối hợp với Kho bạc Nhà nước thực hiện chi trả cho doanh nghiệp đáp ứng điều kiện.
Công tác lập kế hoạch, dự toán, giao dự toán, quyết toán, thẩm định, thẩm tra dự toán do Bộ Tài chính thực hiện đối với Quỹ theo quy định và quy trình của Luật Ngân sách nhà nước như đối với các khoản chi khác.
Các chi phí của Quỹ đều được quản lý, giám sát chặt chẽ theo quy định của pháp luật, bảo đảm công khai, minh bạch, cũng như tính chủ động của Chính phủ trong quản lý, điều hành và sử dụng Quỹ. Do vậy, Chính phủ đề xuất lược bỏ nội dung báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại Luật Đầu tư.
Về thủ tục đầu tư đặc biệt, tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ đã chỉnh lý quy định tại điểm a, khoản 1a, khoản 4 Điều 28 về thủ tục đầu tư đặc biệt để bảo đảm việc giao đất, cho thuê đất được quy định thống nhất tại pháp luật về đất đai, tránh tạo cách hiểu mở rộng phạm vi giao đất, cho thuê đất, không đấu giá quyền sử dụng đất, không đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư.
Về chính sách khấu hao nhanh đối với dự án xanh, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, Chính phủ đã chỉnh lý quy định tại khoản 2 Điều 17b để làm rõ điều kiện, thẩm quyền và cơ chế áp dụng chính sách khấu hao nhanh đối với dự án xanh.
"Để được áp dụng chính sách khấu hao tối đa không quá hai lần đối với tài sản cố định là máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ, thiết bị phần cứng, phần mềm, thì ngoài điều kiện về thực hiện dự án đầu tư thuộc danh mục dự án phân loại xanh, doanh nghiệp phải đáp ứng được các điều kiện về quy mô vốn đầu tư và thời hạn giải ngân vốn đầu tư", Bộ trưởng nêu rõ.
Dự thảo luật cũng giao Chính phủ quy định đối tượng và điều kiện áp dụng chính sách này tại khoản này để bảo đảm rõ đối tượng, điều kiện hưởng hỗ trợ, hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước, trách nhiệm hỗ trợ đầu tư, tránh việc dàn trải, không đúng quy định và không đúng đối tượng.
