Chính phủ Mỹ hậu thuẫn đề xuất cam kết an ninh cho Ukraine tại hội nghị thượng đỉnh Paris

Ảnh: Reuters/Phóng viên tự do.

Trong ngày thứ Ba, chính phủ Mỹ lần đầu tiên hậu thuẫn một liên hiệp các nước ủng hộ Ukraine trong đề xuất mang lại cam kết an ninh, một đề xuất mà lãnh đạo các nước cho biết sẽ có nội dung gồm các cam kết mang tính ràng buộc, đảm bảo các nước sẽ hỗ trợ Ukraine về vấn đề an ninh sau chiến tranh.

Cam kết này được đưa ra tại hội nghị thượng đỉnh của "liên hiệp các nước tình nguyện" gồm các nước châu Âu được tổ chức tại Paris với mục tiêu đề ra cam kết giúp trấn an chính quyền Kyiv trong trường hợp chính quyền này và chính phủ Nga ký thỏa thuận ngừng bắn kết thúc cuộc chiến dài gần 4 năm qua.

Khác với những cuộc họp trước của liên hiệp, hội nghị thượng đỉnh này có sự góp mặt của đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner, cũng như chỉ huy quân sự cấp cao nhất của quân đội Mỹ tại châu Âu ông Alexus Grynkewich, sau khi ông đã xác định chi tiết các cam kết an ninh cho Ukraine với các chỉ huy quân sự các nước châu Âu một ngày trước đó.

Đóng vai trò dẫn đầu các đối thoại với Nga, sau hội nghị thượng đỉnh, ông Witkoff cho biết, Tổng thống Mỹ Donald Trump "ủng hộ mạnh mẽ các giải pháp an ninh này".

"Những giải pháp an ninh này được đề ra nhằm (…) ngăn chặn xung đột nổ ra tại Ukraine, và (…) nếu xảy ra các cuộc tấn công nhằm vào Ukraine, giải pháp an ninh này sẽ đưa ra phương án bảo vệ Ukraine".

Ông Kushner cho biết, để chính quyền Ukraine đưa ra quyết định ký kết thỏa thuận hòa bình sau cùng, họ "cần được đảm bảo sẽ có nền an ninh vững chắc, có biện pháp ngăn ngừa xung đột hiệu quả, và có phương án đề phòng để đảm bảo xung đột không xảy ra trở lại".

Các lãnh đạo liên hiệp các nước ủng hộ Ukraine cũng đã đưa ra một tuyên bố cho biết, các nước đồng minh sẽ đóng góp vào một cơ chế giám sát và đảm bảo tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn do chính phủ Mỹ dẫn đầu. Các quan chức đã cho biết, cơ chế này sẽ không bao gồm điều động binh lính Mỹ, mà chỉ bao gồm sử dụng máy bay điều khiển từ xa, các cảm biến và theo dõi bằng vệ tinh.

Chính phủ Mỹ vẫn chưa xác nhận các thông tin từ tuyên bố này, và những chi tiết về vai trò mà Mỹ sẽ đảm nhận theo như tuyên bố này có quy mô nhỏ hơn nhiều so với những văn bản trước đây, đặc biệt có những đoạn văn bản đã bị lược bỏ với nội dung mô tả về việc Mỹ có thể hỗ trợ một lực lượng đa quốc gia tại Ukraine.

Tuy nhiên, các quan chức châu Âu vẫn đã lên tiếng khen ngợi việc chính phủ Mỹ tham gia nỗ lực này và cho rằng đó là bằng chứng cho thấy Mỹ ủng hộ bộ khung an ninh này dành cho Ukraine.

Những thảo luận nhằm kết thúc cuộc chiến dài gần 4 năm qua tại Ukraine đã tăng tốc đáng kể kể từ tháng 11/2025 tới nay. Tuy nhiên, chính quyền Moscow vẫn chưa đưa ra tín hiệu cho thấy họ sẵn sàng nhượng bộ sau khi chính quyền Kyiv đề nghị sửa đổi nội dung đề xuất ban đầu của chính phủ Mỹ.

Chính quyền Moscow cũng chưa hề đưa ra tín hiệu công khai cho thấy họ sẽ chấp nhận thỏa thuận hòa bình với cơ chế bảo đảm an ninh mà các đồng minh của Ukraine mong muốn có được. Chính phủ Nga hoàn toàn từ chối các đề xuất cho phép binh lính của các nước thành viên khối NATO hiện diện tại Ukraine.

Ảnh: Ludovic Marin/Reuters phân phối.

Các lãnh đạo châu Âu có mặt tại hội nghị thượng đỉnh bao gồm Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Anh Keir Starmer, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk và Thủ tướng Ý Giorgia Meloni đều đã nhấn mạnh tuyên bố này mang tính thể hiện sự đoàn kết bền chặt giữa châu Âu và Mỹ trên vấn đề hỗ trợ Ukraine.

Ông Macron và ông Starmer đã gạt bỏ các câu trả lời về mức độ tin tưởng của họ vào cam kết của ông Trump, nhất là trong khi ông đang nhận định Mỹ có thể giành lấy Greenland, một khu vực lãnh thổ tự trị của Đan Mạch, một nước đồng minh NATO.

Trong tuyên bố, các lãnh đạo châu Âu cũng đã cam kết sẽ thành lập "một lực lượng đa quốc gia cho Ukraine (...) nhằm hỗ trợ tái xây dựng lực lượng vũ trang Ukraine và hậu thuẫn nỗ lực đề phòng xung đột" cùng với "đề xuất ủng hộ từ phía Mỹ".

Chính phủ Pháp và Anh đã ký kết văn bản cam kết sẽ đóng góp vào lực lượng đa quốc gia sau khi thỏa thuận ngừng bắn được ký kết.

Ông Macron cho biết, Pháp có thể đóng góp hàng ngàn binh lính.

Ông Starmer cho biết: "Văn bản này mở đường cho một bộ khung pháp lý mà trong đó Pháp, Anh và các lực lượng của các nước đối tác có thể hoạt động trên lãnh thổ Ukraine, bảo vệ không phận và hải phận của Ukraine cũng như giúp khôi phục Lực lượng Vũ trang Ukraine trong tương lai".

Nguyễn Quang Minh (theo Reuters)