Chính phủ quy định chi tiết một số cơ chế, chính sách phát triển năng lượng giai đoạn 2026-2030

Nghị định số 272/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Nghị quyết số 253/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội về các cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026-2030 - Ảnh: Lê Minh/TTXVN

Nghị định số 272/2026/NĐ-CP quy định chi tiết Điều 4, Điều 10, Điều 11, Điều 12 của Nghị quyết số 253/2025/QH15; hướng dẫn thi hành các nội dung sau: nội dung và thành phần hồ sơ, trình tự, thủ tục điều chỉnh cập nhật quy hoạch phát triển điện lực và điều chỉnh cập nhật phương án phát triển mạng lưới cấp điện trong quy hoạch tỉnh; điều kiện của đơn vị khảo sát dự án điện gió ngoài khơi; điều kiện của doanh nghiệp lập hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư dự án điện gió ngoài khơi để thực hiện dự án; việc tiếp nhận, giải quyết hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư dự án điện gió ngoài khơi; việc tiếp nhận, giải quyết hồ sơ đề xuất khảo sát dự án điện gió ngoài khơi; cơ chế phối hợp giữa cơ quan tiếp nhận hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư và cơ quan tiếp nhận hồ sơ đề nghị khảo sát dự án điện gió ngoài khơi; chấp thuận nhà đầu tư dự án đầu tư lưới điện.

Đồng thời, quy định biện pháp để tổ chức thi hành điểm b, điểm c và điểm d khoản 1 Điều 15 của Nghị quyết số 253/2025/QH15.

Chuẩn hóa quy trình điều chỉnh quy hoạch điện

Một trong những nội dung trọng tâm của Nghị định là quy định chi tiết trình tự, thủ tục điều chỉnh cập nhật quy hoạch phát triển điện lực và điều chỉnh cập nhật phương án phát triển mạng lưới cấp điện trong quy hoạch tỉnh.

Theo đó, báo cáo điều chỉnh quy hoạch phải đánh giá đầy đủ cơ sở pháp lý, sự cần thiết điều chỉnh; hiện trạng hệ thống điện; quy mô, tiến độ và các thông số của dự án; tác động đối với đấu nối, khả năng giải tỏa công suất và vận hành hệ thống điện; các giải pháp đồng bộ về nguồn và lưới điện; hiệu quả sơ bộ của việc điều chỉnh cũng như sự liên kết với hệ thống kết cấu hạ tầng trên địa bàn.

Nghị định cũng quy định thống nhất thành phần hồ sơ, trách nhiệm của cơ quan lập hồ sơ và quy trình thẩm định, phê duyệt. Hồ sơ được thực hiện trên môi trường điện tử; trường hợp tài liệu có dung lượng lớn có thể cung cấp đường dẫn hoặc mã QR để cơ quan thẩm định truy cập.

Hoàn thiện cơ chế phát triển điện gió ngoài khơi

Quy định điều kiện khảo sát điện gió ngoài khơi

Nghị định quy định đơn vị đề nghị giao khu vực biển để khảo sát dự án điện gió ngoài khơi phải có vốn chủ sở hữu tối thiểu 1 tỷ đồng đối với mỗi MW điện gió ngoài khơi đề nghị khảo sát; đáp ứng điều kiện, năng lực theo Nghị định số 58/2025/NĐ-CP và có cam kết không yêu cầu hoàn trả kinh phí, trừ trường hợp doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ được giao nhiệm vụ theo quy định của Luật Điện lực. Hồ sơ chứng minh năng lực tài chính gồm báo cáo tài chính đã kiểm toán hai năm gần nhất, cam kết hỗ trợ tài chính của công ty mẹ hoặc tài liệu khác chứng minh năng lực tài chính.

Đáng chú ý, Nghị định quy định rõ nguyên tắc ưu tiên khi có từ hai đơn vị trở lên cùng đề nghị giao khu vực biển để khảo sát tại một khu vực. Theo đó, thứ tự ưu tiên được xác định lần lượt đối với doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ được giao nhiệm vụ; đơn vị có vốn chủ sở hữu lớn hơn; đơn vị có kinh nghiệm triển khai dự án điện gió ngoài khơi hoặc các dự án năng lượng quy mô lớn; và cuối cùng là đơn vị nộp hồ sơ sớm hơn.

Nghị định cũng quy định mỗi dự án điện gió ngoài khơi bán điện lên hệ thống điện quốc gia trong quy hoạch phát triển điện lực chỉ được giao cho một đơn vị khảo sát trong thời gian thực hiện khảo sát.

Làm rõ điều kiện lựa chọn nhà đầu tư

Đối với doanh nghiệp đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư dự án điện gió ngoài khơi bán điện lên hệ thống điện quốc gia, Nghị định quy định doanh nghiệp phải có vốn chủ sở hữu tham gia dự án không thấp hơn 20% tổng vốn đầu tư, đồng thời có cam kết cho vay của ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoặc tổ chức tín dụng khác đối với phần vốn còn lại của dự án.

Trường hợp nhà đầu tư nước ngoài hoặc tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tham gia dự án phải đáp ứng các điều kiện theo Nghị định số 58/2025/NĐ-CP và có tỷ lệ vốn góp tối thiểu 15%; đối với doanh nghiệp trong nước không có nhà đầu tư nước ngoài là thành viên hoặc cổ đông, tỷ lệ vốn góp đầu tư tối thiểu là 5%. Trường hợp hồ sơ do liên danh từ hai doanh nghiệp trở lên lập thì điều kiện về vốn chủ sở hữu được tính trên tổng năng lực của các thành viên trong liên danh.

Nghị định số 272/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Nghị quyết số 253/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội về các cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026-2030 - Ảnh: Lê Minh/TTXVN

Nghị định cũng quy định cụ thể nội dung hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các dự án dự kiến vận hành trong giai đoạn 2025-2030 và 2031-2035, bao gồm thông tin về khu vực biển sử dụng, số liệu khảo sát gió, địa hình, địa chất, khí tượng hải văn, phương án đấu nối và tiến độ thực hiện dự án. Hồ sơ được thẩm định trên cơ sở các yêu cầu về quốc phòng, an ninh, chủ quyền quốc gia, tài nguyên, môi trường biển và hải đảo, hàng hải, dầu khí cùng các nội dung theo quy định của pháp luật về đầu tư.

Bên cạnh đó, Nghị định làm rõ cơ chế xử lý chi phí khảo sát và chi phí lập hồ sơ đối với trường hợp doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ được giao thực hiện khảo sát để đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư. Theo quy định, các khoản chi phí này phải được kiểm toán; trường hợp lựa chọn được nhà đầu tư trúng thầu thì nhà đầu tư có trách nhiệm hoàn trả chi phí khảo sát, chi phí lập hồ sơ theo quy định trước khi được chấp thuận thực hiện dự án.

Hoàn thiện cơ chế lựa chọn nhà đầu tư và phát triển lưới điện

Nghị định quy định cụ thể cơ chế tiếp nhận, giải quyết hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư và hồ sơ đề nghị giao khu vực biển để khảo sát dự án điện gió ngoài khơi.

Theo đó, đối với các dự án dự kiến vận hành trong giai đoạn 2025-2030, Bộ Tài chính không giải quyết hồ sơ đối với dự án đang trong thời hạn được giao khu vực biển để khảo sát hoặc có khu vực biển chồng lấn với dự án khác đang được khảo sát. Bộ Nông nghiệp và Môi trường chỉ tiếp nhận hồ sơ đề nghị giao khu vực biển sau khi dự án đã được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư, trừ trường hợp giao thêm khu vực biển theo quy định. Trường hợp có nhiều hồ sơ cùng đề xuất một dự án, hồ sơ đầy đủ, hợp lệ được nộp trước sẽ được ưu tiên xem xét theo quy định.

Đối với dự án đầu tư kinh doanh lưới điện, Nghị định quy định hồ sơ, trình tự, thủ tục chấp thuận nhà đầu tư. Trường hợp dự án đi qua từ hai tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trở lên, UBND cấp tỉnh nơi có điểm đầu đường dây là cơ quan chủ trì tiếp nhận, xử lý hồ sơ và lấy ý kiến các địa phương liên quan. Việc xem xét chấp thuận nhà đầu tư được thực hiện trên cơ sở sự phù hợp với quy hoạch phát triển điện lực, phương án phát triển mạng lưới cấp điện trong quy hoạch tỉnh; năng lực tài chính, mục tiêu, quy mô, tổng vốn đầu tư, phương án huy động vốn, tiến độ thực hiện dự án và các điều kiện khác theo quy định của pháp luật.

Phân công rõ trách nhiệm tổ chức thực hiện

Nghị định giao Bộ Công Thương theo dõi, hướng dẫn và kiểm tra việc thực hiện; tổ chức sơ kết sau 3 năm để tham mưu Chính phủ báo cáo Quốc hội tại kỳ họp cuối năm 2028 và tổng kết việc thực hiện vào cuối năm 2030. Thanh tra Chính phủ, các bộ, ngành liên quan và UBND các tỉnh, thành phố có trách nhiệm phối hợp triển khai, kiểm tra, thanh tra và báo cáo kết quả thực hiện theo quy định. UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện báo cáo kết quả hằng năm trước ngày 25/12 để Bộ Công Thương tổng hợp, báo cáo Chính phủ.

Nghị định số 272/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 4/7/2026 đến hết ngày 31/12/2030, đồng thời quy định điều khoản chuyển tiếp đối với các hồ sơ giao khu vực biển để khảo sát dự án điện gió ngoài khơi đã được Bộ Nông nghiệp và Môi trường thụ lý trước thời điểm Nghị định có hiệu lực nhưng chưa được giao khu vực biển.