Chính quyền 2 cấp: Từ ổn định bộ máy đến yêu cầu kiến tạo, đột phá phát triển

Quang cảnh Hội nghị sơ kết 1 năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp tại Quảng Ninh.

Ngày 29/5, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Ninh tổ chức Hội nghị sơ kết 1 năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Hội nghị được xem là dấu mốc quan trọng để đánh giá toàn diện quá trình triển khai một trong những cuộc cải cách tổ chức bộ máy có quy mô lớn nhất của tỉnh trong nhiều năm qua.

Từ ngày 1/7/2025, cùng với cả nước, Quảng Ninh chính thức vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, chấm dứt hoạt động của cấp huyện, chuyển sang mô hình quản lý gồm cấp tỉnh và cấp xã. Trước thời điểm đó, tỉnh đã thực hiện hàng loạt bước chuẩn bị về nhân sự, cơ sở vật chất, hạ tầng số, quy trình điều hành và phân cấp nhiệm vụ. Ngày 15/6/2025, toàn bộ hệ thống đã được vận hành thử nghiệm để kiểm tra khả năng phối hợp, xử lý công việc và giải quyết thủ tục hành chính trong điều kiện mới.

Theo đánh giá tại hội nghị, sau một năm triển khai, bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp trên địa bàn tỉnh bước đầu khẳng định tính đúng đắn, phù hợp với yêu cầu đổi mới tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ nhân dân. Dù khối lượng công việc lớn, phạm vi tác động rộng và liên quan trực tiếp tới hàng triệu người dân, quá trình chuyển đổi được thực hiện đồng bộ, chặt chẽ, không làm gián đoạn hoạt động lãnh đạo, điều hành và giải quyết thủ tục hành chính.

Các đại biểu tham dự Hội nghị.

Đáng chú ý, việc sắp xếp không chỉ dừng lại ở giảm đầu mối hay tinh gọn biên chế. Theo lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh, đây thực chất là quá trình tái cấu trúc toàn diện phương thức lãnh đạo, quản lý và tổ chức thực thi quyền lực ở địa phương. Khi không còn cấp trung gian, khoảng cách từ chủ trương đến thực tiễn được rút ngắn, nhưng đồng thời áp lực điều hành trực tiếp đối với cấp cơ sở cũng lớn hơn rất nhiều.

Một trong những kết quả nổi bật được ghi nhận sau một năm vận hành là sự chuyển biến rõ nét về hiệu quả quản trị và chất lượng phục vụ người dân.

Theo báo cáo tại hội nghị, các thủ tục hành chính được tiếp nhận, giải quyết thông suốt, không xảy ra tình trạng ùn tắc khi thực hiện mô hình mới. Hệ thống điều hành tác nghiệp điện tử, phòng họp không giấy, giải quyết công việc trên môi trường số tiếp tục được triển khai đồng bộ, góp phần hình thành nền hành chính hiện đại, minh bạch, giảm thời gian và chi phí xã hội cho người dân và doanh nghiệp.

Các đại biểu tham luận tại Hội nghị.

Thực tế trong những tháng đầu vận hành cho thấy nhiều địa phương đã phát huy hiệu quả mô hình mới. Tại các trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã, nhiều thủ tục liên quan đến đất đai, hộ tịch, chứng thực được giải quyết nhanh hơn trước; quy trình xử lý được công khai, minh bạch và người dân có thể theo dõi trực tuyến.

Đến nay, Quảng Ninh tiếp tục duy trì vị trí trong nhóm dẫn đầu cả nước về cải cách hành chính, chuyển đổi số và chất lượng điều hành. Mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp đối với việc giải quyết thủ tục hành chính vẫn duy trì ở mức rất cao.

Bà Trịnh Thị Minh Thanh, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh điều hành phần tham luận tại hội trường.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh Quản Minh Cường nhấn mạnh, kết quả sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là nỗ lực lớn của cả hệ thống chính trị, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và sự đồng thuận của nhân dân. Theo Bí thư Tỉnh ủy, thành công của mô hình mới không chỉ đo bằng số đầu mối được sắp xếp hay tầng nấc trung gian được cắt giảm, mà phải được kiểm chứng bằng chất lượng quản trị, hiệu quả điều hành và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp.

Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh cho rằng, yêu cầu đặt ra trong giai đoạn tới không còn dừng ở “vận hành ổn định”, mà phải chuyển sang “vận hành hiệu quả, tạo đột phá phát triển”. Trong bối cảnh Bộ Chính trị đã đồng ý chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp cần trở thành nền tảng cho hệ thống quản trị hiện đại, tích hợp, liên thông, dựa trên dữ liệu, đủ khả năng phản ứng nhanh trước yêu cầu phát triển mới.

Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh Quản Minh Cường phát biểu chỉ đạo tại hội nghị.

Trên tinh thần đó, Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu các cấp ủy, chính quyền, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy theo hướng thông suốt, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ hiệu quả; kiên quyết khắc phục tình trạng mô hình đã đổi mới nhưng tư duy điều hành, quy trình xử lý công việc và phương thức phối hợp vẫn theo lối cũ. Cùng với đó là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền thực chất gắn với bảo đảm nguồn lực, tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực; chú trọng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh, trách nhiệm, đạo đức công vụ và khát vọng cống hiến.

Sau một năm vận hành, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp ở Quảng Ninh có thể xem đã vượt qua giai đoạn thử thách ban đầu. Tuy nhiên, như nhận định của lãnh đạo tỉnh, đây mới chỉ là bước khởi đầu của một quá trình đổi mới sâu rộng hơn. Thách thức phía trước không còn là việc bộ máy có vận hành được hay không, mà là vận hành như thế nào để tạo ra chất lượng quản trị tốt hơn, nền hành chính hiện đại hơn và động lực phát triển mạnh mẽ hơn cho địa phương trong giai đoạn mới.