Chính quyền địa phương hai cấp: Hạn chế 'chờ hướng dẫn', 'đợi tổng hợp' bầu cử

Giảm mạnh các khâu trung gian

Xã miền núi biên giới Na Mèo (huyện Quan Sơn cũ) là địa phương đặc biệt khó khăn với hơn 80% dân tộc Thái, địa bàn rộng, trình độ dân trí thấp. Để chuẩn bị bầu cử ĐBQH và HĐND các cấp, xã đã thành lập 5 tổ bầu cử ở 9 khu vực bỏ phiếu tại nhà văn hóa các bản với số lượng thành viên tổ bầu cử là 135 người. Trong đó có tổ bầu cử bản Ché Lầu của dân tộc Mông sống trên đỉnh đồi là xã xa trung tâm nhất (15 km).

Ông Lương Văn Thủy (bên phải), Chủ tịch UBND xã Na Mèo trao đổi với phóng viên Báo điện tử Tiếng nói Việt Nam.

Trao đổi với phóng viên Báo điện tử Tiếng nói Việt Nam, ông Lương Văn Thủy, Chủ tịch UBND xã Na Mèo (huyện Quan Sơn cũ) cho biết, một trong những ý nghĩa nổi bật của chính quyền địa phương hai cấp trong đợt bầu cử lần này là giảm mạnh các khâu trung gian trong chỉ đạo, điều hành.

“Thay vì phải qua nhiều tầng nấc như trước, các văn bản hướng dẫn, kế hoạch, mốc thời gian và yêu cầu nghiệp vụ từ tỉnh được chuyển tải trực tiếp, kịp thời đến cấp xã. Tôi đã tham gia chỉ đạo nhiều lần bầu cử nhưng nhờ thực hiện chính quyền mới mà nội dung chỉ đạo lần này ngắn gọn hơn, rõ việc, rõ trách nhiệm, hạn chế tình trạng “chờ hướng dẫn”, “đợi tổng hợp”. Điều này giúp chính quyền cơ sở chủ động xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa bàn”, ông Thủy nói.

Việc xã trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm giúp nắm chắc tình hình từng bản. Những băn khoăn của người dân được giải đáp ngay, không phải chờ báo cáo qua nhiều cấp. Đây là điều đặc biệt quan trọng ở vùng biên giới, nơi nhận thức của người dân về bầu cử còn có sự khác nhau.

“Ngay sau khi tiếp nhận các văn bản chỉ đạo, kế hoạch bầu cử từ tỉnh, Đảng ủy, UBND xã Na Mèo đã nhanh chóng tổ chức hội nghị quán triệt, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên trong Ban chỉ đạo, Ủy ban bầu cử xã. Các nội dung quan trọng về quyền và nghĩa vụ của cử tri, tiêu chuẩn đại biểu, thời gian, địa điểm bỏ phiếu… được lãnh đạo xã trực tiếp truyền tải xuống các thôn, bản thông qua đội ngũ bí thư chi bộ, trưởng thôn, người có uy tín trong cộng đồng”, ông Lương Văn Thủy nhấn mạnh.

Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm

Bên cạnh đó, chính quyền hai cấp còn góp phần tăng tính minh bạch, rõ ràng trong phân công trách nhiệm. Cấp tỉnh tập trung ban hành chủ trương, định hướng, kiểm tra, giám sát; cấp xã chịu trách nhiệm trực tiếp tổ chức thực hiện. Sự phân định này giúp công tác chuẩn bị bầu cử diễn ra đồng bộ, thống nhất nhưng vẫn phát huy được tính chủ động, sáng tạo của cơ sở. Việc phân định rõ trách nhiệm giữa cấp trên và cấp xã đã giúp các khâu chỉ đạo, hướng dẫn, tổ chức thực hiện được minh bạch, rõ người, rõ việc.

Ông Lương Văn Hiệp, Bí thư xã Mường Mìn (huyện Quan Sơn cũ), tỉnh Thanh Hóa.

Ông Lương Văn Hiệp, Bí thư Đảng ủy xã Mường Mìn (huyện Quan Sơn cũ) khẳng định, đợt bầu cử lần này có nhiều điểm khác biệt so với các nhiệm kỳ trước, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện tại cơ sở. Nổi bật nhất là việc giảm số lượng đại biểu dân cử cùng với chính quyền hai cấp giúp các khâu tổ chức được thực hiện nhanh gọn, khoa học và thống nhất hơn.

So với nhiệm kỳ trước, số lượng đại biểu HĐND xã Mường Mìn giảm đáng kể. Trước đây, các xã khu vực miền núi được chia theo khu vực, có xã biên giới có tới 23 đại biểu. Nhiệm kỳ này, theo quy định mới, các xã miền núi có dưới 5.000 dân chỉ còn 15 đại biểu. Việc tinh gọn số lượng đại biểu tạo nhiều thuận lợi trong công tác giới thiệu, hiệp thương và lựa chọn nhân sự. Ngay tại vòng hiệp thương lần thứ nhất, xã Mường Mìn đã giới thiệu 38 người ứng cử, bảo đảm đầy đủ cơ cấu, thành phần theo quy định như dân tộc, giới tính, độ tuổi, ngoài Đảng, tái cử…, nhưng vẫn gọn nhẹ và dễ triển khai hơn rất nhiều so với nhiệm kỳ trước.

Một điểm mới quan trọng khác được ông Lương Văn Hiệp chia sẻ, chính quyền hai cấp đi vào hoạt động, việc tổ chức bầu cử đã giúp công tác chỉ đạo, điều hành thống nhất và xuyên suốt hơn. Công tác niêm yết danh sách cử tri không còn tình trạng mỗi nơi làm một cách như trước mà được thực hiện theo một khung thống nhất do Ủy ban bầu cử hướng dẫn, trên cơ sở chỉ đạo của Trung ương.

Bên cạnh đó, hệ thống văn bản pháp luật, hướng dẫn về bầu cử trong nhiệm kỳ này cũng được ông Hiệp đánh giá là dễ tiếp cận hơn. Với tổng số 15 đại biểu được bầu từ 5 bản trên địa bàn, cùng sự chỉ đạo sát sao, linh hoạt và khoa học, Bí thư Đảng ủy xã Mường Mìn khẳng định công tác bầu cử nhiệm kỳ này thuận lợi hơn nhiều so với trước. Những đổi mới về tổ chức, nhân sự và ứng dụng chuyển đổi số không chỉ giúp giảm áp lực cho cơ sở mà còn góp phần bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, đúng luật, an toàn và hiệu quả.

“Khi phát sinh vướng mắc trong quá trình triển khai, các tổ bầu cử, cán bộ phụ trách từng mảng chỉ cần đưa nội dung vào nhóm zalo công việc là chỉ sau một đến hai phút đã nhận được phản hồi, hướng dẫn cụ thể. So với nhiệm kỳ trước, khi phải chờ văn bản giấy hoặc biểu mẫu gửi về, cách làm này giúp tiết kiệm rất nhiều thời gian, hạn chế tồn đọng và sai sót”, ông Lương Văn Hiệp cho biết thêm.

Linh hoạt, gần dân, sát địa bàn

Một trong những khâu quan trọng nhất trong công tác chuẩn bị bầu cử ở miền núi là việc rà soát, lập danh sách cử tri. Do đặc điểm dân cư phân tán, nhiều hộ sinh sống ở vùng sâu, vùng xa, thậm chí giáp biên giới, việc lập danh sách cử tri không thể làm “trên giấy” mà đòi hỏi sự vào cuộc trực tiếp, kiên trì của các tổ công tác.

Ông Phạm Bá Lập, Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã Mường Mìn.

Góp phần quan trọng vào thành công của công tác bầu cử ở miền núi là vai trò của Mặt trận Tổ quốc các cấp, đặc biệt ở cấp xã. Với lợi thế gần dân, hiểu dân, Mặt trận đã chủ động phối hợp với chính quyền, các tổ chức thành viên để tuyên truyền, vận động cử tri tham gia bầu cử.

“Chúng tôi xác định công tác bầu cử phải lấy người dân làm trung tâm. Mặt trận tổ quốc tập trung tuyên truyền để bà con hiểu đây là quyền lợi gắn liền với trách nhiệm, từ đó tự giác, phấn khởi tham gia ngày bầu cử. Bên cạnh đó, Mặt trận Tổ quốc xã còn tham gia giám sát công tác chuẩn bị bầu cử, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của cử tri, kịp thời phản ánh với cấp ủy, chính quyền để bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra đúng luật, dân chủ, an toàn”, ông Phạm Bá Lập, Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã Mường Mìn (huyện Quan Sơn cũ) khẳng định.

Từ thực tiễn tại các xã miền núi biên giới Thanh Hóa, có thể khẳng định, chính quyền địa phương hai cấp không chỉ là một bước đổi mới về tổ chức bộ máy, mà còn mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc trong công tác bầu cử. Việc tinh gọn đầu mối, rút ngắn quy trình, tăng quyền chủ động cho cơ sở đã góp phần tạo nên không khí bầu cử khẩn trương, nghiêm túc nhưng phấn khởi, tin tưởng trong nhân dân. Đây chính là tiền đề quan trọng để cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 diễn ra thành công, thực sự là ngày hội lớn của toàn dân.

Lê Hải - CTV Minh Hiền/VOV.VN