Chính quyền Greenland tuyên bố sẽ ở lại với Đan Mạch, không chọn gia nhập Mỹ

Thủ hiến Greenland Jens Frederik Nielsen và Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen tại cuộc họp báo chung hôm 13/1. Ảnh: Reuters.

Trong buổi họp báo chung tại Copenhagen hôm 13/1 với Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen, Thủ hiến Greenland Jens Frederik Nielsen tuyên bố Greenland đang đối mặt khủng hoảng địa–chính trị nghiêm trọng. Nếu bắt buộc phải lựa chọn giữa Mỹ và Đan Mạch, “Greenland sẽ chọn Đan Mạch”. Ông nhấn mạnh Greenland không phải là đối tượng để mua bán. “Điều quan trọng nhất là chúng tôi không tự bán mình. Greenland không thể bị mua. Lập trường của chúng tôi hoàn toàn rõ ràng: Chúng tôi muốn hợp tác, muốn liên minh”, ông khẳng định.

Tuyên bố của ông Nielsen được đưa ra trước thềm chuyến làm việc tại Washington giữa ngoại trưởng Đan Mạch và Greenland với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và Phó Tổng thống J.D. Vance vào 14/1. Giới quan sát cho rằng mục tiêu của cuộc gặp là hạ nhiệt phát ngôn đe dọa Greenland gần đây từ chính quyền Mỹ và tháo ngòi căng thẳng xoay quanh hòn đảo có vị trí chiến lược này.

Ông Nielsen mô tả tình hình hiện nay là “rất nghiêm trọng”, đồng thời nhấn mạnh các tuyên bố của chính quyền Trump về khả năng sáp nhập Greenland là “không thể chấp nhận”. Greenland với dân số khoảng 57.000 người trong nhiều năm vẫn có tranh luận về việc tách khỏi Đan Mạch, song các khảo sát cho thấy đa số cư dân phản đối việc gia nhập Mỹ. Kết quả bầu cử tháng 3/2025 cũng phản ánh xu hướng này khi 3/4 cử tri ủng hộ các đảng theo đuổi lộ trình độc lập chậm rãi.

Đa số người dân Greenland muốn duy trì quan hệ vùng lãnh thổ tự trị hiện tại với Đan Mạch, không chấp nhận bị Mỹ sáp nhập. Ảnh: Singtao.

Khi được hỏi liệu điều đó đồng nghĩa Greenland sẽ không bàn về độc lập nữa, ông Nielsen cho hay điều quan trọng nhất hiện nay là đoàn kết, tái khẳng định rằng Greenland đứng trong Vương quốc Đan Mạch và “hoàn toàn thống nhất” trong việc bảo vệ các nguyên tắc căn bản.

Trong vấn đề Greenland, Đan Mạch và Greenland cũng không đơn độc. Một nhóm nước châu Âu do Anh và Đức dẫn đầu đang thảo luận phương án triển khai hiện diện quân sự tại Greenland nhằm cho thấy châu Âu coi trọng an ninh Bắc Cực trước áp lực từ Washington.

Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius nhấn mạnh an ninh Bắc Đại Tây Dương và Bắc Cực chỉ có thể được bảo đảm thông qua hợp tác đa phương, phù hợp luật pháp quốc tế và chia sẻ trách nhiệm an ninh. Ông nói thêm Berlin đang tăng cường hiện diện trong khu vực, đồng thời khẳng định ủng hộ mạnh mẽ toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền của Vương quốc Đan Mạch và Greenland.

Hạ nghị sĩ Cộng hòa bang Florida Randall Adam Fine hôm 12/1 đã trình một dự luật nhằm trao quyền cho Tổng thống Trump thực thi mọi biện pháp cần thiết để sáp nhập Greenland và cuối cùng đưa vùng lãnh thổ này trở thành một bang của Hoa Kỳ. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio dự kiến trong tuần này sẽ gặp đại diện của Đan Mạch và Greenland để bàn về tương lai Greenland. Chính quyền tự trị Greenland phát đi tuyên bố khẳng định trong mọi tình huống đều không thể chấp nhận việc Mỹ tiếp quản hòn đảo.

Dự luật mang tên “Luật sáp nhập và lập bang Greenland”, đã được chuyển tới các ủy ban liên quan của Quốc hội Mỹ để xem xét. Dự luật trao quyền cho Tổng thống Trump tiến hành các bước cần thiết, bao gồm đàm phán với Đan Mạch, để Greenland trở thành lãnh thổ của Mỹ. Sau khi tiếp quản, chính phủ phải báo cáo lên Quốc hội mọi biện pháp cần thiết để đẩy nhanh quá trình “lập bang”.

Phó Tổng thống Mỹ JD. Vance đến Greenland tháng 3/2025, chuyến đi gây tranh cãi. Ảnh: Singtao.

Ông Fine tuyên bố dự luật nhằm đảm bảo lợi ích chiến lược của Mỹ tại Bắc Cực: “Greenland không phải một tiền đồn xa xôi có thể bỏ mặc. Nó là tài sản an ninh quốc gia trọng yếu: ai kiểm soát Greenland, người đó kiểm soát các tuyến hàng hải chủ chốt ở Bắc Cực và cấu trúc an ninh bảo vệ nước Mỹ”.

Greenland nằm ở đông bắc Bắc Mỹ, là đảo lớn nhất thế giới và là lãnh thổ tự trị của Đan Mạch. Quốc phòng và đối ngoại do Copenhagen quản lý, trong khi Mỹ hiện duy trì một căn cứ quân sự tại đây. Từ khi nhậm chức năm 2025, ông Trump nhiều lần tỏ ý muốn sở hữu Greenland và không loại trừ khả năng dùng vũ lực.

Phát biểu của ông Trump về việc thôn tính Greenland khiến người dân địa phương lo lắng. Theo BBC, có tới 85% dân Greenland phản đối việc Mỹ tiếp quản.

Sky News đã thực hiện cuộc phỏng vấn đường phố tại thủ đô Nuuk. Khi phóng viên nhắc lại lời Trump muốn làm Greenland “vĩ đại hơn”, một phụ nữ đáp: “Chúng tôi đã ổn rồi. Có McDonald’s cũng không khiến chúng tôi tốt hơn”.

Một nhóm thanh thiếu niên còn nói mạnh hơn: “Nếu ông Trump đang xem phóng sự này, chúng tôi không thích ông. Đừng đến Greenland, đừng đánh Greenland, đừng mua Greenland, — ở đây không ai bán”.

Một phụ nữ khác khi được hỏi về lời hứa “sẽ kiếm được số tiền lớn” từ ông Trump, đã đáp: “Chúng tôi đã rất giàu rồi”.

Theo Singtao, IFeng

Thu Thủy