Chính quyền hai cấp: Nâng cao hiệu quả phối hợp bảo vệ an toàn lưới truyền tải điện

Truyền tải điện Đắk Lắk phối hợp Công an tuyên truyền bảo vệ hành lang lưới điện trên địa bàn tỉnh.

Sau gần 1 năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp (cấp tỉnh và cấp xã, phường), thay thế cấp huyện theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi), thực tiễn tại khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên cho thấy nhiều chuyển biến tích cực. Việc giảm trung gian, xác định rõ đầu mối phối hợp đã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý địa bàn, rút ngắn thời gian xử lý các vụ việc phát sinh liên quan đến lưới điện truyền tải.

Là đơn vị quản lý hệ thống truyền tải trên địa bàn có nhiều tuyến đường dây đi qua khu vực đồi núi, ven biển và thường xuyên chịu ảnh hưởng của mưa bão, Truyền tải điện Khánh Hòa là một trong những đơn vị cảm nhận rõ sự thay đổi này.

Ông Trần Quảng Ngãi, Phó Truyền tải điện Khánh Hòa thuộc Công ty Truyền tải điện 3 (PTC3) cho biết: Thời gian đầu triển khai mô hình chính quyền hai cấp, đơn vị gặp không ít khó khăn do tổ chức bộ máy địa phương thay đổi, nhân sự được sắp xếp lại trong khi phạm vi quản lý rộng. Tuy nhiên, khi bộ máy từng bước ổn định, hiệu quả phối hợp giữa ngành điện và chính quyền địa phương được cải thiện rõ rệt.

Theo ông Ngãi, Sở Công thương Khánh Hòa đã chủ động ban hành các văn bản đề nghị chính quyền địa phương có đường dây truyền tải đi qua phối hợp đơn vị quản lý vận hành trong bảo vệ hành lang an toàn lưới điện. Đồng thời, chính quyền cấp xã, phường cũng tích cực tuyên truyền pháp luật về bảo vệ công trình điện lực; phối hợp với lực lượng Công an, Quân đội và các đơn vị liên quan hỗ trợ xử lý những khó khăn phát sinh trong quá trình quản lý vận hành.

"Sau 1 năm thực hiện mô hình chính quyền 2 cấp, đơn vị quản lý vận hành lưới điện chúng tôi nhận được rất nhiều sự hỗ trợ từ các cấp chính quyền địa phương. Các sở, ngành và chính quyền cơ sở đều chủ động phối hợp trong công tác tuyên truyền, bảo vệ hành lang lưới điện, tháo gỡ các khó khăn để hệ thống vận hành an toàn, liên tục", ông Ngãi cho biết.

Nhân viên vận hành kiểm tra thiết bị tại Trạm biến áp 220kV Quy Nhơn, Gia Lai.

Không chỉ tại Khánh Hòa, những thay đổi trong cơ chế phối hợp cũng được ghi nhận tại Gia Lai - địa bàn có quy mô lưới truyền tải lớn, đóng vai trò quan trọng trong giải tỏa công suất các nguồn năng lượng tái tạo khu vực Tây Nguyên.

Ông Trần Hồng Tuấn, Phó Truyền tải điện Gia Lai (PTC3), đánh giá hiệu quả nổi bật nhất của mô hình chính quyền 2 cấp là việc rút ngắn quy trình phối hợp giữa đơn vị truyền tải với chính quyền địa phương.

"Sau khi sắp xếp chính quyền địa phương 2 cấp, số lượng xã ít hơn và không còn cấp trung gian. Việc liên hệ trong bảo đảm hành lang lưới điện thuận lợi hơn rất nhiều. Các kiến nghị được xử lý nhanh, rõ đầu mối", ông Tuấn chia sẻ.

Theo ông Tuấn, trước đây nhiều nội dung phải thông qua cấp trung gian nên thời gian xử lý kéo dài. Hiện nay, các kiến nghị liên quan vi phạm hành lang tuyến, sạt lở móng cột, nguy cơ cháy dưới đường dây hoặc giải phóng mặt bằng đều được trao đổi trực tiếp với cấp có thẩm quyền, giúp việc xử lý nhanh hơn, đặc biệt trong các tình huống khẩn cấp.

Một thí dụ điển hình là quá trình xử lý vị trí cột số 14 thuộc tuyến đường dây Tuy Hòa-Quy Nhơn. Sau ảnh hưởng của mưa lũ cuối năm 2025, chính quyền phường Quy Nhơn Tây đã phối hợp chặt chẽ với đơn vị truyền tải trong công tác giao đất, xử lý sạt lở và hỗ trợ triển khai phương án di dời vị trí cột, góp phần bảo đảm an toàn vận hành tuyến đường dây.

Theo ông Huỳnh Quang Thịnh, Phó Giám đốc Công ty Truyền tải điện 3, bên cạnh việc rút ngắn thời gian xử lý, mô hình mới còn phát huy rõ vai trò của chính quyền cơ sở trong quản lý địa bàn.

"Chính quyền địa phương hiện nay nắm địa bàn rất sát. Khi phát hiện vi phạm hành lang lưới điện, thông tin được chuyển đến đơn vị truyền tải nhanh hơn, giúp xử lý kịp thời", ông Thịnh cho biết.

Phó Giám đốc Sở Công thương tỉnh Khánh Hòa, ông Nguyễn Sanh Đương cũng ghi nhận sự phối hợp giữa chính quyền địa phương, lực lượng chức năng và Truyền tải điện Khánh Hòa thời gian qua đã mang lại nhiều kết quả tích cực trong bảo vệ công trình điện lực, phòng chống cháy rừng mùa khô và bảo đảm vận hành an toàn hệ thống truyền tải điện. Một trong những kết quả nổi bật là Truyền tải điện Khánh Hòa đã hoàn thành ký kết quy chế phối hợp bảo vệ tuyến đường dây 500kV Vân Phong-Thuận Nam với toàn bộ Ủy ban nhân dân cấp xã có đường dây đi qua.

“Việc thiết lập cơ chế phối hợp thống nhất ngay từ cơ sở đã góp phần nâng cao trách nhiệm của chính quyền địa phương trong công tác bảo vệ hành lang lưới điện, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để đơn vị quản lý vận hành xử lý nhanh các tình huống phát sinh”, ông Đương nhấn mạnh.

Bên cạnh những kết quả tích cực, các đơn vị truyền tải vẫn đối mặt với không ít khó khăn. Một số tồn tại về hành lang tuyến kéo dài nhiều năm chưa được xử lý dứt điểm; công tác giải phóng mặt bằng tại một số dự án còn vướng mắc; nguy cơ cháy rừng, đốt thực bì và thời tiết cực đoan tiếp tục gây áp lực đối với công tác quản lý vận hành hệ thống truyền tải điện.

Tổ Quản lý vận hành đường dây Quy Nhơn phát quang hành lang chống cháy Đường dây 220kV Tuy Hòa-Quy Nhơn.

Tuy nhiên, từ thực tiễn tại các đơn vị thuộc Công ty Truyền tải điện 3 có thể thấy mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã tạo chuyển biến tích cực trong cơ chế phối hợp giữa ngành điện với địa phương. Khi chính quyền cấp xã trực tiếp nắm địa bàn, còn cấp tỉnh thực hiện vai trò điều phối, chỉ đạo đã giúp nhiều công việc được triển khai đồng bộ và kịp thời hơn.

Trong bối cảnh hệ thống điện quốc gia đang tiếp tục mở rộng để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng, những kết quả bước đầu sau gần một năm vận hành mô hình chính quyền hai cấp cho thấy đây không chỉ là sự thay đổi về tổ chức bộ máy, mà còn góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước đối với hạ tầng năng lượng thiết yếu, tạo nền tảng thuận lợi cho việc phát triển lưới điện truyền tải trong giai đoạn tới.