Chính quyền Tổng thống Trump bóp nghẹt hàng trăm dự án năng lượng sạch

Cánh đồng cối xay gió ở gần Palm Springs, California, Mỹ. Ảnh minh họa: AFP/ TTXVN

Cú sốc từ những dự án bị khai tử

Một ví dụ điển hình cho tình trạng này là dự án điện gió Jackalope tại Wyoming. Từng được kỳ vọng sẽ cung cấp điện sạch cho bang Idaho vào năm 2027 với quy mô tương đương diện tích thành phố Chicago, dự án này hiện đã chính thức bị hủy bỏ. Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến sự sụp đổ của Jackalope là do các đánh giá môi trường quan trọng từ Bộ Nội vụ bị đình trệ trong nhiều tháng, tạo ra những "bất ổn liên quan đến quy trình cấp phép liên bang".

Không chỉ Jackalope, hiện có hơn 60 trang trại điện gió và điện mặt trời quy mô lớn trên đất công khắp nước Mỹ đang bị cản trở. Nghiêm trọng hơn, hàng trăm dự án khác trên đất tư nhân cũng đang đối mặt với nguy cơ "khai tử" do phải chờ đợi sự tham vấn từ các cơ quan liên bang. Theo Hiệp hội Công nghiệp Năng lượng Mặt trời, khoảng 73.000 megawatt dự án điện mặt trời trên đất liền đang gặp rủi ro do sự can thiệp chính trị, một hành động mà họ gọi là một cuộc "phong tỏa".

Cơ chế "tê liệt" từ bàn làm việc của Bộ trưởng

Sự chậm trễ này không phải ngẫu nhiên. Sau khi cắt giảm trợ cấp thuế cho năng lượng tái tạo vào tháng 7/2025, chính quyền ông Trump đã thiết lập các quy định mới yêu cầu những quyết định vốn thuộc thẩm quyền của nhân viên cấp dưới nay phải thông qua sự xem xét của Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum.

Điều này đã khiến cho quy trình hành chính bị tắc nghẽn. Những thủ tục trước đây được coi là thường quy, như phê duyệt đường dẫn hoặc đánh giá tác động đến động vật hoang dã, hiện đều phải chờ đợi trên bàn làm việc của Bộ trưởng.

Tại bang Indiana, dự án điện mặt trời Patoka không thể tiến hành vì Bộ Nội vụ đã ngăn cản các công ty năng lượng tái tạo sử dụng cơ sở dữ liệu về động vật hoang dã do ngân sách nhà nước tài trợ.

Trong khi đó, các nhân viên cấp dưới tại các cơ quan liên bang lại cảm thấy bối rối về cách triển khai các công việc thường nhật, dẫn đến việc cấp phép gần như dừng lại hoàn toàn.

Giá điện tăng và sự trỗi dậy của nhiên liệu hóa thạch

Các chuyên gia cảnh báo rằng sự đình trệ này sẽ dẫn đến tình trạng thiếu hụt điện năng và khiến hóa đơn tiền điện của người dân Mỹ tăng cao. Để thích nghi, một số nhà phát triển đang phải chi thêm hàng triệu USD để thiết kế lại các dự án nhằm tránh đất liên bang, dù điều này làm giảm hiệu quả của dự án.

Đáng chú ý, sự kìm hãm năng lượng sạch đang đẩy các công ty quay trở lại với nhiên liệu hóa thạch. Idaho Power hiện đang đẩy nhanh kế hoạch lắp đặt các động cơ đốt khí tự nhiên, một trong những phương pháp tạo ra điện đắt đỏ và gây ô nhiễm hơn, để thay thế cho nguồn điện gió bị mất từ dự án Jackalope.

Phản ứng trái chiều

Đại diện Nhà Trắng, bà Taylor Rogers đầu tháng 2/2026 khẳng định các chính sách này nhằm đảo ngược sự "ưu tiên bất công đối với năng lượng xanh" và tạo ra một sân chơi bình đẳng cho dầu khí. Bản thân Tổng thống Trump cũng tuyên bố rõ ràng mục tiêu của ông là "không để bất kỳ cối xay gió nào được xây dựng".

Tuy nhiên, ngay cả một số giám đốc điều hành trong ngành dầu khí cũng bày tỏ sự lo ngại rằng các biện pháp hạn chế trên diện rộng này có thể tạo tiền lệ xấu, cho phép các chính quyền tương lai sử dụng chiến thuật tương tự để chống lại nhiên liệu hóa thạch. Thượng nghị sĩ Martin Heinrich cảnh báo rằng những nguồn năng lượng rẻ nhất mà Mỹ có thể bổ sung vào lưới điện hiện đang bị "mắc kẹt trên bàn làm việc của Bộ trưởng Burgum".

Trường Giang (P/v TTXVN tại New York)