Chính sách bảo vệ sức khỏe người dân trên thế giới Ấn Độ đề xuất xét nghiệm chức năng thận 6 tháng/lần

Ảnh minh họa. Nguồn: hongngochospital.vn

Việc xét nghiệm sẽ được thực hiện trong khuôn khổ Chương trình quốc gia về phòng ngừa và kiểm soát các bệnh không lây nhiễm (NP-NCD). Theo thesouthfirst.com, người thuộc diện dưới chuẩn nghèo sẽ được xét nghiệm miễn phí, trong khi những người khác chỉ phải trả khoản phí tượng trưng. Ủy ban cho rằng chính sách này có thể giúp phát hiện bệnh thận mạn (CKD) sớm hơn, thay vì chờ đến khi người bệnh xuất hiện triệu chứng hoặc suy giảm chức năng thận nghiêm trọng.

Bệnh thận mạn thường tiến triển âm thầm trong nhiều năm. Thận vẫn có thể duy trì hoạt động dù đã mất một phần đáng kể chức năng, khiến người bệnh khó nhận biết vấn đề cho đến khi tổn thương trở nên nghiêm trọng. Theo ủy ban, nhiều bệnh nhân tại Ấn Độ chỉ được phát hiện bệnh khi đã cần lọc máu hoặc ghép thận.

Vì sao phải sàng lọc từ tuổi 20?

Ủy ban cho rằng nguy cơ bệnh thận ở người trẻ đang trở thành vấn đề đáng quan tâm, trong bối cảnh lối sống ít vận động, tăng huyết áp chưa được phát hiện và việc sử dụng thuốc giảm đau không kiểm soát ngày càng phổ biến.

Báo cáo đặc biệt cảnh báo tình trạng sử dụng thuốc giảm đau tùy tiện ở người trẻ. Một số thuốc giảm đau, nếu được sử dụng kéo dài hoặc không đúng cách, có thể ảnh hưởng đến chức năng thận. Cùng với đó, tăng huyết áp không được chẩn đoán và điều trị cũng có thể âm thầm gây tổn thương thận trong thời gian dài.

Ủy ban cho rằng chương trình sàng lọc hiện nay chưa đủ để phát hiện sớm những trường hợp này. Hệ thống hiện chủ yếu dựa vào việc người dân chủ động đến các trung tâm Ayushman Arogya Mandir (là các cơ sở chăm sóc sức khỏe ban đầu của Ấn Độ) để kiểm tra sức khỏe. Theo đánh giá của ủy ban, cách tiếp cận này mang tính không thường xuyên và không bảo đảm tất cả người có nguy cơ được xét nghiệm định kỳ.

Vì vậy, thay vì chỉ kiểm tra những người đã được xác định thuộc nhóm nguy cơ cao, ủy ban muốn mở rộng sàng lọc cho toàn bộ người trưởng thành từ 20 tuổi.

Ủy ban cũng đề xuất thay đổi cách xét nghiệm chức năng thận. Hiện creatinine huyết thanh là một trong những chỉ số phổ biến được sử dụng để đánh giá chức năng thận. Tuy nhiên, báo cáo lưu ý rằng creatinine có thể vẫn ở mức bình thường cho đến khi chức năng thận đã suy giảm đáng kể.

Các chuyên gia được ủy ban tham vấn đề nghị kết hợp chỉ số mức lọc cầu thận ước tính (eGFR) với xét nghiệm albumin trong nước tiểu để đánh giá nguy cơ bệnh thận chính xác hơn.

Theo kiến nghị, mỗi lần xét nghiệm chức năng thận cần bao gồm eGFR cùng xét nghiệm albumin hoặc protein trong nước tiểu. Những trường hợp có kết quả bất thường cần được chuyển đến cơ sở y tế phù hợp để tiếp tục đánh giá và điều trị.

Ủy ban đồng thời đề nghị tất cả phòng xét nghiệm, cả công lập và tư nhân, phải tự động tính toán và trả kết quả eGFR khi thực hiện xét nghiệm creatinine huyết thanh. Người bệnh không phải yêu cầu riêng hoặc trả thêm phí để được cung cấp chỉ số này.

Người mắc tiểu đường, tăng huyết áp… cần xét nghiệm hàng năm

Bên cạnh chương trình sàng lọc chung như xét nghiệp hai lần mỗi năm dành cho người trưởng thành, ủy ban đề xuất tăng cường theo dõi những nhóm có nguy cơ bệnh thận cao. Trong số này có người mắc đái tháo đường hoặc tăng huyết áp, người từ 60 tuổi trở lên, người có tiền sử gia đình mắc bệnh thận, người hút thuốc hoặc thừa cân, người có tiền sử tổn thương thận, nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát hoặc sỏi thận. Người sử dụng lâu dài thuốc chống viêm không steroid (NSAID) và các loại thuốc có khả năng ảnh hưởng đến thận cũng cần được sàng lọc thường xuyên.

Đối với người mắc đái tháo đường hoặc tăng huyết áp, ủy ban đề nghị xét nghiệm chức năng thận hàng năm. Đây là nhóm có nguy cơ cao nên cần được theo dõi ngay cả khi chưa xuất hiện triệu chứng.

Ngoài ra, một nhóm khác được ủy ban đặc biệt quan tâm là nông dân và những người làm việc ngoài trời tại các khu vực có liên quan đến bệnh thận mạn không rõ nguyên nhân.

Các bang Andhra Pradesh, Odisha và Karnataka được nêu trong báo cáo là những địa bàn cần triển khai sàng lọc có mục tiêu. Ủy ban cũng lưu ý các yếu tố như tiếp xúc lâu dài với nhiệt độ cao trong môi trường làm việc và mất nước tái diễn có thể liên quan đến nguy cơ mắc bệnh thận ở một số nhóm lao động.

Hướng tới áp dụng quy trình thống nhất trên cả nước

Theo Bộ Y tế Ấn Độ, chương trình NP-NCD hiện đã có hoạt động sàng lọc bệnh thận tại các trung tâm Ayushman Arogya Mandir. Tuy nhiên, việc triển khai hiện chủ yếu hướng tới người từ 30 tuổi trở lên và xét nghiệm chức năng thận được thực hiện đối với những người được xác định có nguy cơ cao.

Ủy ban nhận định việc triển khai còn không đồng đều giữa các bang do thiếu cơ sở hạ tầng, nhân lực được đào tạo, thiết bị xét nghiệm và hệ thống chuyển tuyến. Do đó, cơ quan này đề nghị xây dựng quy trình sàng lọc bệnh thận thống nhất trên toàn quốc và áp dụng tại tất cả cơ sở chăm sóc sức khỏe ban đầu.

Ủy ban cũng đề xuất xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử để theo dõi chức năng thận của người bệnh theo thời gian. Việc lưu trữ kết quả xét nghiệm liên tục có thể giúp bác sĩ nhận biết xu hướng suy giảm chức năng thận, thay vì chỉ đánh giá dựa trên một kết quả xét nghiệm đơn lẻ.

Theo ủy ban, phát hiện bệnh thận ở giai đoạn sớm không chỉ giúp người bệnh có thêm cơ hội điều trị mà còn giảm gánh nặng cho hệ thống y tế. Khi bệnh tiến triển đến giai đoạn nặng, bệnh nhân có thể phải lọc máu, ghép thận và điều trị nhiều biến chứng, kéo theo chi phí lớn. Do đó, ủy ban đánh giá sàng lọc định kỳ là một trong những biện pháp có hiệu quả về chi phí để giảm gánh nặng bệnh thận mạn.