Chính sách giá điện phải tính đến khả năng chi trả của người dân vùng khó khăn
Thảo luận tại Tổ 16 (gồm Đoàn ĐBQH tỉnh An Giang, Lai Châu) về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực, các ĐBQH đề nghị có cơ chế hỗ trợ chi phí cấp điện phù hợp với điều kiện từng địa bàn, đồng thời gắn lộ trình điều chỉnh giá điện với chính sách hỗ trợ hộ nghèo, người dân tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Toàn cảnh phiên thảo luận tại Tổ 16. Ảnh: Mạnh Hưng
Chiều 20/10, Tổ 16 (gồm Đoàn ĐBQH tỉnh An Giang, Lai Châu) thảo luận về: dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực; dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thể dục, thể thao, Luật Du lịch, Luật Thư viện, Luật Điện ảnh, Luật Di sản văn hóa, Luật Quảng cáo, Luật Báo chí. Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân dự phiên thảo luận tại Tổ 16.
B
ảo đảm quyền tiếp cận điện thiết yếu của người dân
Góp ý về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực, ĐBQH Vũ Minh Đạo (Lai Châu) đánh giá cao việc dự thảo Luật đã quan tâm hoàn thiện cơ chế huy động nguồn lực đầu tư, cải cách thủ tục, phân cấp, phân quyền và phát triển thị trường điện.
Từ thực tiễn các địa phương miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, biên giới, vùng sâu, vùng xa, đại biểu cho rằng bên cạnh yêu cầu phát triển ngành điện theo cơ chế thị trường, cần đặc biệt quan tâm đến trách nhiệm của Nhà nước trong bảo đảm quyền tiếp cận điện thiết yếu của người dân. Bởi lẽ, điện không chỉ là đầu vào của sản xuất, kinh doanh mà còn là điều kiện thiết yếu để phát triển giáo dục, y tế, văn hóa, nâng cao chất lượng cuộc sống và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền.

ĐBQH Vũ Minh Đạo (Lai Châu) phát biểu. Ảnh: Mạnh Hưng
Đại biểu Vũ Minh Đạo bày tỏ đặc biệt quan tâm tới cơ chế xử lý chênh lệch suất đầu tư cấp điện giữa các vùng miền. "Cùng là một hộ dân được sử dụng điện, nhưng chi phí đầu tư cấp điện ở vùng đồng bằng, đô thị và vùng núi cao có sự khác biệt rất lớn do điều kiện địa hình, khoảng cách và mật độ dân cư. Nếu áp dụng cùng một phương pháp đánh giá hiệu quả đầu tư, cùng yêu cầu thu hồi vốn thì khó có thể bảo đảm công bằng trong tiếp cận điện", đại biểu nhấn mạnh.
Đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu cơ chế phân loại dự án cấp điện theo điều kiện địa bàn; xác định phần chi phí tăng thêm do yếu tố địa hình, khoảng cách, dân cư phân tán để có chính sách hỗ trợ phù hợp. Đối với những dự án không có khả năng thu hồi vốn nhưng cần thiết để bảo đảm an sinh xã hội, phát triển kinh tế, giữ vững quốc phòng, an ninh, cần có cơ chế hỗ trợ đầu tư từ ngân sách nhà nước và các nguồn vốn hợp pháp khác. Đại biểu nhấn mạnh, không thể để nơi càng khó khăn, chi phí đầu tư càng cao thì cơ hội được tiếp cận điện của người dân lại càng thấp.

Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân cùng các ĐBQH tỉnh An Giang tại phiên thảo luận Tổ 16. Ảnh: Mạnh Hưng
Đại biểu cũng đề nghị Chính phủ bổ sung đánh giá tác động về suất đầu tư cấp điện bình quân trên một hộ dân tại các nhóm địa bàn, nhu cầu vốn còn thiếu và phương án cân đối nguồn lực. Đây là căn cứ quan trọng để Quốc hội xem xét tính khả thi của chính sách.
Về chính sách giá điện, đại biểu Vũ Minh Đạo thống nhất với yêu cầu từng bước hoàn thiện cơ chế giá điện minh bạch, phản ánh hợp lý chi phí và thúc đẩy thị trường điện phát triển. Tuy nhiên, theo đại biểu, đối với người dân vùng đặc biệt khó khăn, cần phân biệt rõ chi phí cung cấp điện với khả năng chi trả của người sử dụng điện.
"Một hộ dân vùng núi cao không thể phải gánh toàn bộ phần chi phí tăng thêm chỉ vì họ sinh sống ở địa bàn xa xôi, cách trở. Vì vậy, đề nghị làm rõ cơ chế hỗ trợ giá điện, chi phí cung cấp điện đối với hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn, đặc biệt tại các khu vực sử dụng nguồn điện độc lập. Chính sách giá điện phải đồng thời giải quyết được hai yêu cầu: bảo đảm hiệu quả hoạt động của ngành điện và bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ điện thiết yếu với chi phí hợp lý", đại biểu nhấn mạnh.

Các ĐBQH tỉnh Lai Châu tham dự phiên thảo luận tổ. Ảnh: Mạnh Hưng
Đ
iều chỉnh giá
điện
cần đi cùng
chính sách hỗ trợ đồng bộ
ĐBQH Lý Anh Thư (An Giang) cũng bày tỏ thống nhất với định hướng minh bạch chi phí và phát triển thị trường điện, tuy nhiên đề nghị quy định rõ nguyên tắc, điều kiện và trách nhiệm thực hiện lộ trình này.
Theo đại biểu, đối với địa bàn hải đảo, việc đầu tư, vận hành, sửa chữa công trình điện và vận chuyển nhiên liệu, thiết bị thường khó khăn, chi phí cao. Nếu việc điều chỉnh giá thiếu chính sách hỗ trợ đồng bộ, người dân và cơ sở sản xuất nhỏ có thể chịu thêm áp lực, ảnh hưởng đến sinh kế và khả năng tiếp cận dịch vụ thiết yếu.

ĐBQH Lý Anh Thư (An Giang) phát biểu tại phiên thảo luận tổ. Ảnh: Mạnh Hưng
Đối với địa bàn tỉnh An Giang, bảo đảm điện cho các đặc khu Kiên Hải, Thổ Châu và khu vực biên giới còn gắn với ổn định dân cư, phát triển kinh tế biển và bảo đảm quốc phòng, an ninh. Vì vậy, cần phân biệt rõ hỗ trợ tiền điện cho người dân với bù đắp chi phí thực hiện nhiệm vụ cung ứng điện công ích.
Do đó, đại biểu đề nghị bổ sung vào điểm d khoản 12 Điều 5 nội dung: “Chính phủ quy định và công khai lộ trình từng bước xóa bỏ bù chéo giá điện trên cơ sở đánh giá tác động đối với từng nhóm khách hàng; bảo đảm đồng bộ với chính sách hỗ trợ hộ nghèo, hộ chính sách xã hội và người dân tại địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn”.
Đồng thời, tại điểm c khoản 13 Điều 5, đề nghị xác định rõ đối tượng, nguồn kinh phí, phương thức và trách nhiệm hỗ trợ; có cơ chế xử lý phần chi phí hợp lý khi doanh nghiệp thực hiện nhiệm vụ cấp điện tại địa bàn đặc thù theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Đại biểu nhấn mạnh, chính sách cần bảo đảm người dân được tiếp cận điện ổn định với chi phí phù hợp, đồng thời tạo điều kiện để đơn vị điện lực duy trì và nâng cao chất lượng cung ứng.

Các ĐBQH tỉnh An Giang tham dự phiên thảo luận tổ. Ảnh: Mạnh Hưng
Liên quan đến nội dung về thông báo ngừng cấp điện và trách nhiệm khôi phục cung cấp điện, tại điểm b, điểm c khoản 2 Điều 49 được sửa đổi, dự thảo đã quy định thông báo trước ít nhất 5 ngày đối với một số trường hợp ngừng, giảm mức cung cấp điện. Đại biểu Lý Anh Thư bày tỏ thống nhất và đề nghị bổ sung yêu cầu về nội dung thông báo, cập nhật tiến độ và trách nhiệm khôi phục cấp điện.
Theo đại biểu, trong sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản, bảo quản và chế biến thực phẩm, mất điện kéo dài hoặc thay đổi thời gian cấp điện trở lại có thể gây thiệt hại. Đối với các đảo, việc huy động nhân lực, thiết bị sửa chữa còn phụ thuộc điều kiện đi lại, thời tiết. Vì vậy, thông tin kịp thời và phương án cấp điện cho phụ tải thiết yếu rất cần thiết.

Các ĐBQH tỉnh An Giang tham dự phiên thảo luận tổ. Ảnh: Mạnh Hưng
Đại biểu Lý Anh Thư cũng đề nghị quy định trách nhiệm phối hợp xây dựng phương án cấp điện dự phòng cho cơ sở y tế và các phụ tải thiết yếu tại địa bàn biên giới, hải đảo; xác định trách nhiệm bồi thường theo pháp luật và hợp đồng khi việc vi phạm nghĩa vụ cung cấp điện gây thiệt hại.
