Chính sách khoan hồng chỉ được áp dụng đối với các trường hợp không tham nhũng, không vụ lợi, vì lợi ích chung

Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang trình bày tờ trình tóm tắt về dự thảo nghị quyết. Ảnh: QUANG PHÚC

Trình bày tờ trình tóm tắt về dự thảo nghị quyết, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang cho biết, việc ban hành nghị quyết nhằm tạo hành lang pháp lý để bảo vệ những cán bộ năng động, sáng tạo, dám chấp nhận rủi ro vì lợi ích chung, đồng thời kiên quyết loại bỏ những hành vi lợi dụng chính sách để trục lợi.

Đại biểu dự phiên họp. Ảnh: QUANG PHÚC

Dự thảo nghị quyết được cấu trúc thành 3 chương với 13 điều, tập trung điều chỉnh việc xử lý các hành vi vi phạm trong lĩnh vực kinh tế (cả nhà nước và tư nhân) và các hoạt động thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Trong đó, chương 2 quy định các chính sách hình sự đặc thù, quy định 4 nhóm chính sách xử lý, bao gồm: không truy cứu trách nhiệm hình sự (đối với các cá nhân gặp rủi ro, gây thiệt hại trong quá trình ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo); tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự; miễn trách nhiệm hình sự.

“Dự thảo quy định cụ thể về trình tự tố tụng hình sự và thi hành án hình sự để đảm bảo việc áp dụng các chính sách này được thống nhất và minh bạch”, người đứng đầu Bộ Công an nhấn mạnh. Bên cạnh đó, dự thảo cũng quy định việc xử lý kỷ luật đối với cán bộ, công chức, viên chức tương ứng với các điều kiện miễn, giảm trách nhiệm hình sự để đảm bảo tính đồng bộ.

Đại biểu dự phiên họp. Ảnh: QUANG PHÚC

Dự thảo nghị quyết được xây dựng với các rào cản pháp lý chặt chẽ để đảm bảo không bị lợi dụng cho mục đích cá nhân hoặc bao che sai phạm, khẳng định rõ nguyên tắc "Không có vùng cấm, không có ngoại lệ"; xử lý "thấu tình, đạt lý, đúng người, đúng vi phạm".

Để được hưởng các chính sách đặc thù, một trong những điều kiện then chốt là người vi phạm phải chứng minh được động cơ vì lợi ích chung và không có yếu tố tham nhũng, lãng phí hay tiêu cực.

Nghị quyết dự kiến chỉ thực hiện trong 3 năm để đánh giá hiệu quả thực tế trước khi đưa ra các quyết định sửa đổi luật chính thức, tránh việc tạo ra kẽ hở pháp lý lâu dài.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày báo cáo thẩm tra. Ảnh: QUANG PHÚC

Đại diện cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cơ bản nhất trí với sự cần thiết ban hành nghị quyết để thể chế hóa các chủ trương của Đảng, tạo cơ sở pháp lý xử lý các vấn đề cấp thiết khi một số luật chưa kịp sửa đổi, song đặc biệt lưu ý các yêu cầu để tránh việc lợi dụng chính sách nhằm hợp pháp hóa sai phạm.

Theo đó, chính sách khoan hồng chỉ được áp dụng đối với các trường hợp không tham nhũng, không vụ lợi, vì lợi ích chung, đã khắc phục hậu quả và đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định. Bên cạnh việc khắc phục hậu quả, cũng cần xem xét kỹ tính chất, mức độ hành vi, lỗi, động cơ và nhân thân. Cơ quan thẩm tra đề nghị cơ quan soạn thảo lượng hóa các tiêu chí phân loại vi phạm và điều kiện áp dụng; thiết lập cơ chế kiểm soát, giám sát chặt chẽ.