Chính sách mới của các nước đối với thị trường chứng khoán Hàn Quốc siết chặt chế tài bảo vệ nhà đầu tư

Siết giao dịch bất công, tăng minh bạch trên thị trường chứng khoán

Theo Ủy ban Dịch vụ tài chính Hàn Quốc (FSC), các biện pháp mới không chỉ nhằm xử lý vi phạm mà còn tăng khả năng phòng ngừa, phát hiện sớm và ngăn chặn hành vi có thể gây ảnh hưởng đến sự công bằng của thị trường.

Một trong những trọng tâm của cải cách là tăng sức răn đe đối với các hành vi giao dịch bất công trên thị trường chứng khoán. Khung pháp luật của Hàn Quốc, trong đó có Luật Về dịch vụ đầu tư tài chính và thị trường vốn, đã được bổ sung các cơ chế xử lý mới đối với giao dịch bất công và bán khống trái phép. Từ ngày 23/4/2025, Hàn Quốc áp dụng thêm các chế tài phi tiền tệ đối với người thực hiện giao dịch bất công và bán khống trái phép. Theo đó, người vi phạm có thể bị hạn chế giao dịch các sản phẩm đầu tư tài chính và bị hạn chế việc được bổ nhiệm hoặc tiếp tục đảm nhiệm chức vụ điều hành tại công ty niêm yết. Bên cạnh đó, cơ quan quản lý có thể yêu cầu phong tỏa toàn bộ hoặc một phần hoạt động thanh toán đối với các tài khoản bị nghi ngờ được sử dụng cho giao dịch bất công. Các biện pháp này được bổ sung nhằm tăng sức răn đe và ngăn ngừa việc tiếp tục thực hiện hành vi vi phạm trên thị trường chứng khoán.

Ảnh minh họa. Nguồn: ua.news

Theo Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc (FSC), thời hạn hạn chế giao dịch có thể lên tới 5 năm, tùy theo mức độ nghiêm trọng của vi phạm, tác động đến giá chứng khoán, khối lượng bán khống và lợi bất chính thu được. Thời hạn tối đa được áp dụng khi hành vi gây ảnh hưởng đáng kể đến giá chứng khoán hoặc người vi phạm sử dụng tài liệu giả để che giấu, giảm nhẹ vi phạm.

Một điểm đáng chú ý khác là cơ chế phong tỏa tài khoản và đình chỉ thanh toán đối với các tài khoản bị nghi ngờ được sử dụng cho hoạt động giao dịch bất công. Theo Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc (FSC), cơ quan này có thể yêu cầu các tổ chức tài chính phong tỏa toàn bộ hoặc một phần hoạt động thanh toán trên các tài khoản này. Thời hạn đình chỉ ban đầu là 6 tháng và có thể được gia hạn thêm 6 tháng, tức tổng thời gian áp dụng biện pháp này có thể lên đến 1 năm. Trường hợp xác định chủ tài khoản không liên quan đến hoạt động giao dịch bất công, việc đình chỉ thanh toán có thể được dỡ bỏ.

Đây là công cụ can thiệp ở giai đoạn sớm, cho phép hạn chế việc chuyển hoặc sử dụng tiền trong tài khoản liên quan đến hành vi bị nghi ngờ, thay vì chỉ chờ đến khi quá trình xử lý vi phạm hoàn tất.

Đối với bán khống, Hàn Quốc lựa chọn cách tiếp cận kết hợp giữa khôi phục hoạt động hợp pháp và kiểm soát chặt chẽ hành vi vi phạm. Ngày 31/3/2025, nước này chính thức khôi phục toàn bộ hoạt động bán khống cổ phiếu sau một khoảng thời gian tạm dừng. Việc khôi phục đi kèm với các biện pháp cải cách nhằm bảo đảm quá trình bán khống được thực hiện minh bạch và hạn chế nguy cơ bán khống không có tài sản bảo đảm.

Theo FSC, các nhà đầu tư tổ chức phải thiết lập hệ thống điện tử nhằm ngăn chặn bán khống không có tài sản bảo đảm và xây dựng các tiêu chuẩn kiểm soát nội bộ. Hàn Quốc cũng triển khai hệ thống phát hiện bán khống không có tài sản bảo đảm của Sở Giao dịch Chứng khoán Hàn Quốc ( KRX), qua đó hỗ trợ cơ quan quản lý trong việc theo dõi và phát hiện giao dịch đáng ngờ.

Bên cạnh đó, việc tăng cường giám sát còn thể hiện ở hoạt động xử lý các hành vi thao túng và giao dịch gian dối liên quan đến cổ phiếu niêm yết. Cơ quan quản lý Hàn Quốc tiếp tục sử dụng các công cụ điều tra và xử lý đối với những trường hợp bị nghi ngờ sử dụng thông tin sai lệch hoặc giao dịch nhằm tạo ra biến động giá nhân tạo.

Tăng cường bảo vệ nhà đầu tư đối với giao dịch phức tạp

Cùng với việc xử lý hành vi vi phạm, Hàn Quốc đang mở rộng bảo vệ nhà đầu tư theo hướng kiểm soát rủi ro ngay từ trước khi nhà đầu tư thực hiện giao dịch. Một ví dụ đáng chú ý trong năm 2026 là nước này đưa ra các quy định mới nhằm kiểm soát rủi ro đối với các sản phẩm đầu tư dựa trên biến động của từng cổ phiếu. Trong đó, ETF (quỹ hoán đổi danh mục) và ETN (chứng chỉ quỹ giao dịch trên sàn) sử dụng đòn bẩy được thiết kế để tạo mức sinh lời cao hơn mức tăng hoặc giảm của cổ phiếu cơ sở, trong khi sản phẩm nghịch đảo có xu hướng tạo lợi nhuận theo chiều ngược lại với biến động của cổ phiếu. Do những sản phẩm này có thể khiến mức lãi hoặc lỗ tăng nhanh hơn so với việc đầu tư trực tiếp vào cổ phiếu, Hàn Quốc đã tăng cường các yêu cầu bảo vệ đối với nhà đầu tư cá nhân.

Từ ngày 31/7/2026, nhà đầu tư cá nhân muốn mua mới hoặc đầu tư thêm vào các sản phẩm đòn bẩy đơn cổ phiếu phải có ít nhất 30 triệu won tiền mặt trong tài khoản, thay cho mức tối thiểu 10 triệu won trước đó. Theo Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc (FSC), trước đây, khi xác định mức tiền tối thiểu, 70% giá trị của một số chứng khoán thay thế như cổ phiếu, ETF (trừ ETF có đòn bẩy) và trái phiếu có thể được tính cùng với tiền mặt. Theo quy định mới, chỉ tiền mặt được tính vào mức tối thiểu 30 triệu won và các chứng khoán thay thế không còn được tính. FSC cho biết việc nâng mức tiền tối thiểu nhằm bảo đảm nhà đầu tư nhận thức đầy đủ về rủi ro và có khả năng chấp nhận mức rủi ro phù hợp khi đầu tư vào các sản phẩm này.

Từ ngày 19/8/2026, yêu cầu bảo vệ nhà đầu tư tiếp tục được tăng cường. Nhà đầu tư cá nhân phải hoàn thành tổng cộng 3 giờ đào tạo trước khi đầu tư, trong đó có khóa học chuyên sâu kéo dài 2 giờ, đồng thời phải thực hiện giao dịch mô phỏng (mock trading). Việc giao dịch mô phỏng phải được thực hiện ít nhất 1 giờ mỗi ngày trong tối thiểu 5 ngày giao dịch. Mục tiêu là giúp nhà đầu tư hiểu rõ hơn đặc điểm của sản phẩm, đặc biệt là hiệu ứng cộng dồn bất lợi có thể khiến kết quả đầu tư khác đáng kể so với kỳ vọng đơn giản dựa trên biến động của cổ phiếu cơ sở.