Tesla lập công ty tại Việt Nam: Kịch bản 4 năm rưỡi ở Ấn Độ có lặp lại?

Ảnh minh hoạ

Ngày 11/9/2026, Công ty TNHH Tesla Motors Việt Nam chính thức đi vào hoạt động, đặt trụ sở tại Mê Linh Point Tower, TP.HCM, với vốn điều lệ 77,7 tỷ đồng. Ba người đại diện pháp luật gồm Chủ tịch là ông David Jon Feinstein, bà Isabel Ching Fan giữ chức Tổng giám đốc và ông Nguyễn Mạnh Hùng là Trợ lý Tổng giám đốc. Doanh nghiệp đăng ký các ngành nghề liên quan đến bán buôn, bán lẻ ô tô và phụ tùng, đồng thời có quyền xuất khẩu, nhập khẩu và phân phối.

Sự xuất hiện của một pháp nhân mang tên Tesla tại Việt Nam nhanh chóng được xem là tín hiệu cho khả năng hãng xe điện Mỹ chính thức gia nhập thị trường. Tuy nhiên, nếu nhìn vào cách Tesla từng triển khai tại Ấn Độ, việc thành lập công ty mới chỉ là bước đầu của quá trình mở thị trường. Đáng chú ý hơn, những người đứng tên trong hồ sơ Việt Nam lại chính là những nhân sự từng xuất hiện trong quá trình Tesla chuẩn bị thâm nhập nhiều thị trường mới.

TỪ PHÁP NHÂN ĐẾN CHIẾC XE ĐƯỢC BÁN ĐẦU TIÊN

Ông David Jon Feinstein hiện phụ trách các vấn đề thương mại toàn cầu và thị trường mới của Tesla. Tên ông từng xuất hiện trong hồ sơ pháp lý của Tesla tại nhiều thị trường, trong đó có Ấn Độ, Malaysia, Canada, Đài Loan, Hàn Quốc và gần đây là Estonia.

Bà Isabel Ching Fan là lãnh đạo phụ trách khu vực châu Á, từng xuất hiện trong các hoạt động của Tesla tại Malaysia và Philippines.

Việc cả hai cùng xuất hiện trong cấu trúc của Tesla Motors Việt Nam vì thế cho thấy đây nhiều khả năng không phải một pháp nhân được lập ra một cách đơn lẻ, mà nằm trong quá trình Tesla chuẩn bị cho một thị trường mới.

Ông David Jon Feinstein

Ấn Độ là tiền lệ đáng chú ý nhất. Tesla thành lập Tesla India Motors and Energy Private Limited tại Bengaluru từ đầu năm 2021, trong đó Feinstein nằm trong nhóm giám đốc đầu tiên. Nhưng phải đến ngày 15/7/2025, Tesla mới khai trương showroom đầu tiên tại Mumbai và chính thức bán Model Y. Tính từ thời điểm lập pháp nhân đến khi chiếc Tesla đầu tiên được bán tại Ấn Độ, hãng đã mất hơn bốn năm.

Khoảng thời gian chờ đợi này chủ yếu gắn với bài toán thuế nhập khẩu. Ấn Độ áp mức thuế rất cao đối với ô tô nguyên chiếc nhập khẩu, lên tới 70% đối với xe có giá trị thấp hơn 40.000 USD và 100% đối với xe có giá trị cao hơn. Với một hãng như Tesla, vốn phụ thuộc nhiều vào xe nhập khẩu khi mới bước vào một thị trường, mức thuế này khiến giá xe trở thành rào cản lớn trước khi câu chuyện nhu cầu thị trường được đặt lên bàn.

Cánh cửa cuối cùng được mở sau những thay đổi về chính sách và các cuộc trao đổi cấp cao, trong đó có cuộc gặp giữa Elon Musk và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại Mỹ vào tháng 2/2025. Đến khi showroom Mumbai khai trương, thị trường xe điện Ấn Độ cũng đã không còn ở trạng thái chờ đợi Tesla. Một số khách hàng từng đặt cọc từ năm 2016 đã không còn tiếp tục chờ, trong khi Tata Motors và một số thương hiệu khác đã có thời gian dài xây dựng vị thế.

Bà Isabel Ching Fan

Tiền lệ này cho thấy việc Tesla thành lập pháp nhân tại một quốc gia mới không nên được hiểu ngay là thời điểm hãng bắt đầu bán xe. Pháp nhân giúp Tesla có cơ sở pháp lý để chuẩn bị hoạt động, nhưng thời điểm thương mại hóa còn phụ thuộc vào thuế nhập khẩu, nguồn xe, mô hình phân phối, giá bán và khả năng xây dựng hạ tầng dịch vụ.

Đây cũng là lý do khoảng cách giữa “Tesla đã vào Việt Nam” và “người Việt có thể mua Tesla chính hãng” có thể còn đáng kể.

BÀI TOÁN CŨ VẪN CÒN

Việt Nam không phải Ấn Độ và Tesla cũng không nhất thiết phải lặp lại toàn bộ kịch bản Mumbai. Một trong những khác biệt quan trọng là Tesla hiện đã có hệ thống sản xuất ngoài Mỹ, trong đó có nhà máy tại Thượng Hải và Đức. Điều này mở ra khả năng hãng lựa chọn nguồn xe phù hợp hơn khi tiến vào Việt Nam, thay vì nhất thiết phải đưa xe từ Mỹ sang như một thị trường mới hoàn toàn.

Tuy nhiên, chính nguồn xe lại đặt ra một bài toán thương mại khác. Ô tô nguyên chiếc nhập khẩu từ Mỹ hiện chịu mức thuế nhập khẩu cao do Việt Nam và Mỹ không có hiệp định thương mại tự do dành cho ô tô tương tự các khuôn khổ ưu đãi mà Việt Nam áp dụng với một số thị trường khác.

Trong khi đó, xe nhập khẩu từ ASEAN theo ATIGA có thể hưởng thuế nhập khẩu 0% nếu đáp ứng các điều kiện về xuất xứ, còn xe từ châu Âu đang được hưởng lộ trình cắt giảm thuế theo EVFTA.

Với Tesla, điều này khiến câu hỏi quan trọng không chỉ là “bao giờ bán xe”, mà còn là “xe sẽ được đưa vào Việt Nam từ đâu”.

Showroom đầu tiên của Tesla ở Ấn Độ

Với Model Y, dòng xe chủ lực của Tesla, hiện được sản xuất tại nhiều nhà máy, trong đó có Mỹ, Đức và Trung Quốc. Nếu Tesla muốn xây dựng một mức giá đủ cạnh tranh tại Việt Nam, việc lựa chọn nguồn cung và cấu trúc nhập khẩu sẽ có ý nghĩa không kém việc xác định sản phẩm nào được bán.

Hồ sơ thành lập Tesla Motors Việt Nam hiện chưa cho thấy hãng sẽ lựa chọn phương án nào. Cũng chưa có thông tin chính thức về thời điểm mở bán, hệ thống showroom, mô hình phân phối, giá xe hay kế hoạch phát triển mạng lưới Supercharger tại Việt Nam. Vì vậy, từ những dữ liệu hiện có, mới có thể nói Tesla đã hoàn tất một bước quan trọng để chuẩn bị hoạt động kinh doanh, chứ chưa đủ cơ sở để xác định thời điểm hãng thực sự đưa xe ra thị trường.

Việt Nam hiện có một lợi thế mà Tesla có thể tận dụng khi bước vào thị trường là chính sách ưu đãi dành cho xe điện. Ô tô điện chạy pin đang được miễn lệ phí trước bạ lần đầu đến hết ngày 28/2/2027, trong khi thuế tiêu thụ đặc biệt cũng thấp hơn đáng kể so với ô tô sử dụng động cơ đốt trong. Những chính sách này giúp giảm chi phí sở hữu đối với người mua xe điện, nhưng không loại bỏ được bài toán thuế nhập khẩu nếu Tesla lựa chọn mô hình nhập khẩu xe nguyên chiếc.

Điều đó khiến cấu trúc giá trở thành biến số đặc biệt quan trọng. Một chiếc Tesla có giá niêm yết cạnh tranh tại Mỹ hay Trung Quốc không đồng nghĩa với việc có thể giữ nguyên mức giá đó khi bán tại Việt Nam, bởi giữa giá xuất xưởng và giá đến tay người tiêu dùng còn có thuế nhập khẩu, logistics, chi phí phân phối, dịch vụ và các khoản thuế, phí khác. Đây cũng chính là điểm mà kinh nghiệm Ấn Độ cho thấy Tesla không thể bỏ qua nếu muốn biến lợi thế thương hiệu thành doanh số thực tế.

CUỘC CHƠI KHỐC LIỆT

Nếu Tesla chính thức mở bán tại Việt Nam, hãng sẽ không bước vào một thị trường xe điện còn trống. VinFast đã xây dựng được quy mô bán hàng lớn cùng mạng lưới showroom, dịch vụ và trạm sạc trên phạm vi rộng. Riêng tháng 8/2026, VinFast bàn giao 20.161 ô tô điện, nâng tổng số xe bán ra từ đầu năm lên 154.073 chiếc, cho thấy thị trường trong nước đã hình thành một nền khách hàng đáng kể trước khi Tesla xuất hiện.

Điểm này tạo ra khác biệt lớn giữa Việt Nam hiện nay và một thị trường mà Tesla có thể bước vào với vai trò người khai phá. Người tiêu dùng Việt Nam đã có nhiều lựa chọn xe điện ở các phân khúc khác nhau, đã hình thành thói quen sử dụng và sạc xe điện, đồng thời có một thương hiệu nội địa sở hữu mạng lưới hạ tầng tương đối rộng. Tesla vì vậy sẽ phải cạnh tranh ngay từ ngày đầu tiên về giá, sản phẩm, dịch vụ sau bán hàng và khả năng tiếp cận hạ tầng.

Ngoài VinFast, BYD và các thương hiệu Trung Quốc khác cũng đang làm cho cuộc cạnh tranh trở nên đa dạng hơn. Các hãng này có lợi thế về chuỗi cung ứng, khả năng sản xuất tại châu Á và mức giá tương đối cạnh tranh. Trong bối cảnh đó, lợi thế thương hiệu toàn cầu của Tesla có thể giúp hãng tạo sự chú ý, nhưng chưa chắc đủ để quyết định doanh số nếu mức giá và chi phí sử dụng chênh lệch quá xa so với các đối thủ.

Sự xuất hiện của Feinstein, người từng đứng tên trong hồ sơ Tesla tại nhiều thị trường mới, cùng Isabel Ching Fan, lãnh đạo phụ trách khu vực châu Á, cho thấy việc thành lập pháp nhân tại Việt Nam nhiều khả năng nằm trong chiến lược mở rộng có tính toán của Tesla. Nhưng kinh nghiệm Ấn Độ cũng cho thấy giữa một quyết định mang tính chiến lược và một hoạt động kinh doanh thực tế luôn tồn tại một khoảng thời gian mà chính sách, thuế quan và bài toán giá có thể quyết định rất nhiều thứ.

Việt Nam có thể không phải chờ Tesla bốn năm rưỡi như Ấn Độ, bởi hãng đã có kinh nghiệm triển khai tại châu Á, có nhà máy gần khu vực và có thể rút ngắn nhiều công đoạn chuẩn bị. Nhưng điều đó vẫn chưa đồng nghĩa chiếc Tesla đầu tiên sẽ sớm xuất hiện tại một showroom ở Việt Nam.

Sau ngày 11/9, câu hỏi đáng theo dõi vì thế không còn đơn thuần là Tesla có vào Việt Nam hay không, mà là hãng sẽ chọn nguồn xe nào, mức giá nào và mô hình phân phối nào để bước vào một thị trường mà cuộc đua xe điện đã diễn ra từ trước.