Chính sách mới hỗ trợ toàn diện nạn nhân mua bán người

Công an xã Nậm Nèn, tỉnh Điện Biên, tuyên truyền pháp luật về phòng, chống mua bán người tại địa bàn. Ảnh: Cổng TTĐT Bộ Công an.

Ngày 2/10/2026, Thông tư 120/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính chính thức có hiệu lực, quy định chi tiết nội dung và mức chi cho công tác xác minh, bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân bị mua bán, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân và người dưới 18 tuổi đi cùng. Thông tư này thay thế cho văn bản cũ, tạo hành lang pháp lý vững chắc để ngân sách nhà nước chi tiêu đúng, đủ và kịp thời cho các hoạt động hỗ trợ thực tế.

Theo Luật Phòng, chống mua bán người năm 2024 và Nghị định 162/2025/NĐ-CP, nguyên tắc bao trùm là lấy nạn nhân làm trung tâm và bảo đảm bình đẳng giới. Thông tư mới đã hiện thực hóa các nguyên tắc này qua các định mức tài chính cụ thể cho 5 nhóm hỗ trợ trực tiếp:

Nhu cầu thiết yếu: Chỗ ở tạm thời và tiền ăn trong thời gian lưu trú được hỗ trợ theo mức trợ cấp nuôi dưỡng đối với đối tượng cần bảo vệ khẩn cấp tại cơ sở trợ giúp xã hội trong thời gian không quá 4 tháng (120 ngày). Đặc biệt, mức chi cho vật dụng sinh hoạt căn cứ theo hóa đơn, chứng từ thực tế với mức tối đa là 700.000 đồng/người.

Y tế: Chi phí sơ cứu, cấp cứu được thanh toán theo thực tế phát sinh; việc thăm khám xác định tình trạng sức khỏe thực hiện theo giá dịch vụ y tế tại cơ sở công lập.

Đi lại: Hỗ trợ toàn bộ tiền tàu xe về nơi cư trú, kèm theo khoản tiền ăn trên đường là 100.000 đồng/người/ngày.

Hỗ trợ tâm lý:Chi phí điều trị để ổn định tâm lý được thanh toán theo giá dịch vụ y tế công lập tại thời điểm thực hiện trong thời gian tối đa không quá 3 tháng (90 ngày).

Học tập và sinh kế:Hỗ trợ học văn hóa, học nghề và trợ cấp khó khăn ban đầu tùy theo điều kiện của từng nhóm đối tượng.

Điểm nổi bật của chính sách mới là sự thấu hiểu sâu sắc các nhu cầu đặc thù của phụ nữ và trẻ em. Bình đẳng giới không có nghĩa là mọi nạn nhân đều nhận một danh mục giống hệt nhau, mà là đáp ứng đúng điều mỗi cá nhân cần. Chính vì vậy, danh mục vật dụng thiết yếu trong nước cũng như tại các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài đã được quy định rõ ràng khoản vệ sinh cá nhân hằng tháng đối với nữ. Đối với người dưới 18 tuổi, nhu cầu học tập được bố trí thành nhóm riêng biệt; còn người bị tổn thương sức khỏe hoặc sang chấn tâm lý có các khoản chi phí y tế và trị liệu tương ứng.

Bên cạnh đó, quy định cũng vạch rõ ranh giới tài chính để tránh hiểu lầm: Khoản kinh phí 20.000 đồng/người/lần (tối đa 600.000 đồng/tháng) là mức chi thù lao cho người được giao nhiệm vụ tư vấn tâm lý hoặc trợ giúp pháp luật, hoàn toàn tách biệt với chi phí điều trị tâm lý chuyên sâu của nạn nhân tại cơ sở y tế.

Để chính sách không nằm trên giấy, Thông tư yêu cầu hằng năm Sở Y tế phải căn cứ số lượng người lưu trú dự kiến để chủ động lập dự toán kinh phí vào ngân sách chi thường xuyên của địa phương.