Chính thức áp dụng nhiều quy định mới quan trọng về bảo hiểm tiền gửi từ tháng 5-2026

Điều 21 Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025 có hiệu lực thi hành từ 1-5 quy định, nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm phát sinh kể từ một trong các thời điểm:

Phương án phá sản tổ chức tín dụng được phê duyệt hoặc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có văn bản xác định chi nhánh ngân hàng nước ngoài mất khả năng chi trả tiền gửi cho người gửi tiền;

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có văn bản đình chỉ hoạt động nhận tiền gửi của tổ chức tín dụng được kiểm soát đặc biệt và tổ chức tín dụng đó có lỗ lũy kế lớn hơn 100% giá trị của vốn điều lệ và các quỹ dự trữ theo báo cáo tài chính đã được kiểm toán gần nhất;

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có văn bản thông báo cho tổ chức bảo hiểm tiền gửi về việc trả tiền bảo hiểm để đảm bảo an toàn hệ thống trật tự an toàn xã hội trong trường hợp tổ chức tín dụng được kiểm soát đặc biệt bị mất hoặc có quy cơ mất khả năng chi trả.

Trong khi đó, theo quy định hiện hành tại Điều 22 Luật Bảo hiểm tiền gửi 2012, nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm chỉ phát sinh trong trường hợp: Kể từ thời điểm Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có văn bản chấm dứt kiểm soát đặc biệt hoặc văn bản chấm dứt áp dụng hoặc văn bản không áp dụng các biện pháp phục hồi khả năng thanh toán mà tổ chức tín dụng là tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi vẫn lâm vào tình trạng phá sản hoặc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có văn bản xác định chi nhánh ngân hàng nước ngoài là tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi mất khả năng chi trả tiền gửi cho người gửi tiền.

Như vậy, từ 1-5 có thêm 2 trường hợp nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm phát sinh. Điều này giúp ổn định tâm lý người gửi tiền, giảm khả năng rút tiền hàng loạt và tăng tính chủ động trong xử lý tổ chức tín dụng yếu kém.

Ngoài nội dung trên, theo khoản 1 Điều 22 Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định hạn mức chi trả tiền bảo hiểm trong từng thời kỳ.

Trong khi đó, theo quy định hiện hành, số tiền tối đa tổ chức bảo hiểm tiền gửi trả cho tất cả các khoản tiền gửi được bảo hiểm theo quy định của một người tại một tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi khi phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm là 125 triệu đồng.

Như vậy, Luật mới giao Thống đốc Ngân hàng nhà nước thực hiện quyền quyết định hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi theo từng thời kỳ nhằm giúp cơ quan quản lý linh hoạt hơn, phản ứng nhanh với biến động thị trường và lạm phát, từ đó bảo vệ tốt hơn quyền lợi người gửi tiền.

Đặc biệt, khoản 1 Điều 38 Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025 đã quy định về vay đặc biệt từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Theo đó, tổ chức bảo hiểm tiền gửi được vay đặc biệt với lãi suất 0%, không có tài sản bảo đảm từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam khi số tiền trong quỹ dự phòng nghiệp vụ không đủ để trả tiền bảo hiểm.

Số tiền trong quỹ dự phòng nghiệp vụ không đủ để trả tiền bảo hiểm được xác định khi tổ chức bảo hiểm tiền gửi đã sử dụng hết số tiền trong quỹ dự phòng nghiệp vụ mà vẫn không đủ để thực hiện nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm.

Việc bán giấy tờ có giá chưa đến hạn, rút các khoản tiền gửi chưa đến hạn phải bảo đảm nguyên tắc bảo toàn vốn trong hoạt động đầu tư.