Cho DN mượn sổ đỏ vay vốn, hộ dân tránh gánh nợ 10 tỷ nhờ một điều khoản

Vay 5 tỷ, sau hơn chục năm thành khoản nợ hơn 10 tỷ

Tháng 3/2012, Ngân hàng X. ký hợp đồng tín dụng với Công ty TNHH Đ. với hạn mức vay 5 tỷ đồng. Khoản vay này bao gồm cả phần dư nợ được chuyển từ hợp đồng tín dụng trước đó, mục đích vay nhằm bổ sung vốn lưu động phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Thời hạn duy trì hạn mức vay là 12 tháng, từ ngày 29/3/2012 đến hết ngày 29/3/2013. Riêng thời hạn vay đối với từng lần rút vốn sẽ được tính theo từng khế ước nhận nợ, tối đa 4 tháng kể từ ngày doanh nghiệp nhận nợ.

Ngân hàng đã thực hiện giải ngân cho Công ty Đ. qua 2 khế ước nhận nợ.

Cụ thể, theo khế ước nhận nợ số 1 ký ngày 29/3/2012, ngân hàng cho vay hơn 2,96 tỷ đồng để tất toán dư nợ gốc và hơn 4,3 triệu đồng tiền lãi của khoản vay trước đó. Lãi suất vay được áp dụng ở mức 2,2%/tháng, lãi suất quá hạn bằng 150% lãi suất trong hạn.

Đến ngày 30/3/2012, hai bên tiếp tục ký khế ước nhận nợ số 2 với số tiền giải ngân 900 triệu đồng, lãi suất vay cũng ở mức 2,2%/tháng và lãi suất quá hạn bằng 150% lãi suất trong hạn.

Một công ty vay ngân hàng 5 tỷ đồng nhằm bổ sung vốn lưu động phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh, hơn chục năm sau khoản nợ phình lên hơn 10 tỷ đồng. Ảnh minh họa: Nam Khánh

Để đảm bảo cho khoản vay của Công ty Đ., nhiều cá nhân đã dùng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất của gia đình mình để thế chấp cho ngân hàng.

Trong đó có vợ chồng ông T. và bà B. ở huyện Thạch Thất (cũ), Hà Nội. Hai người mang quyền sử dụng thửa đất rộng gần 80m2 tại xã Hữu Bằng (nay là xã Quang Trung) để thế chấp bảo đảm nghĩa vụ trả nợ cho doanh nghiệp.

Hợp đồng thế chấp được ký từ ngày 21/1/2009 tại Phòng Công chứng số 8 TP Hà Nội và đã đăng ký giao dịch bảo đảm theo quy định.

Cùng với đó, có hai bất động sản khác của các hộ dân tại huyện Thạch Thất cũng được đưa vào thế chấp để đảm bảo nghĩa vụ trả nợ cho Công ty Đ.

Tuy nhiên, sau nhiều năm, doanh nghiệp không thanh toán đầy đủ khoản vay cho ngân hàng.

Tính đến ngày 29/5/2025, tổng dư nợ mà Công ty Đ. phải trả là hơn 10,1 tỷ đồng. Trong đó, nợ gốc gần 2 tỷ đồng, lãi trong hạn hơn 130 triệu đồng và lãi quá hạn lên tới hơn 8 tỷ đồng.

Tòa án cấp sơ thẩm đã buộc Công ty Đ. phải thanh toán toàn bộ khoản nợ cho ngân hàng. Nếu công ty không thực hiện nghĩa vụ, ngân hàng có quyền yêu cầu cơ quan thi hành án xử lý các tài sản thế chấp để thu hồi nợ.

Tòa phúc thẩm sửa án vì chi tiết quan trọng trong hợp đồng

Không đồng ý với bản án sơ thẩm, ông T. và bà B. có đơn kháng cáo. Hai người cho rằng quyền sử dụng đất của gia đình chỉ bảo đảm cho nghĩa vụ trả nợ tối đa 330 triệu đồng theo đúng thỏa thuận trong hợp đồng thế chấp đã ký với ngân hàng, chứ không phải chịu trách nhiệm đối với toàn bộ khoản nợ phát sinh.

Tại phiên phúc thẩm, đại diện ngân hàng đề nghị giữ nguyên bản án sơ thẩm. Tuy nhiên, Hội đồng xét xử nhận định yêu cầu kháng cáo của ông T. và bà B. là có cơ sở.

Theo tòa án, trong hợp đồng thế chấp ký ngày 21/1/2009 giữa ngân hàng với ông T., bà B. có điều khoản ghi rõ về giá trị tài sản thế chấp được các bên thống nhất định giá là 330 triệu đồng.

Đặc biệt, hợp đồng cũng quy định nghĩa vụ được đảm bảo “tối đa không vượt quá giá trị tài sản nêu trên”.

Do đó, Hội đồng xét xử cho rằng, nếu ngân hàng xử lý tài sản thế chấp của ông T., bà B. thì nghĩa vụ bảo đảm tối đa cũng chỉ trong phạm vi 330 triệu đồng.

Ngoài ra, tòa cũng xem xét lại hai hợp đồng thế chấp khác trong vụ án. Theo đó, tài sản của ông C.M.T và bà Đ.T.H chỉ bảo đảm tối đa 2,09 tỷ đồng; còn tài sản của ông C.V.T và bà L.T.V bảo đảm tối đa 650 triệu đồng.

Từ đó, Tòa án nhân dân TP Hà Nội quyết định sửa một phần bản án sơ thẩm. Tòa tuyên ngân hàng vẫn có quyền xử lý các tài sản thế chấp nếu Công ty Đ. không trả nợ. Tuy nhiên, việc xử lý chỉ được thực hiện trong phạm vi giới hạn nghĩa vụ bảo đảm đã ghi rõ trong từng hợp đồng thế chấp.

Trường hợp số tiền thu được từ phát mại tài sản không đủ để thanh toán toàn bộ khoản nợ, Công ty Đ. vẫn phải tiếp tục trả phần còn thiếu cho đến khi tất toán khoản vay.