Chợ truyền thống bỏ hoang, chợ ' cóc' mọc lên như nấm.

Ngôi chợ truyền thống rơi vào cảnh xơ xác, nhếch nhác

Nằm ở vị trí đắc địa gần ga Chợ Tía (tuyến đường sắt Bắc - Nam) và quốc lộ 1A, chợ Tía từ lâu là trung tâm giao thương quan trọng của cả vùng, kết nối thương mại liên khu vực. Nơi đây từng tấp nập người bán, người mua với đa dạng các mặt hàng từ nông sản, thực phẩm tươi sống đến hàng khô, đồ gia dụng.

Thế nhưng, ghi nhận tại chợ Tía hiện nay là khung cảnh đìu hiu. Ngay lối vào từ quốc lộ 1A, hạ tầng chợ đã lộ rõ sự xập xệ: Tường rào xây dở dang, cổng chợ chỉ còn lại những cột trụ bê tông không biển bảng. Toàn bộ khu vực phía trước cổng và mặt tiền chợ biến thành bãi đất gạch đá ngổn ngang xen lẫn cỏ dại, rác thải và nền đường "ổ gà".

Chợ Tía (thôn An Định, xã Tô Hiệu) nhiều năm nay để hoang cỏ mọc, tập kết vận liệu. Ảnh: PV

Đi sâu vào bên trong, hệ thống mái che rỉ sét, bong tróc, nền chợ gồ ghề, lầy lội. Việc thiếu hệ thống thu gom rác thải, thoát nước kém cùng điều kiện phòng cháy, chữa cháy không bảo đảm khiến môi trường kinh doanh ngày càng tồi tệ. Bên trong chợ hiện chỉ còn lác đác vài tiểu thương bám trụ buôn bán nhỏ lẻ vào buổi sáng.

Gắn bó hơn 20 năm tại chợ, một tiểu thương xót xa chia sẻ: Chợ ngày càng xập xệ nên khách buôn lẫn khách lẻ ngày càng thưa. Dù buôn bán vô cùng khó khăn, nhưng vì tiếc lượng khách quen lâu năm nên tôi vẫn cố bám trụ qua ngày.

Tràn ra đường họp chợ và bài toán gỡ "nút thắt"

Do hạ tầng chợ Tía xuống cấp không bảo đảm an toàn, hàng trăm tiểu thương buộc phải di chuyển sang các tuyến đường thuộc làng Mui (thôn An Duyên cũ), làng Rành (thôn An Định) để họp chợ “cóc", chợ tạm. Việc mua bán tự phát kéo theo tình trạng lấn chiếm hành lang an toàn giao thông, gây ùn tắc cục bộ vào giờ cao điểm và xả rác thải bừa bãi.

Những dãy ki ốt đóng cửa nhiều năm. Ảnh: PV

Đường làng Mui (thôn An Duyên) bị biến thành chợ "cóc", chợ tạm. Ảnh: PV

Tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên, được biết từ năm 2007, dự án xây dựng chợ Tía từng được lập trên diện tích hơn 7.000m² với thiết kế 103 ki-ốt. Đến tháng 4-2013, khi các hạng mục chính cơ bản hoàn thành, địa phương tổ chức đấu thầu cho thuê. Tuy nhiên, do quy chế chưa thực sự dân chủ và mức giá sàn đưa ra khá cao (từ 37,5 đến 60 triệu đồng/gian/20 năm) vượt quá khả năng tài chính của các hộ buôn bán nhỏ lẻ, nhiều tiểu thương không thể tham gia. Công trình rơi vào cảnh dở dang từ đó đến nay, gây lãng phí lớn nguồn lực đất đai.

Để giải quyết dứt điểm "nút thắt" tồn tại kéo dài này, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Phú Xuyên Nguyễn Văn Hữu cho biết, vừa qua UBND xã Phú Xuyên đã ban hành Quyết định số 4787/QĐ-UBND ngày 30-6-2026 phê duyệt Quy hoạch tổng mặt bằng tỷ lệ 1/500 Dự án đầu tư xây dựng chợ Tía.

Theo quy hoạch, dự án có tổng diện tích 13.096,6m², định hướng phát triển thành khu chợ dân sinh kết hợp thương mại - dịch vụ hiện đại, văn minh: Đất dịch vụ thương mại (4.888,1m²) xây dựng 78 lô ki-ốt hiện đại (rộng 50-65m²/căn, cao tối đa 2 tầng và 1 tum), đáp ứng chỗ kinh doanh cố định, an toàn cho tiểu thương. Cùng đó là khu kinh doanh ngoài trời và cây xanh, đường giao thông và hạ tầng kỹ thuật, bãi đỗ xe tập trung tích hợp trạm sạc điện, trạm xử lý nước thải ngầm…

Theo ông Nguyễn Văn Hữu, hiện xã đang tích cực hoàn thiện các thủ tục pháp lý để triển khai đầu tư xây dựng, chấm dứt tình trạng lãng phí đất đai, ô nhiễm môi trường và tạo điều kiện để các tiểu thương sớm quay lại chợ truyền thống.