Cho vay ra nước ngoài: Những quy định mới nào ngân hàng cần lưu ý?

Một trong những nội dung đáng chú ý của Thông tư là quy định về nghĩa vụ đăng ký khoản vay ra nước ngoài với Ngân hàng Nhà nước đối với các khoản vay có thời hạn nhất định. Theo quy định, tổ chức tín dụng phải đăng ký với Ngân hàng Nhà nước đối với các khoản cho vay ra nước ngoài có thời hạn trên 180 ngày. Cụ thể, Thông tư nêu rõ: “Bên cho vay phải đăng ký với Ngân hàng Nhà nước các khoản cho vay ra nước ngoài sau: Khoản cho vay ra nước ngoài có thời hạn cho vay trên 180 ngày tính từ ngày giải ngân khoản cho vay lần đầu đến ngày dự kiến thu hồi toàn bộ khoản cho vay theo thỏa thuận cho vay hoặc thỏa thuận gia hạn khoản cho vay.”

Ngoài ra, trong một số trường hợp khoản vay có thời hạn theo thỏa thuận không vượt quá 180 ngày nhưng phát sinh quá hạn thanh toán kéo dài, tổ chức tín dụng cũng phải thực hiện đăng ký khoản vay với cơ quan quản lý. Thông tư quy định: “Khoản cho vay ra nước ngoài có thời hạn cho vay theo thỏa thuận không vượt quá 180 ngày nhưng thực tế bị quá hạn thanh toán từ 90 ngày trở lên kể từ thời điểm tròn 180 ngày tính từ ngày giải ngân khoản cho vay lần đầu.”

Quy định này nhằm tăng cường quản lý các khoản tín dụng ra nước ngoài, đồng thời giúp cơ quan quản lý theo dõi và kiểm soát dòng vốn tín dụng của các tổ chức tín dụng trong nước khi thực hiện các giao dịch tài chính xuyên biên giới. Theo trình tự thủ tục được quy định tại Thông tư, bên cho vay phải gửi hồ sơ đăng ký khoản cho vay ra nước ngoài tới Ngân hàng Nhà nước trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày ký thỏa thuận cho vay hoặc thỏa thuận gia hạn khoản vay. Sau khi nhận được hồ sơ đầy đủ và hợp lệ, Ngân hàng Nhà nước sẽ xem xét và có văn bản xác nhận hoặc từ chối xác nhận đăng ký khoản vay trong thời hạn 15 ngày làm việc.

Ảnh minh họa

Bên cạnh nghĩa vụ đăng ký khoản vay, Thông tư cũng quy định rõ điều kiện để thực hiện các giao dịch chuyển tiền liên quan đến khoản cho vay ra nước ngoài. Theo đó, đối với các khoản vay thuộc diện phải đăng ký, tổ chức tín dụng chỉ được thực hiện giải ngân hoặc thu hồi nợ sau khi đã được Ngân hàng Nhà nước xác nhận đăng ký. Theo Thông tư: “Trường hợp khoản cho vay thuộc đối tượng phải đăng ký, đăng ký thay đổi với Ngân hàng Nhà nước theo quy định tại Thông tư này, mọi giao dịch chuyển tiền giải ngân, thu hồi nợ liên quan đến khoản cho vay ra nước ngoài chỉ được thực hiện sau khi bên cho vay đã được Ngân hàng Nhà nước xác nhận đăng ký, xác nhận đăng ký thay đổi theo quy định tại Thông tư này.”

Đồng thời, các ngân hàng cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản cũng phải thực hiện kiểm tra hồ sơ, chứng từ trước khi xử lý các giao dịch liên quan đến khoản vay ra nước ngoài. Thông tư nêu rõ ngân hàng cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản có trách nhiệm thực hiện việc kiểm tra, đối chiếu tính khớp đúng của các đề nghị chuyển tiền (giải ngân, thu hồi nợ) để bảo đảm các giao dịch chuyển tiền liên quan đến khoản cho vay ra nước ngoài, khoản thu hồi nợ nước ngoài phù hợp với văn bản xác nhận đăng ký, xác nhận đăng ký thay đổi và tuân thủ quy định về quản lý ngoại hối.

Ngoài quy định về thủ tục đăng ký và kiểm soát giao dịch, Thông tư cũng xác định rõ các đối tượng nước ngoài được phép vay vốn từ tổ chức tín dụng Việt Nam. Theo đó, tổ chức tín dụng chỉ được cho vay đối với một số nhóm đối tượng nhất định. Thông tư nêu rõ: “Tổ chức tín dụng chỉ được cho vay đối với các bên vay nước ngoài sau: doanh nghiệp được thành lập và hoạt động ở nước ngoài có vốn góp của doanh nghiệp Việt Nam; doanh nghiệp được thành lập và hoạt động ở nước ngoài do doanh nghiệp thuộc đối tượng này nắm giữ trên 50% cổ phần, phần vốn góp; tổ chức tài chính nước ngoài đang có quan hệ đại lý thanh, quyết toán với bên cho vay…; Chính phủ, cơ quan đại diện Chính phủ của quốc gia có quan hệ ngoại giao với Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam…”

Quy định trên nhằm xác định rõ phạm vi các đối tượng có thể tiếp cận nguồn vốn tín dụng từ các tổ chức tín dụng Việt Nam trong các giao dịch quốc tế, đồng thời bảo đảm việc cấp tín dụng ra nước ngoài được thực hiện phù hợp với quy định quản lý ngoại hối và chính sách quản lý vốn của Nhà nước.

Thông tư cũng quy định về đồng tiền sử dụng trong hoạt động cho vay ra nước ngoài. Theo đó, việc giải ngân và thu hồi nợ của khoản cho vay ra nước ngoài có thể được thực hiện bằng đồng Việt Nam hoặc ngoại tệ theo thỏa thuận giữa các bên. Tuy nhiên, việc cho vay bằng đồng Việt Nam chỉ được thực hiện trong một số trường hợp nhất định. Cụ thể, Thông tư quy định: “Việc cho vay ra nước ngoài bằng đồng Việt Nam… chỉ được thực hiện trong các trường hợp bên vay nước ngoài có nguồn thu bằng đồng Việt Nam hoặc bên vay nước ngoài mua đồng Việt Nam tại tổ chức tín dụng được phép tại Việt Nam để trả nợ vay.”

Ngoài các điều kiện nêu trên, Thông tư cũng nhấn mạnh việc tổ chức tín dụng khi cho vay ra nước ngoài phải tuân thủ đầy đủ các quy định về giới hạn cấp tín dụng và các tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động ngân hàng. Cụ thể là: “Khi cho vay ra nước ngoài, bên cho vay phải bảo đảm tuân thủ các tỷ lệ bảo đảm an toàn, giới hạn cấp tín dụng đối với khách hàng theo quy định tại Luật Các tổ chức tín dụng và các văn bản hướng dẫn.”

Đối với các khoản vay thuộc diện phải đăng ký với Ngân hàng Nhà nước, cơ quan quản lý cũng sẽ xem xét việc tổ chức tín dụng tuân thủ các tỷ lệ an toàn và giới hạn cấp tín dụng trong giai đoạn ba tháng gần nhất trước thời điểm ký thỏa thuận cho vay.

Thông tư 79/2025/TT-NHNN được ban hành trong bối cảnh hoạt động tài chính và đầu tư xuyên biên giới ngày càng gia tăng, qua đó thiết lập khung pháp lý cụ thể đối với việc cho vay ra nước ngoài của tổ chức tín dụng, đồng thời bảo đảm việc quản lý ngoại hối và kiểm soát dòng vốn phù hợp với các quy định của pháp luật hiện hành.

Hồng Sơn